5G

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Mobiele telefonie
Generaties

0G

0.5G

1G

2G

2.5G

2.75G

3G

3.5G

3.75G

3.9G

4G

5G

5e generatie mobiele netwerk of 5e generatie draadloze systemen, afgekort 5G, zijn de voorgestelde volgende telecommunicatie-normen die de huidige 4G / IMT-geavanceerde normen opvolgen.

Achtergrond[bewerken]

Het 5G-netwerken heeft fotonica nodig om grote hoeveelheden draadloze data te verwerken, een technologie om informatie met lichtdeeltjes over te dragen.[1] Het 5G-netwerk zal theoretisch bezien 800 gigabits per seconde (Gbps) kunnen faciliteren, hoewel in de praktijk uitgegaan wordt van 1 Gbps (het gemiddelde verbruik in Nederland ligt volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling op ruim 1 gigabyte per maand).[2]

Voor het 5G-netwerk in Nederland is de frequentieband van 3,5 gigahertz (GHz) benodigd, dit is echter de frequentie die in het noorden van Nederland wordt gebruikt door spionage door het afluisterstation in het Friese Burum.[3] Hoe hoger de frequentie, hoe meer capaciteit - dan wel hoe sneller de verbinding, maar hoe minder het bereik van de antenne is.[4] Meer kleine zenders in het straatbeeld zullen dus het gevolg zijn[5], zoals in bushokjes en op lantaarnpalen[6]. Masthoogten op boomniveau hebben een beperkende factor voor de werking van het 5G-netwerk ten aanzien van het bereik en de betrouwbaarheid: bomen dienen daarom 3 meter lager te zijn dan de hoogte van het basisstation.[7]

5G werkt met een lagere latentie (dit is de tijd ofwel de vertragingsduur in de communicatie tussen apparaten) dan bij voorgaande netwerkgeneraties. Bij het 5G wordt data in 1 milliseconde verzonden, terwijl dit bij het 4G-netwerk 50 milliseconden duurde.[8] Dit wordt als cruciale verbetering beschouwd.

Implementatie[bewerken]

Lidstaten van de Europese Unie hebben afgesproken om rond 2020 minimaal in één grote stad te hebben voorzien van het 5G-netwerk.[9] Uiterlijk eind 2020 krijgen telecombedrijven de frequenties voor 5G-netwerken in Europa in handen; de licenties zijn dan minimaal twintig jaar geldig.[10] In Nederland wordt mogelijk Amsterdam als eerste stad voorzien van 5G, ter ondersteuning van de Europese Kampioenschappen.[9] In september 2017 werd daar op de eerste 5G-zendmast geplaatst.[2] Het betreft een massive MIMO-installatie van Huawei met meerdere kleine zend- en ontvangstantennes, geplaatst op het Leidseplein door T-Mobile.[11] In april 2018 begon KPN met proeven voor het 5G-netwerk in Amsterdam-Zuidoost, Rotterdam, Drenthe en nabij Helmond voor het onderzoeken van de inzetbaarheid ervan.[12] Het experiment wordt in 2018 door Vodafone uitgebreid met Noord-Groningen als testgebied [13]; sinds 2016 werd al getest op de Groningse campus Zernike.[14] Vanwege het gebruik van de 3,5 gigaherz-frequentieband door de inlichtingendiensten is tot nader onderzoek in 2018 geen proef in Groningen mogelijk.[15] Bij toekomstige veilingen van de mobiele frequenties voor het 5G-netwerk wordt de telecomaanbieders een landelijke dekkingsplicht opgelegd.[16] Het Economic Board Groningen heeft dit als mogelijke toekomstige economische impuls bewerkstelligd ter compensatie van het Noord-Nederlandse aardbevingsgebied rond Loppersum.[17] Betrokken partijen bij de eerste proef waren het Ministerie van Economische Zaken[18], KPN, Ericsson, Huawei en TNO.[17]

Voor de Chinese chipfabrikant en halfgeleiderindustrieel Ampleon (dochteronderneming van JAC Capital), met hoofdkantoor in Nijmegen, is voor het plaatsen van transistoren in 5G-zendmasten een voorname rol weggelegd.[19]

Zuid-Korea wil landelijke dekking hebben tijdens de Olympische Winterspelen van 2018, en Japan tijdens de Olympische Zomerspelen van 2020.[20]

Frequentieveiling[bewerken]

In Nederland is de veiling onder de telecomaanbieders van de UMTS-frequenties van 700, 1.400 en 2.100 megahertz aanvankelijk gepland voor eind 2019.[21] De frequentieband van 700 megahertz was voorheen beschikbaar voor digitale televisie, en die van 2.100 voor 3G.[22]

In België is de spectrumveiling gepland voor in het voorjaar van 2019. Het betreft dan de frequentiebanden van 700, 1400 en 3600 megaherz voor voornamelijk het gebruik van 5G vanaf 2020, alsook frequentiebanden voor het 4G-netwerk waarvan de huidige licenties in maart 2021 verlopen, te weten de 900, 1800 en 2600 megaherz-frequentiebanden.[23]

Toepassing[bewerken]

Als toepassingsgebied worden genoemd: het internet der dingen, de zelfsturende auto's en zelfrijdende landbouwvoertuigen, drone-taxi's[24], robots voor telepresence ten behoeve van het werken op gevaarlijke locaties.[25], remote computing (op afstand toegang tot bijvoorbeeld een desktop-apparaat), en een tactiel internet (op afstand virtuele machines besturen) voor augmented-reality- en virtual-realitysoftware[26].

Gezondheid[bewerken]

Wereldwijd waarschuwen wetenschappers en artsen voor verhoogde risico’s op verschillende soorten kanker, de ziekte van Alzheimer en verminderde vruchtbaarheid bij mannen bij straling van 5G-netwerken[27]; dieren die aan meer gsm-straling worden blootgesteld dan internationale normen aangeven hebben vaker hersentumoren en hartafwijkingen.[28] De academici, onder wie voormalig universitair onderzoeker Hugo Schooneveld, stuurden hiertoe een brandbrief naar de Europese Commissie.[29] Deze staat echter op het standpunt dat angst ongegrond is als er maar een bepaald maximum aan straling niet wordt overschreden.[27] De wetenschappers uiten op persoonlijke titel hun bezorgdheid over onherstelbare schade.[30] Zij hebben vanwege de gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu de Europese Commissie om uitstel en onafhankelijk onderzoek gevraagd.[28] Onder de blootstellingslimieten zijn er geen schadelijke gevolgen bekend, wel heeft 5G een mogelijke relatie met hersentumoren.[2] Vanwege de vele antennes die nodig zijn om alle woningen aan te sluiten op het 5G-netwerk kan niemand ontsnappen aan de straling.[31] Hugo Schooneveld heeft de staatssecretaris gevraagd om de nieuw te plaatsen 5G-zenders minimaal aan een gemeentelijke goedkeuring te laten voldoen, voor telecomproviders geldt hiervoor nu nog een meldingsplicht.[32]

Blootstellingslimieten zijn vastgestelde maximaal toegestane elektromagnetische veldsterkten. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft de blootstellingslimieten van verschillende landen met elkaar vergeleken op basis van een onderzoek van de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP).[33] Oostenrijk houdt een limiet aan die een factor tienduizend lager ligt dan Nederland.[34] Nederland hanteert deze blootstellingslimiet op advies van de Raad van de Europese Unie. Nederland kent een veiligheidsfactor 50.[35]