Grand cru

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fles Gevey Chambertin Grand Cru

Grand cru is een in de wijnbouw gebruikte term die letterlijk "grote oogst" betekent. De term "groot" slaat daarbij op de kwaliteit. De term is in de Franse wetgeving vastgelegd en dan ook wettelijk beschermd. In de verschillende wijngebieden van Frankrijk heeft het begrip "Grand cru" verschillende betekenissen.

In de Bourgogne en de Elzas is grand cru de term voor een uitstekende wijngaard met een eigen Appellation d'Origine Contrôlée. In andere wijnstreken zegt de term "grand cru" minder. In Saint-Émilion bijvoorbeeld mag wel 60% van de productie de naam "grand cru" gebruiken. De Médoc in de Bordeaux kent wel een (prestigieus) classificatiesysteem voor grands crus.

De oudste "grand cru" (avant la lettre weliswaar) is de Falernische wijn, die werd erkend en gedefinieerd na de uitzonderlijke oogst van 121 v.Chr. Na introductie van dit concept (waarbij er geen Latijnse term is voor premier cru of grand cru), kon een duidelijk onderscheid gemaakt worden gemaakt tussen wijnen die werden geproduceerd met kwaliteit als oogmerk en wijnen met kwantiteit als oogmerk[1].

Bourgogne[bewerken]

In de Bourgogne is de hoogste classificatie grand cru. Premier cru is de daarop volgende, mindere classificatie. Bij de officiële classificatie in de Bourgogne in 1861 door het Agricultureel Comité van Beaune is de indeling in het invloedrijke werk History and Statistics of the Côte-d'Or van Dr Jean Lavallé uit 1855 vrijwel ongewijzigd overgenomen. De indeling in 1861 kende drie klassen waarvan de wijngaarden uit de eerste klasse vrijwel allemaal grand cru werden bij de introductie van de Appellation d'Origine Contrôlée in de jaren 1930.

Per gemeente worden in onderstaande tabel de wijngaarden genoemd met grand cru status in Bourgogne, inclusief de kleur waarin de wijn geklasseerd is en het oppervlak van de wijngaard:

Côte de Beaune:

  • Aloxe-Corton:
    • Corton (rood, 101 ha en wit, 2 ha)
    • Corton-Charlemagne (wit, 48,9 ha)
  • Chassagne-Montrachet:
    • Le Montrachet (wit, 8,00 ha[2])
    • Bâtard Montrachet (wit, 11,87 ha[3])
    • Criots-Bâtard-Montrachet (wit, 1,57 ha)
  • Puligny-Montrachet:
    • Le Montrachet (wit, 8,00 ha[4])
    • Bâtard-Montrachet (wit, 11,87 ha[3])
    • Bienvenues-Bâtard-Montrachet (wit, 3,69 ha)
    • Chevalier-Montrachet (wit, 7,36 ha)

Côte de Nuits:

  • Chambolle-Musigny:
  • Flagey-Echézeaux:
    • Echézeaux (rood, 37,69 ha)
    • Grands-Echézeaux (rood, 9,14 ha)
  • Gevrey-Chambertin:
    • Chambertin (rood, 12,90 ha)
    • Chambertin-Clos-de-Bèze (rood, 15,40 ha)[7]
    • Mazis-Chambertin (rood, 9,10 ha)
    • Griottes-Chambertin (rood, 2,73 ha)
    • Charmes-Chambertin en Mazoyères-Chambertin (rood, 30,83 ha)[8]
    • Chapelle-Chambertin (rood, 5,49 ha)
    • Ruchottes-Chambertin (rood, 3,30 ha)
    • Latricières-Chambertin (rood, 7,35 ha)
  • Morey-Saint-Denis:
    • Clos de Tart (rood, 7,53 ha)
    • Clos-Saint-Denis (rood, 6,62 ha)
    • Clos-de-la-Roche (rood, 16,90 ha)
    • Clos des Lambrays (rood, 8,84 ha)
    • Bonnes Mares (rood, 1,52 ha[9])
  • Vosne-Romanée:
    • La Tâche (rood, 6,06 ha)
    • La Grande Rue (rood, 1,65 ha)
    • Le Richebourg (rood, 8,03 ha)
    • La Romanée (rood, 0,85 ha)
    • La Romanée-Conti (rood, 1,81 ha)
    • Romanée-Saint-Vivant (rood, 9,44 ha)
  • Vougeot:

Chablis (alle wit):

  • Blanchot
  • Bougros
  • Les Clos
  • Grenouilles
  • Preuses
  • Valmur
  • Vaudésir

Champagne[bewerken]

Omdat een champagne geassembleerd wordt uit de wijnen uit tientallen gemeenten, waaronder gemeenten die een grand cru of een premier cru voortbrengen, is de term grand cru bij champagnes van minder belang.

In de Échelle des crus waren oorspronkelijk twaalf dorpen onderscheiden als grand cru. In 1985 werden dat zeventien dorpen omdat ook Chouilly, Mesnil-sur-Oger, Oger, Oiry en Verzy het predicaat verwierven. Minder dan 9% van de wijngaarden in de Champagne kreeg een 100% grand cru waardering[10]. Al deze grand cru-dorpen en Premier cru-dorpen liggen aan de Marne.

Op de indeling in cru's is veel kritiek. Ze houdt geen rekening met de "terroir" van verschillende wijngaarden binnen een gemeente en is alleen op een lang geleden voor die druiven betaalde prijs gebaseerd.

Noten[bewerken]

  1. Hugh Johnson - Het verhaal van wijn (ISBN 90-712-0625-4) pag. 36
  2. De totale omvang van Le Montrachet is 8,00 ha. 3,99 ha daarvan ligt in Chassagne-Montrachet.
  3. a b De wijngaard Bâtard-Montrachet ligt deels in Puligny-Montrachet, deels in Chassagne-Montrachet.
  4. De totale omvang van Le Montrachet is 8,00 ha. 4,01 ha daarvan ligt in Puligny-Montrachet.
  5. De totale omvang van de wijngaard is 15,06 ha. 1,52 ha daarvan ligt in Morey-Saint-Denis, dus 13,54 ha echt in Chambolle-Musigny.
  6. Deze wijngaard bestaat uit twee delen: (Grand) Musigny en Les Petits Musigny (let op de meervoudsvorm).
  7. Wijn uit de wijngaard Chambertin Clos-de-Bèze mag worden uitgebracht onder de namen: Chambertin, Clos-de-Bèze en Chambertin Clos-de-Bèze. Merk op dat dit de enige wijngaard is met een samenstelling met Chambertin in de naam waarbij dit als voorvoegsel wordt gebruikt.
  8. Wijn uit de wijngaard Mazoyères-Chambertin mag worden uitgebracht onder de naam Charmes-Chambertin, wat veel gebeurt in verband met de makkelijker benaming.
  9. Hoewel 1,52 ha van Bonnes Mares in de gemeente Morey-Saint-Denis ligt, wordt deze wijn vanwege het karakter toch vaak als specifiek Chambolle-Musigny aangeduid.
  10. S. Pitcher "Grower-made Champagnes are an elegant alternative to big-house bubblies" San Francisco Chronicle, 16 december 2004