Frank De Winne

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Frank De Winne
Frank De Winne in 2013
Frank De Winne in 2013
Algemene informatie
Nationaliteit Belg
Status Brigadegeneraal, Luchtcomponent van Defensie
Geboortedatum 25 april 1961
Geboorteplaats Ledeberg, België
Andere beroepen Testpiloot
Tijd in ruimte 198d 17h 34m[1]
Ruimtevaartorganisatie ESA
Missie Sojoez TMA-1/TM-34/TMA-15, ISS Expeditie 20/21

Soyouz TMA-1 logo.svgSoyuz TM-34 logo.pngSoyuz-TMA-15-Mission-Patch.pngISS Expedition 20 Patch.pngISS Expedition 21 Patch.png

Portaal  Portaalicoon   Ruimtevaart
Frank De Winne tijdens zijn eerste ruimtevlucht in het International Space Station (november 2002)

Frank burggraaf De Winne (Gent, 25 april 1961) is een Belgisch militair piloot en ruimtevaarder. In 2002 verbleef hij ruim acht dagen aan boord van het internationaal ruimtestation ISS. Met die ruimtevlucht werd hij de tweede Belgische astronaut, na Dirk Frimout.

Op 27 mei 2009 werd hij voor de tweede maal de ruimte in gelanceerd, voor een verblijf van zes maanden in het ISS. Tijdens de laatste twee maanden van de missie was De Winne de eerste gezagvoerder van het ISS die niet uit Rusland of de Verenigde Staten kwam.[2]

Levensloop[bewerken]

Piloot[bewerken]

De Winne studeerde in 1979 af aan de Koninklijke Kadettenschool in Lier. Hij behaalde in 1984 de diploma's telecommunicatie en burgerlijk ingenieur-polytechnicus aan de Koninklijke Militaire School in Brussel. Hij kreeg daarbij de AIA-prijs toegekend voor de beste thesis.

Daarna volgde De Winne de vliegopleiding aan de Elementaire Vliegschool in Goetsenhoven (een deelgemeente van Tienen). Hij vloog in een Dassault Mirage 5. Hij werd in 1989 gedetacheerd bij SAGEM in Parijs en werkte daar aan verbetering van de veiligheid van de Mirage. Hij voltooide de Elementaire Vliegschool in 1991 en kreeg daarbij de hoogste onderscheiding. Hij behaalde in 1992 zijn brevet van testpiloot aan de Test Pilot School in Boscombe Down, Verenigd Koninkrijk, en ontving daarbij de McKenna Trophy.

De Winne werd in december 1992 aangesteld als testpiloot voor de Belgische luchtmacht. Tijdens een vlucht in juni 1993 met een F-16 Fighting Falcon boven Marche-en-Famenne moest hij zijn schietstoel gebruiken. Hij kwam zelf veilig op de grond. Hij was van januari 1994 tot april 1995 verantwoordelijk voor de vluchtveiligheid van de 1st Fighter Wing te Bevekom. Van april 1995 tot juli 1996 was hij gedetacheerd als senior testpiloot van de EPAF (European Participating Air Forces) bij Edwards Air Force Base in Californië.

Op 12 februari 1997 kreeg De Winne boven Nederland motorproblemen in een F-16, waarbij de boordcomputer uitviel. Hij kon alleen nog maar neerstorten in het IJsselmeer, òf een gevaarlijke noodlanding uitvoeren in een dichtbevolkt gebied in de buurt van Leeuwarden. De Winne slaagde er echter in de F-16 veilig aan de grond te krijgen. Dit leverde hem als eerste niet-Amerikaan de Joe Bill Dryden Semper Viper Award op.

In augustus 1998 werd De Winne commandant van het 349e Smaldeel, gestationeerd op Kleine-Brogel. Tijdens de NAVO-operatie Allied Force in de Balkan in 1999 was hij commandant van de Belgisch-Nederlandse Deployable Air Task Force die meer dan 2000 vluchten uitvoerde. Naar aanleiding hiervan ontving De Winne de onderscheiding Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

De Winne heeft meer dan 2300 uren vliegervaring in uiteenlopende typen vliegtuigen, waaronder Mirage, F-16, Tornado en Jaguar.

Ruimtevaarder[bewerken]

De Winne werd in oktober 1998 geselecteerd als ruimtevaarder voor de ESA. In januari 2000 werd hij opgenomen in het astronautencorps van ESA. In augustus 2001 startte hij zijn opleiding tot astronaut in het Yuri A. Gagarin opleidingscentrum voor kosmonauten in Sterrenstad nabij Moskou.

