Joodse vluchtelingen uit de Arabische wereld

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Iraakse Joden op het vliegveld Lod onderweg naar het een opvangkamp in 1951
Opvangkamp Beit Lid (1950)

Tussen 1948 en de jaren zeventig kwam een groot aantal Joodse vluchtelingen uit de Arabische wereld naar Israël. In Israël is deze migratie bekend als ציאת יהודים ממדינות ערב (Joodse uittocht uit de Arabische wereld) of als Joodse Nakba[1]. Deze vluchtelingen kwamen uit de Arabische en islamitische wereld. De Joodse Nakba bestond niet alleen uit vluchtelingen, maar bestond ook uit afgedwongen bekeringen van Joden tot de islam.[1]

Achtergrond[bewerken]

De Joden in de islamitische wereld werden van oudsher als dhimmi slechts geduld. Op zichzelf was het zionisme onder de Joden in de islamitische wereld wel bekend, maar tot de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 emigreerden slechts enkelingen naar Palestina. Na de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog verslechterden de levensomstandigheden van de Joden in de islamitische wereld. Er vonden bomaanslagen, pogroms, willekeurige aanhoudingen en martelingen, onteigeningen en uitwijzingen van Joden plaats. Direct na het aannemen van het verdelingsplan van Palestina door de Verenigde Naties leidden uitspraken van islamitische geestelijken van de Al-Azhar-universiteit tot anti-Joods geweld in de islamitische wereld.[2]

Tussen het begin van de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 en de jaren zeventig werden tussen de 800.000 en 1 miljoen Joden verdreven uit de islamitische wereld. Alleen al 260.000 van hen kwamen tussen 1948 en 1951 aan en maakten 56 % van het totaal aantal immigranten in de nieuw gevormde staat Israël uit.[3] 600.000 Joden uit de Arabische en islamitische wereld volgden tot 1972.[4][5][6]

Bij het uitbreken van de Jom Kipoeroorlog van 1973 bestonden de Joodse gemeenschappen in de Arabische wereld, alsook in Pakistan en Afghanistan, praktisch niet meer. Tot 2002 vormden de Joden uit de islamitische wereld en hun nakomelingen ongeveer de helft van de Israëlische bevolking.[6]

Oorzaken[bewerken]

Bij de massale Joodse exodus uit de islamitische wereld speelden zowel push-factoren, zoals antisemitisme, oorlogsmaatregelen, politieke instabiliteit, vervolging en verdrijving, als pull-factoren, zoals het Zionisme en het algemene verlangen naar een veiliger en welvarender toekomst. Hierbij speelde het Arabisch nationalisme en de politiek om de verdrijving van de Joden te verklaren vanuit de veronderstelde volkswoede over het Palestijnse vluchtelingenprobleem een rol.[7]

Daarnaast speelden economische motieven een rol bij de politiek van verdrijving. Vele Joden werden bij hun vlucht gedwongen om hun eigendommen op te geven; ook werden velen onteigend.[8][9][10]

Verdrijving uit de Arabische wereld vanaf 1947[bewerken]

  • De meeste Libische Joden vluchtten tot 1951 naar Israël. In 1961 werd de achtergebleven Joden hun Libische staatsburgerschap ontnomen. De resterende Joden werden ten tijde van de Zesdaagse Oorlog naar Italië geëvacueerd.
  • Vanuit Jemen werden bijna Jeminitische Joden via de operatie Magic Carpet in 1949 en 1950 geëvacueerd.
  • In Irak werden Iraakse en Koerdische Joden in 1950 aangemoedigd het land te verlaten. Uiteindelijk werden de Joden die in 1951 weigerden een anti-zionismeverklaring te ondertekenen verdreven.[11]
  • De joden uit Egypte werden er door bomaanslagen in Caïro in 1948 toe gebracht in groten getale het land te verlaten,[12] en de meeste achterblijvers, ongeveer 21.000, werden in 1956 door de Egyptische overheid verdreven.[13]
  • De Algerijnse Joden werd in 1962 het staatburgerschap ontnomen, waarna zij direct moesten vluchten naar Frankrijk en Israël.
  • De Marokkaanse Joden begonnen Marokko in 1948 als gevolg van de pogroms van Oujda en Jerada te verlaten, terwijl het grootste deel in het begin van de jaren zestig vluchtte.
  • Libanon was het enige Arabische land, waar na 1948 de Joodse bevolking nog toenam, veroorzaakt door Joodse vluchtelingen uit andere Arabische landen.[14] Na de Libanese Burgeroorlog was ook hier de Joodse gemeenschap zo goed als verdwenen.

