Mariss Jansons

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mariss Jansons
Mariss Jansons
Mariss Jansons
Volledige naam Mariss Ivars Georgs Jansons
Geboren 14 januari 1943
Geboorteland Vlag van Letland Letland
Jaren actief 1973 - heden
Beroep(en) dirigent
Ensemble(s) Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Klassieke muziek
Fragment uit de documentaire Imperfect Harmony uit 2014 waarbij Jansons met Louis Andriessen Mysteriën, diens jubileumwerk voor het KCO, doorneemt

Mariss Ivars Georgs Jansons (Riga, 14 januari 1943) is een dirigent uit Letland.

Biografie[bewerken]

Jansons werd geboren tijdens de onderduikperiode van zijn ouders, de dirigent Arvīds Jansons (1914-1984) en de Joodse mezzosopraan Iraida Jansone, beiden werkzaam aan de Opera van Riga. Toen hij dertien jaar was, verhuisde het gezin naar Leningrad (nu Sint-Petersburg), omdat zijn vader benoemd was tot tweede dirigent van het Leningrads Filharmonisch Orkest (tegenwoordig het Sint-Petersburgs Filharmonisch Orkest. Mariss studeerde viool, piano en directie aan het Conservatorium van Leningrad, waar hij cum laude afstudeerde. Hij studeerde verder bij Hans Swarowsky en Herbert von Karajan.

Jansons dirigeerde net als zijn vader het Leningrads Filharmonisch Orkest als assistent van Jevgeni Mravinski. Zijn debuut buiten de Sovjet-Unie was bij het Sjællands Symfoniorkester, het huisorkest van Tivoli in Kopenhagen. Hij was vervolgens twintig jaar chef-dirigent van het Filharmonisch Orkest van Oslo. In april 1996 kreeg hij een ernstig hartinfarct terwijl hij in Oslo La bohème dirigeerde. Van 1996 tot 2004 was hij chef van het Pittsburgh Symphony Orchestra. Hij was in die periode gastdirigent bij onder meer het Boston Symphony Orchestra, het Chicago Symphony Orchestra, het New York Philharmonic, de Berliner Philharmoniker, de Wiener Philharmoniker en het Concertgebouworkest. Jansons was op de nieuwjaarsdagen van 2006, 2012 en 2016 dirigent van het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker.

Jansons leidde twee vooraanstaande symfonieorkesten tegelijk. Sinds 2003 is hij chef-dirigent van het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks in München als opvolger van Lorin Maazel. Hij volgde in 2004 Riccardo Chailly op als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam. Zijn repertoirekeuze sluit aan bij de traditie van beide orkesten. De nadruk ligt op de grote orkestwerken van Bruckner, Mahler, Strauss en Sjostakovitsj. Daarnaast dirigeert hij onder meer Stravinsky, Messiaen, Schnittke, Henze en Sjtsjedrin. Ook heeft hij grote koorwerken, zoals het Requiem van Verdi, en opera's gedirigeerd. Volgens critici[bron?] wordt zijn stijl gekenmerkt door een diepe en welluidende orkestklank, in het bijzonder bij de strijkers.

Na het concertseizoen 2014-2015 stopte Mariss Jansons om gezondheidsredenen bij het Koninklijk Concertgebouworkest. Het orkest in München hield hij aan. Na zijn laatste concert in Amsterdam op 20 maart 2015 werd een portret van Jansons onthuld, bedoeld voor de dirigentenfoyer van het Concertgebouw en gemaakt door de Belgische kunstschilder Sam Dillemans.[1] Met ingang van het seizoen 2016-2017 werd Jansons opgevolgd door de Italiaan Daniele Gatti[2].

Onderscheidingen[bewerken]

De dirigent en het met hem verbonden orkest werden meermaals onderscheiden. Zo kreeg Jansons de volgende eerbewijzen:

Ridderorden en Orden van Verdienste
Prijzen

Dvd's[bewerken]

Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse Music Top 30 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Neujahrskonzert 2012 2012 28-01-2012 18 1 Walsen, marsen en polka's van Johann Strauss jr., Johann Strauss sr., Eduard Strauss, Josef Strauss, Josef Hellmesberger jr. Carl Michael Ziehrer, Hans Christian Lumbye en Pjotr Iljitsj Tsjaikovski met de Wiener Philharmoniker in de Goldener Saal van de Wiener Musikverein
Neujahrskonzert 2016 2016 06-02-2016 1(1wk) 5 Walsen, marsen en polka's van Johann Strauss jr., Johann Strauss sr., Eduard Strauss, Josef Strauss, Josef Hellmesberger sr., Carl Michael Ziehrer, Robert Stolz en Émile Waldteufel met de Wiener Philharmoniker in de Goldener Saal van de Wiener Musikverein