Groot-Gelmen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Groot-Gelmen
Deelgemeente in België Vlag van België
Groot-Gelmen
Groot-Gelmen
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Sint-Truiden Sint-Truiden
Coördinaten 50° 47′ NB, 5° 16′ OL
Algemeen
Oppervlakte 4,92 km²
Inwoners (2001) 556 (113 inw/km²)
Overig
Postcode 3800
Netnummer 011
Detailkaart
Groot-Gelmen
Groot-Gelmen
Locatie in Limburg (België)
Portaal  Portaalicoon   België

Groot-Gelmen (Frans: Grande-Jamine; Waals: Gronde-Djâmène) is een dorp in de Belgische provincie Limburg en een deelgemeente van Sint-Truiden. Groot-Gelmen heeft een oppervlakte van 4,92 vierkante kilometer en telde in 2001 556 inwoners.

Groot-Gelmen is een Haspengouws landbouw- en woondorp aan de Herk die de oostgrens vormt. De Romeinse heerweg Tongeren - Bavay vormt de noordgrens van het dorp dat op 8 kilometer ten zuidoosten van Sint-Truiden ligt.

Geschiedenis[bewerken]

Groot-Gelmen werd voor het eerst vermeld in 966 als Galmina, Germaans voor "korenschoven". Het dorp was een leen van het graafschap Loon. In 966 werd het geschonken aan de Dom van Aken. Daarna werd Groot-Gelmen een deel van de heerlijkheid Gelinden en rechtstreeks bezit van het prinsbisdom Luik. Op het grondgebied bevond zich nog een tweede leen, namelijk Ten Motten dat afhing van het hof van Luik.

In 1795 bij het ontstaan van de gemeenten werd Groot-Gelmen een zelfstandige gemeente. Het bleef lange tijd een landbouwdorp en evolueerde langzaam naar een woondorp. In 1971 werd de gemeente opgeheven en ging Groot-Gelmen samen met Engelmanshoven, Gelinden en Klein-Gelmen deel uitmaken van de nieuwe fusiegemeente Gelmen. In 1977 werd Gelmen reeds opgeheven en werd Groot-Gelmen een deelgemeente van Sint-Truiden.

Parochie[bewerken]

De kerkgebouw en parochie zijn genoemd naar Sint-Martinus. De neoromaanse Sint-Martinuskerk ligt op een heuvel en dateert uit 1880.

De parochie Groot-Gelmen omvat naast de deelgemeente verder nog het gehucht Helshoven dat behoort tot de Borgloonse deelgemeente Hoepertingen. Hier staat de beschermde kapel van Helshoven.

Andere bezienswaardigheden[bewerken]

  • Het kasteel De Motte een kasteel uit de 19e eeuw op een motte waar vanaf 1342 een burcht stond.
  • Vierkantshoeven uit de 18e en 19e eeuw.
Sint-Martinuskerk

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Bronnen: NIS en www.limburg.be - Opm:1806 t/m 2001=volkstellingen