Internettoegang

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Internettoegang verbindt apparatuur zoals een computer, smartphone of thuis- of bedrijfsnetwerk met het internet. Door middel van internettoegang hebben gebruikers toegang tot onder meer diensten als e-mail, webbrowsing en VoIP. Internettoegang is beschikbaar in verschillende technische uitvoeringen en snelheden.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook het hoofdartikel Geschiedenis van het internet in Nederland over dit onderwerp.

Internettoegang was tot 1989 alleen op universiteiten en onderzoeksinstellingen beschikbaar. Vanaf 1989 bood NLnet inbelverbindingen aan bedrijven en vanaf 1993 was XS4ALL de eerste internetaanbieder in Nederland die internetdiensten aan consumenten bood, in de jaren daarna gevolgd door De Digitale Stad (DDS) en Bart Internet Services.

Naast inbelverbindingen introduceerde KPN ook ADSL en gebood de OPTA (in 2013 opgegaan in de Autoriteit Consument en Markt) aan KPN om telefoonaansluitingen beschikbaar te stellen aan providers die hiermee concurrerende DSL-diensten konden gaan aanbieden. Al snel daarna volgden ook de kabel- en mobiele providers.

Technologie[bewerken]

Technisch gezien bestaat internettoegang uit een aansluiting en een randapparaat. Het randapparaat kan bijvoorbeeld een router zijn of een ADSL-modem. Op het randapparaat is het ISRA-punt gedefinieerd; het scheidingspunt tussen het netwerk van de provider en de apparatuur of bekabeling van de abonnee. De aansluiting krijgt van de provider een wisselend of een vast IP-adres of -adresblok.

Soorten technologieën voor internettoegang[bewerken]

Voor de toegang tot internet zijn diverse technologieën ontwikkeld, die in eerste instantie uiteenvallen in de categorieën draadloos en vast (ofwel draadgebonden).

Vaste internettoegang
Technologieën voor vaste internettoegang zijn inbellen, DSL, kabel, vaste verbinding (huurlijn), glasvezel en straalverbinding.
Mobiele internettoegang
Technologieën voor mobiele internettoegang zijn Wifi, GSM, GPRS, EDGE, 3G, HSDPA, LTE, Wimax en satelliet

Kwaliteit van internettoegang[bewerken]

De technische eigenschappen van de internettoegang bepalen voor een groot deel de kwaliteitservaring van het internet. Door de vrijwel onbeperkte capaciteit van de internet-backbone is de internettoegang door zijn beperkte bandbreedte vaak de bottleneck in de verbinding.

Waar een (menselijke) gebruiker meestal spreekt over 'snelle' of 'trage' internettoegang, is dit technisch gezien terug te voeren op een aantal parameters:

Werkelijk beschikbare bandbreedte
De bandbreedte wordt gewoonlijk aangegeven in (mega- of kilo-) bit per seconde en bepaalt hoe snel data over de internettoegang verstuurd kan worden. In geval van DSL en mobiele internettoegang wordt door providers regelmatig gesproken over de maximale snelheid. Deze door de technologie bepaalde maximaal haalbare snelheid wordt in de praktijk niet altijd beschikbaar voor de gebruiker.
Overboeking (contention ratio)
Er is sprake van overboeking wanneer bepaalde onderdelen van de aansluiting die gebruikt wordt voor de internettoegang worden gedeeld met meer gebruikers, bijvoorbeeld de buren. Wanneer meer gebruikers tegelijkertijd gebruikmaken van hun eigen internettoegang kan het gemeenschappelijke deel overbezet raken en de snelheid per gebruiker teruglopen en / of de vertraging toenemen. Overboeking geeft hiervoor een maat aan en wordt uitgedrukt als een getal, bijvoorbeeld 20 (of 1 op 20, 1:20). Hiermee wordt bedoeld dat een onderdeel van de verbinding door 20 gebruikers gemeenschappelijk gedeeld wordt.
Vertraging (delay of latency)
Vertraging is de tijd die verloren gaat bij het versturen van informatie over een internettoegang. Wanneer er te veel vertraging ontstaat kan dit merkbaar worden bij de gebruiker. Mobiele internettoegang op basis van GSM of 3G heeft vaak een grotere vertraging dan een vaste aansluiting. Door middel van pingen kan een indruk verkregen worden van de vertraging.
Jitter
Jitter is de variatie in de vertraging van het IP-verkeer. Sommige toepassingen zoals bijvoorbeeld spraak (VoIP) zijn gevoelig voor jitter; wanneer een internetaansluiting te veel jutter vertoont wordt dat hoorbaar als verstoring van het stemgeluid.