Verdrijving uit andere islamitische landen[bewerken]

  • In de niet-Arabische islamitische wereld bereikte de vluchtelingenstroom van Iraanse Joden in 1979 na de Islamitische Revolutie een hoogtepunt. Meer dan 80 % van de Iraanse Joden verliet tijdens de Irak-Iranoorlog naar de Verenigde Staten en Israël.
  • Vanuit Turkije vertrokken de Joden in eerste instantie om economische redenen of vanuit een zionistische overtuiging. Na de terroristische aanslagen op Joden in Turkije in de jaren negentig nam de emigratie toe.
Joodse bevolking in niet-Arabische gebieden:
Land Joodse
Bevolking
1948
Joodse
Bevolking
1971
Joodse
Bevolking
2008
Afghanistan 5000 500[15] 1 (Zebulon Simentov)[16]
Bangladesh onbekend 175 tot 3500[17]
Iran 140.000–150.000[18] 80.000[15] 10.800[19]
Pakistan 2000–2500[20] 250[15] kleine gemeenschap in Karachi, circa 200.[17]
Turkije 80.000[21] 30.000[15] 17.800[19]
Totaal 202.000–282.500 110.750 32.100

Films over dit onderwerp[bewerken]

  • I Miss The Sun (1984), Verenigde Staten, door Mary Hilawani.
  • The Dhimmis: To Be a Jew in Arab Lands (1987), door Baruch Gitlis en David Goldstein.
  • The Forgotten Refugees (2005), een documentaire van The David Project.
  • The Silent Exodus (2004) door Pierre Rehov.
  • The Last Jews of Libya (2007).
  • The Farhud (2008), een documentaire van Itzhak Halutzi.

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (he) Dror Yemini, Ben. "The Jewish Nakba: Expulsions, Massacres and Forced Conversions", Maariv, 2009-03-16. Geraadpleegd op 2009-06-23.
  2. Der Beschluß der Vereinten Nationen zur Gründung des Staates Israel und die Reaktion der arabischen Staaten
  3. Shindler, Colin. A history of modern Israel. Cambridge University Press 2008. Pg. 63–64.
  4. Schwartz, Adi. "All I Wanted was Justice", Haaretz, 2001-01-04.
  5. Malka Hillel Shulewitz, The Forgotten Millions: The Modern Jewish Exodus from Arab Lands, Continuum 2001, Seiten 139 und 155.
  6. a b Ada Aharoni "The Forced Migration of Jews from Arab Countries, Historical Society of Jews from Egypt website. Geraadpleegd op 9 november 2013.
  7. Middle East: Why Jews fled the Arab Countries
  8. The Palestinian Refugee Issue: Rhetoric vs. Reality by Sidney Zabludoff
  9. Malka Hillel Shulewitz, The Forgotten Millions: The Modern Jewish Exodus from Arab Lands, Continuum 2001, pg 52, 71, 87, 92, 100, 110, 113–114, 116, 135, 139.
  10. Rayyum al-Schawaf, Iraqi Jews: A story of mass exodus, Democratiya 7 2006.
  11. A history of modern Palestine: one land, two peoples, by Ilan Pappé, 2004, pg. 176
  12. Racheline Barda. The modern Exodus of the Jews of Egypt. [1] "The 1948 War triggered their first exodus, forced or otherwise. In fact, the Jewish Agency records showed that 20,000 Jews, a sizable 25% of the total Jewish population of about 75,000 to 85,000, left during 1949–1950 of whom 14,299 settled in Israel."
  13. The Sephardim of Sydney: coping with political processes and social pressures by Naomi Gale, p. 34
  14. Parfitt, Tudor. (2000) p. 91.
  15. a b c d Leon Shapiro, World Jewish Population, 1972 Estimates. American Jewish Year Book vol. 73 (1973), pg. 522–529.
  16. ‘Only one Jew’ now in Afghanistan. BBC News (2001-01-25) Geraadpleegd op 2010-01-05
  17. a b Americanchronicle.com
  18. Iranian Jews in U.S. recall their own difficult exodus as they cling to heritage, building new communities Geraadpleegd op 2012-12-28
  19. a b Jewish Virtual Library
  20. Imageusa.com
  21. World Jewish Population (PDF; 105 kB) Geraadpleegd op 2012-12-28