Herman Bavinck

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Herman Bavinck
Herman Bavinck
Herman Bavinck
Algemene informatie
Volledige naam Herman Bavinck
Geboren Hoogeveen, 13 december 1854
Overleden Amsterdam, 29 juli 1921
Partij ARP
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

Herman Bavinck (Hoogeveen, 13 december 1854Amsterdam, 29 juli 1921) was een Nederlands predikant, theoloog en politicus. Samen met Abraham Kuyper was hij een van de grondleggers van het neocalvinisme en van de Gereformeerde Kerken in Nederland.

Levensloop[bewerken]

Bavinck werd geboren in Hoogeveen. Een groot deel van zijn jeugd bracht hij door in Almkerk. Van 1870 tot 1873 volgde Bavinck de lessen aan het Stedelijk Gymnasium te Zwolle. Hierna liet hij zich inschrijven aan de Theologische School te Kampen. Uiteindelijk ging hij in 1874 in Leiden theologie en Semitische talen studeren. Daar promoveerde hij op 10 juni 1880 tot doctor in de godgeleerdheid. Van 1881 tot 1883 was hij christelijk-gereformeerd predikant te Franeker.

De Christelijk Gereformeerde synode van Zwolle 1882 benoemde hem tot docent aan de Theologische School te Kampen voor de dogmatologische vakken. Op 2 juli 1891 huwde hij Johanna Adriana Schippers (1868-1942).

In 1902 ging Bavinck (met zijn collega Petrus Biesterveld en een groot aantal studenten) over naar de Vrije Universiteit. Daar groeide hij uit tot een figuur van maatschappelijke betekenis. Hij zette zich actief in voor de politiek en voor het christelijk onderwijs. In 1911 kwam hij voor de Anti-Revolutionaire Partij in de Eerste Kamer.

Herman Bavinck overleed op 66-jarige leeftijd. Hij ligt begraven in Vlaardingen in het familiegraf van de familie Schippers.

Werk[bewerken]

Zijn belangrijkste werk is een vierdelige dogmatiek: "Gereformeerde Dogmatiek" waarvan het eerste deel verscheen in 1895. De laatste door Bavinck bijgewerkte druk van dit handboek verscheen in de jaren 1906-1911. De dogmatiek biedt een overzicht van de Bijbelse leer vanuit gereformeerd perspectief. Vooral op het terrein van de inspiratie van de Bijbel bewandelde Bavinck in zijn dogmatiek nieuwe wegen. Hij ontwikkelde de gedachte van de organische inspiratie van de Bijbel. Met deze gedachte probeerde hij het goddelijke gezag van de Bijbel te laten sporen met de ontwikkelingen in de Bijbelwetenschap. De oude opvattingen over inspiratie van de Bijbel noemde hij mechanisch. Professor Bavinck heeft in zijn latere leven ook veel geschreven over pedagogische vraagstukken.

Bavinck was een man met een brede blik. In tegenstelling tot veel van zijn partijgenoten en mede-kerkleden, had hij veel contact met andersdenkenden. Hij verzette zich dan ook tegen de afzetting van dominee Netelenbos, die in een Hervormde gemeente had gepreekt. En hij verzette zich tegen een synodale brief die in 1919 waarschuwde tegen de zonden van toneel, dans en kaartspel. Hij vroeg zijn mede-synodeleden waarom in het stuk niets wordt gezegd over de zonden van de woekerwinsten tijdens de schaarste van de Wereldoorlog.[1]

Erg bekend is zijn rectorale rede over "De katholiciteit van christendom en kerk" uit 1888. In deze rede stelt Bavinck dat de kerk in haar zichtbare gestalte pluriform is vanwege ons beperkt verstaan van de dingen van de Bijbel.

Invloed[bewerken]

Bavinck had een invloedrijke positie binnen de Christelijke Gereformeerde Kerk. Hij speelde een belangrijke rol bij de eenwording met de "dolerende" Nederduits Gereformeerde Kerken. Deze laatste hadden zich rond 1886 onder leiding van Abraham Kuyper losgemaakt van de Nederlandse Hervormde Kerk. De Christelijke Gereformeerde Kerk waar Bavinck deel van uitmaakte, had zich al rond 1834 losgemaakt van diezelfde Nederlandse Hervormde Kerk. In 1892 vond de Vereniging tussen de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Nederduits Gereformeerde Kerken plaats. Binnen de verenigde Gereformeerde Kerken in Nederland heeft hij steeds een pacificerende rol proberen te spelen.

Het einde van zijn leven werd gekenmerkt door een zeker isolement. Vragen rond het gezag van de Schrift hielden hem bezig vanwege de opkomst van de historisch-kritische methode voor het onderzoek van de Bijbel.[2]

Familie[bewerken]

Hij was een zoon van Jan Bavinck die predikant was, een broer van Coenraad Bernardus Bavinck die ook predikant was. Johan Herman Bavinck, missioloog en hoogleraar, was zijn neef.

Publicaties[bewerken]

  • Bremmer, R.H. - Herman Bavinck als dogmaticus - Kampen 1961
  • Bremmer, R.H. - Herman Bavinck en zijn tijdgenoten - Kampen 1966

Externe links[bewerken]