Metallurgie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Metallurgie (Oudgrieks: μέταλλον métallon: ('mijn'>) 'metaal, erts' en ἔργον érgon: 'werk') is een deel van de metaalkunde, en behelst de technische praktijk en achterliggende wetenschap van het vinden/delven van ertsen en van hun bewerking tot bruikbaar metaal.

De metallurgische wetenschap bestudeert de natuur- en scheikundige gedragingen van metalen en legeringen.

Het deelgebied extractieve metallurgie, ook kortweg metallurgie genoemd, houdt zich bezig met het winnen van metalen uit ertsen of afvalstromen.

Een metallurgisch ingenieur (metallurg) probeert de structuur van een gegeven metaal zodanig te wijzigen, dat het betreffende metaal de specifieke eigenschappen krijgt die de mechanisch, elektrisch, of bouwkundig ingenieur voor zijn werk nodig heeft. Men wil uiteindelijk de volgende eigenschappen bereiken:

Vanaf de winning van het erts tot aan de productie van een bruikbaar voorwerp behelst de metallurgie verschillende technologische stappen.

Mijnbouw[bewerken]

De eerste stap in de bereiding van metaal is het vinden van de delfstoffen waarin het gezochte metaal zich, meestal in chemisch gebonden toestand, bevindt: het metaalerts. Chemisch ongebonden, zuiver metaal, komt in de natuur weinig voor.

Extractieve metallurgie[bewerken]

Fotothek df n-08 0000567.jpg

De volgende stap is de extractieve metallurgie, waarmee het chemisch gebonden metaal langs chemische weg wordt vrijgemaakt uit het metaalerts. Daarbij zijn de volgende chemische bewerkingen mogelijk:

Metaalbereiding[bewerken]

Na de chemische extractie volgt de fysische bereiding van het benodigde eindmateriaal. Voor het verkrijgen van bruikbaar materiaal worden er in de smeltkroes, door middel van verhitting, mengsels bereid van een metaal waaraan andere metalen of niet-metalen worden toegevoegd. Bij de vorming van dergelijke mengsels (legeringen) is de nauwkeurigheid (de verhouding tussen de verschillende ingrediënten) van groot belang. Hoogwaardig staal bestaat uit een mengsel van ijzer met een groot aantal toevoegingen die zijn eigenschappen, bijvoorbeeld de treksterkte, beïnvloeden.

Warmtebehandelingen[bewerken]

Voordat het materiaal gegoten is zijn er verscheidene warmtebehandelingen om de gewenste eigenschappen te bereiken:

Door bijvoorbeeld een werkstuk snel af te koelen, of juist heel geleidelijk, wordt de microstructuur beïnvloed. Een voorbeeld is het harden van staal door het af te schrikken, waarbij martensiet wordt gevormd.

Vormgeving[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie vormgevingstechniek voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ook de vorm kan worden aangepast met een vormgevingsstap:

en ook hierbij verandert de microstructuur en de eigenschappen. Staaldraad wordt bijvoorbeeld vele malen sterker door hem te trekken, omdat de perlietstructuur meer volgens de trekas georiënteerd wordt.

Zie ook[bewerken]