Op 30 oktober 2002 werd De Winne als boordwerktuigkundige gelanceerd aan boord van de Sojoez TMA-1 in het kader van de Odissea Missie. De Winne werd vergezeld door gezagvoerder Sergei Zaljotin en boordwerktuigkundige Yuri Lonchakov. De Sojoez koppelde automatisch aan het ISS en diende als vervanging van de Sojoez TM-34 die sinds 27 april 2002 aan een andere poort van het ISS gekoppeld was. Er is altijd een Sojoez aan het ISS gekoppeld zodat de ISS-bemanning in geval van nood een mogelijkheid heeft om het ISS te verlaten, maar de Sojoez dient elke zes maanden vervangen te worden door een nieuwe.

Tijdens zijn verblijf in het ISS heeft De Winne een reeks van experimenten uitgevoerd. Het gaat om medische en technische experimenten onder andere op het gebied van cardiovasculair onderzoek, neurosensorisch onderzoek, osteoporose, kristallisatie, verbrandingssynthese en diffusieprocessen.

Na een verblijf van ruim acht dagen namen De Winne, Zaljotin en Lonchakov afscheid van de permanente bemanning van het ISS, en namen plaats in de Sojoez TM-34. Ze koppelden los van het ruimtestation, en landden in de vroege ochtend van 10 november 2002 in Kazachstan.

Op 20 september 2007 werd bekendgemaakt dat De Winne geselecteerd was voor een verblijf van zes maanden (mei tot november 2009) in het ISS voor ISS Expeditie 21. De lancering voor deze missie in een Sojoez-raket vond plaats op woensdag 27 mei 2009 vanuit Bajkonoer in Kazachstan. Aan boord bevonden zich ook de Russische Sojoez-gezagvoerder Roman Romanenko en de Canadees Robert Thirsk.

De Winne verbleef zes maanden in het ISS. Zijn missie kreeg de naam OasISS, gekozen uit meer dan 500 inzendingen.[3] Tijdens de laatste drie maanden van deze missie nam hij tevens de functie van commandant op zich. Op 1 december 2009 keerde De Winne terug op aarde.

In 2012 werd De Winne het hoofd van het European Astronaut Centre, het opleidingscentrum voor astronauten van de ESA in Keulen.[4]

Privéleven[bewerken]

De Winne scheidde in 2008 van zijn eerste vrouw, met wie hij drie kinderen heeft. Hij hertrouwde met de in Moskou geboren Lena Clarke.[5]

Zijn vrouw Lena Clarke schreef het boek Mijn Countdown over de zes maanden gedwongen scheiding tussen haar en haar echtgenoot in het internationaal ruimtestation.[6]

Eerbetoon[bewerken]

Kort na zijn eerste ruimtemissie kreeg De Winne door een koninklijk besluit de opname in de adelstand verheven, met de persoonlijke titel burggraaf.[7] De open brieven hiertoe werden gelicht in 2006.

De Koninklijke Militaire School vernoemde in 2013 haar grootste auditorium naar De Winne.[8]

Eredoctoraten[bewerken]

Naast de eerder genoemde onderscheidingen verkreeg De Winne ook een aantal eredoctoraten.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Astronauts and Cosmonauts (sorted by "Time in Space")
  2. ESA, De Winne eerste Europese commandant van internationaal ruimtestation, 12 oktober 2009
  3. Ruimtemissie Frank De Winne tot 'OasISS' gedoopt. Gazet van Antwerpen (5 februari 2009) Geraadpleegd op 12 juni 2015
  4. Nieuwe baan voor Frank De Winne. De Standaard (25 juli 2012) Geraadpleegd op 12 juni 2015
  5. Frank De Winne gescheiden en hertrouwd. Het Belang van Limburg (18 november 2008) Geraadpleegd op 12 juni 2015
  6. boek.be - Mijn Countdown. Bezocht 23-02-2010
  7. Frank De Winne wordt burggraaf. De Standaard (21 december 2002) Geraadpleegd op 12 juni 2015
  8. Koninklijke Militaire School eert Frank De Winne. De Standaard (24 maart 2013) Geraadpleegd op 12 juni 2015
  9. Frank De Winne doctor honoris causa - Het Nieuwsblad
  10. Ann Braeckman. Frank De Winne krijgt een eredoctoraat van de UGent. Het Nieuwsblad (27 oktober 2010) Geraadpleegd op 28 september 2012
  11. (fr) Programme de la journée du 26 septembre Geraadpleegd op 28 september 2012