Groei van aantallen en capaciteit[bewerken]

Internettoegang is wereldwijd gegroeid van een geschatte 10 miljoen mensen in 1993, tot bijna 40 miljoen in 1995, tot 670 miljoen in 2002, en tot 2,45 miljard in 2011.[1] Door verzadiging van de markt stijgt het aantal aansluitingen in Nederland en andere geïndustrialiseerde landen niet meer sterk sinds circa 2010.

In 2011 had 94 procent van de Nederlandse huishoudens een internetaansluiting. In 2005 was dit nog 78 procent. Nederland staat al jarenlang op de eerste plaats van de Europese ranglijst met het grootste aandeel huishoudens die toegang hebben tot internet.[2]

Internationaal gezien neemt zowel de gemiddelde als de maximale snelheid van internetverbindingen gestaag toe.

Juridische aspecten van vrije internettoegang[bewerken]

Door het internationale karakter en de onafhankelijke beheer is het internet niet of nauwelijks door een nationale staat, organisatie of individu te beïnvloeden. Wel proberen sommige regeringen van landen, bedrijven of religieuze organisaties internettoegang voor mensen om uiteenlopende redenen te beperken. Het kan daarbij gaan om specifieke soorten 'content' zoals bijvoorbeeld pornografie, of informatie die een organisatie of regering onwelgevallig is.

Netneutraliteit in Nederland[bewerken]

In de Telecomwet is artikel 7.4a gewijd aan het garanderen van vrije internettoegang. Het artikel stelt:

"Aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken waarover internettoegangsdiensten worden geleverd en aanbieders van internettoegangsdiensten belemmeren of vertragen geen diensten of toepassingen op het internet, tenzij en voor zover de betreffende maatregel waarmee diensten of toepassingen worden belemmerd of vertraagd noodzakelijk is…"

Dit artikel is in 2012 aan de wet toegevoegd om netneutraliteit te garanderen.

Internettoegang als mensenrecht[bewerken]

Verschillende bewegingen, uitspraken, meningen en aanbevelingen hebben tot het idee geleid dat internettoegang een burgerrecht of misschien zelfs een mensenrecht is.[3][4]

Diverse landen hebben wetten aangenomen die de staat verplichten om zich in te spannen om internettoegang breed beschikbaar te maken en/of om te voorkomen dat de staat de toegang tot informatie en het internet voor zijn burgers onredelijk beperkt.

  • Costa Rica: Een uitspraak van 30 juli 2010 van het Hooggerechtshof van Costa Rica sprak over "het fundamentele recht" op toegang tot informatietechnologieën, "in het bijzonder het recht op internettoegang ofwel toegang tot het 'world wide web'."[5]
  • Finland: Per Juli 2010 diende iedere persoon in Finland, op aanwijzing van het ministerie van Transport en Communicatie van Finland, over een breedband internettoegang te kunnen beschikken van (ten minste) één megabit per seconde. Per 2015 dient dat een verbinding van (ten minste) 100 Mb/s te zijn.[6]
  • Frankrijk: In juni 2009 verklaarde het Constitutionele Hof van Frankrijk internettoegang tot een mensenrecht in een besluit dat in sterke bewoordingen delen van de HADOPI wet buiten werking stelde. De HADOPI wet zou het mogelijk gemaakt hebben om misbruik op te sporen en zonder gerechtelijke tussenkomst internettoegang te blokkeren van diegenen die na twee waarschuwingen doorgaan met het downloaden van illegaal materiaal.[7]
  • Griekenland: Artikel 5A van de Griekse Grondwet stelt dat alle personen het recht hebben om deel te nemen aan de Informatiemaatschappij en dat de staat de verplichting heeft om de productie, uitwisseling, verspreiding en toegang tot elektronische informatie mogelijk te maken.[8]
  • Spanje: Vanaf 2011 heeft Telefónica, de voormalige staatsmonopolist en de concessiehouder, de plicht om in heel Spanje tegen een redelijke prijs een breedband dienst te leveren met ten minste één Megabit per seconde.[9]