Lupine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Lupine
Lupine
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:Fabiden
Orde:Fabales
Familie:Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)
Onderfamilie:Papilionoideae
Geslacht
Lupinus
L. (1753)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Lupine op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Lupine (Lupinus) is een geslacht uit de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae). Het geslacht telt zo'n 200 soorten[1] en kent vele hybriden en cultivars. In Noordwest-Europa komt alleen de vaste lupine (Lupinus polyphyllus) in het wild voor. Deze soort is in de 19e eeuw uit Noord-Amerika ingevoerd.

De meeste lupines zijn paars, wit en roze gekleurd, maar ook geel is geen uitzondering. Door kruisingen zijn ook combinaties van deze kleuren mogelijk. Lupines houden niet van kalkrijke grond. Ze hebben voorkeur voor zure tot neutrale grond.

Afhankelijk van de soort kunnen ze een hoogte bereiken die varieert van 50 cm tot wel 2 m en de bloeitijd kan van juni tot oktober doorlopen.

Ze kunnen vermeerderd worden door middel van zaaien of wortelstekken, waarbij de jonge, witte wortelstokken uitgeplant kunnen worden. Door zaaien kunnen nieuwe kleurcombinaties ontstaan.

Giftigheid[bewerken | brontekst bewerken]

Lupines die in het wild groeien zijn niet geschikt voor menselijke consumptie of als veevoer. Dit vanwege de alkaloïden die vooral in de zaden zitten. Lupinevariëteiten worden vaak "bitter" genoemd wanneer het totale gehalte aan alkaloïden hoger of gelijk is aan 10 g/kg droge zaden en "zoet" wanneer het gehalte lager of gelijk is aan 0,5 g/kg droge zaden. Voor menselijke consumptie wordt een bovengrens van 0,2 g/kg aangehouden. De planten kunnen ook geïnfecteerd zijn met mycotoxines zoals phomopsines. Het gehalte daarvan mag niet hoger zijn dan 5 μg/kg. [2][3]

De huis-tuin-en-keuken methoden om de zaden minder bitter te maken, zoals tot 14 dagen in zout water leggen, zijn niet goed getest op betrouwbaarheid. Beter is om zaden van veredelde/geselecteerde rassen te gebruiken. [4]

Nut voor de mens[bewerken | brontekst bewerken]

Lupines (in het algemeen soorten van de Vlinderbloemenfamilie) zijn in staat om met behulp van de in symbiose levende wortelknobbelbacteriën stikstof uit de lucht te binden. Deze stikstoffixatie gebeurt door de wortelknobbelbacteriën met behulp van nitrogenase.

Vier soorten lupine worden gekweekt als sierplant of als voedsel voor mens en dier:

De eerste drie soorten kunnen in Nederland verwilderd aangetroffen worden.

De zaden van lupine zijn rijk aan eiwitten en vezels, en passen daardoor in een vegetarisch voedingspatroon. Australië leverde in 2004 met bijna 1 miljoen ton, 87% van de wereldproductie.[bron?]

Allergie[bewerken | brontekst bewerken]

Allergisch zijn voor de inname van lupine komt voor. Lupine is net zoals de pinda lid van de vlinderbloemenfamilie. Vaak hebben mensen met een lupineallergie ook antistoffen tegen pinda's in hun bloed. Een allergische reactie op lupine kan ook voorkomen zonder pinda-allergie. De voedselindustrie verwerkt sinds de jaren negentig steeds vaker lupinemeel in producten als pasta's, koekjes, pannenkoekenmeel en snacks. Lupinemeel wordt ook wel gezien als een alternatief voor soja. Sinds december 2008 is een fabrikant verplicht op verpakkingen te vermelden of hij lupine verwerkt.[bron?]

Veld met vaste lupines
Vruchten en zaden
Zie de categorie Lupinus van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.