Hormoonverstorende stof

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Endocriene disruptor)
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Vergelijking van de structuur van het natuurlijke hormoon estradiol (links) met nonylfenol (rechts), een stof die het hormoonsysteem verstoort

Een hormoonverstorende stof, endocriene disruptor of hormoonverstoorder is een lichaamsvreemde stof die in staat is het endocrien systeem van mensen of dieren te ontregelen. De stof werkt als een hormoon en verstoort het hormonale evenwicht. Het kunnen zowel natuurlijke stoffen (bijvoorbeeld bepaalde fyto-oestrogenen) als synthetische stoffen zijn (chemicaliën of synthetische hormonen). Hormoonverstoorders zouden ernstige gezondheidsschade kunnen toebrengen, zoals effecten op de vruchtbaarheid (verminderde kwaliteit en kwantiteit van sperma), bepaalde soorten kanker (teelbalkanker, borstkanker, prostaatkanker) en effecten op de voortplanting en de ontwikkeling.

Tot de stoffen waarvan bekend is of vermoed wordt dat ze hormoonverstoorders zijn behoren een aantal stoffen die veel gebruikt worden in de industrie, als pesticide in de landbouw, of die voorkomen in consumentenproducten, en die in het leefmilieu wijd verspreid zijn. Sommige daarvan zijn ook persistent: ze breken slechts langzaam af in het milieu. De indeling van een stof als hormoonverstoorder gebeurt doorgaans op basis van laboratoriumproeven op proefdieren die aan relatief hoge doses van de stof worden blootgesteld. Over de effecten op lange termijn van langdurige blootstelling aan zeer kleine concentraties van dergelijke stoffen bestaat de nodige controverse. Er is nog weinig over bekend, en er is meer wetenschappelijk onderzoek nodig. Ook over de mogelijke synergistische (versterkende) effecten van combinaties van hormoonverstoorders is nog weinig bekend. Daarom wordt er, vooral vanuit de milieuorganisaties, op aangedrongen om, in toepassing van het voorzorgsbeginsel, het gebruik van deze stoffen aan banden te leggen, eventueel tijdelijk tot er voldoende kennis voorhanden is. Voor een aantal van deze stoffen is dat reeds gebeurd.[1][2]

Van onder meer de volgende stoffen is bekend of wordt vermoed dat ze hormoonverstoorders zijn: