Noorderhaven (Groningen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Noorderhaven
Noorderhaven in Groningen
Noorderhaven in Groningen
Geografische informatie
Locatie       Groningen
Stadsdeel Binnenstad
Hortusbuurt
Begin Aa
Eind Lopende Diep
Postcode 9712
Algemene informatie
Genoemd naar Noord (windstreek)

De Noorderhaven is een deel van de Diepenring van Groningen. Het is gelegen waar de Aa overgaat in het Reitdiep. Ook het gedeelte van de gracht die aansluit op het Lopende diep wordt tot de Noorderhaven gerekend. De haven wordt afgesloten door de Visserbrug, de Kijk in 't Jatbrug en de Plantsoenbrug.

De Noorderhaven is de laatste vrijhaven van Nederland, wat inhoudt dat schepen er vrij kunnen afmeren zolang er plek is. Voor langdurige woonbootbewoners betekent dit echter dat de terugkerende 5-jaarlijkse verfbeurt op de werf het risico inhoudt dat ze daarna hun plek kwijt zijn. Vanwege aanhoudende verpaupering besloot de gemeente Groningen in 2010 dat de haven in de toekomst alleen nog zal worden opengesteld voor goed onderhouden historische schepen.[1]

Voor de afsluiting van het Reitdiep was de Noorderhaven de eerste haven van de stad als men van zee kwam. Het was daarmee in de 16e en 17e eeuw ook de belangrijkste haven, met name vanwege de handel op de West. De stadstimmerwerf bevond zich dan ook hier aan de noordzijde van de haven. Aan de zuidzijde bevindt zich het havenkantoor, met stadswapen in het timpaan. Dit gedeelte heet in de volksmond ook wel de Hoek van Ameland en ligt historisch net buiten de Groninger stadsmuur.

Ook de voormalige brouwerij De Sleutel (nu een café) bevindt zich aan de Noorderhaven. De brouwerij, die zijn water betrok uit de haven, was beroemd vanwege zijn kluinbier, waarvan men onder ander heet bier maakte.

In de Noorderhaven liggen op het moment vooral varende woonschepen, 's-winters liggen er ook wel schepen van de bruine vloot. De vele masten zorgen voor een schilderachtig gezicht.

Monumenten[bewerken]

Langs de Noorderhaven staan 14 rijksmonumenten. De haven is zelf, als deel van de Diepenring, ook een rijksmonument. Naast de rijksmonumenten telt de Noorderhaven nog 16 panden die als gemeentelijk monument worden beschermd. De even nummers staan aan de zuidzijde, de oneven nummers aan de noordzijde.

Adres Bouwjaar Beschrijving Monument Afbeelding
Noorderhaven 2 17e eeuw Woonhuis op de hoek Oude Kijk in 't Jatstraat, twee verdiepingen met zadeldak. Voorgevel aan de Oude Kijk in 't Jatstraat. GM 103024
Noorderhaven 3 17e eeuw
18e eeuw
Woonhuis, rechts op de foto Voorhuis uit de 17e eeuw, achterhuis uit de 18e eeuw. GM 102797 Groningen - Noorderhaven 3.jpg
Noorderhaven 5 Woonhuis (rechterdeel), vroeger een geheel met nummer 7 RM 18586 Groningen - Noorderhaven 5-7.jpg
Noorderhaven 6 Woonhuis RM 18592 Groningen Noorderhaven 6.jpg
Noorderhaven 7 Woonhuis RM 18587 20101009 Noorderhaven 7 Groningen NL.jpg
Noorderhaven 8 17e eeuw Woonhuis, twee verdiepingen met zadeldak, onderkelderd. Het witte huis, rechts op de foto. GM 102817 Groningen Noorderhaven 6.jpg
Noorderhaven 9 1895 Woonhuis in neorenaissance stijl. links op de foto GM 102800 Groningen - Noorderhaven 9.jpg
Noorderhaven 10 17e eeuw Woonhuis, twee verdiepingen met zadeldak, gedeeltelijk onderkelderd. GM 102818 Noorderhaven 10.jpg
Noorderhaven 11 1623 Woonhuis RM 18588 Groningen Noorderhaven 11.jpg
Noorderhaven 12 17e eeuw Woonhuis, twee verdiepingen met zadeldak. GM 102819 Groningen - Noorderhaven 12.jpg
Noorderhaven 13 Woonhuis, helft van een dubbelpand met nummer 11 RM 18590 Groningen Noorderhaven 13.jpg
Noorderhaven 14 17e eeuw Woonhuis, twee verdiepingen met zadeldak met achteraanbouw, onderkelderd. GM 102820 Voorgevel - Groningen - 20094069 - RCE.jpg
Noorderhaven 15-17 Woonhuis met verhoogde gevel in het midden RM 18591 Groningen Noorderhaven 15-17.jpg
Noorderhaven 19-21 1854 (19)
1925 (21)
Voormalig graanpakhuis Engeland GM 102804 111120 Noorderhaven 19-21 (Pakhuis Engeland) Groningen NL.jpg
Noorderhaven 20 Woonhuis, middeleeuwse oorsprong met lijstgevel uit 19e eeuw. GM 102821 Groningen - Noorderhaven 20.jpg
Noorderhaven 23-25 1729 Woonhuis, twee verdiepingen met dwars zadeldak met karakteristieke smalle Groninger vensters. RM 18593 Groningen Noorderhaven 23-25.JPG
Noorderhaven 24 17e eeuw Hoek met de 4e Drift, woonhuis in oorsprong uit 17e eeuw met eclectische lijstgevel uit 19e eeuw. GM 102822 Groningen - Noorderhaven 24-24a.jpg
Noorderhaven 34 18e eeuw Woonhuis, vijf traveeën breed met timpaan RM 18594 Groningen Noorderhaven 34.jpg
Noorderhaven 35 GM 102808 Groningen - Noorderhaven 35.jpg
Noorderhaven 36 Smal pand met puntgevel RM 18595 Groningen Noorderhaven 36.jpg
Noorderhaven 38 17e eeuw Woonhuis, twee verdiepingen en een mezzanino, met zadeldak met wolfseind. GM 102825 Groningen - Noorderhaven 38.jpg
Noorderhaven 40 Pakhuis De koe RM 18596 Groningen Noorderhaven 40.JPG
Noorderhaven 41 1899 Hoek met de Zoutstraat, bedrijfspand met bovenwoning. GM 102810 Noorderhaven41.jpg
Noorderhaven 44 17e eeuw GM 102827
Noorderhaven 48 RM 18598 20130501 Noorderhaven 48 Groningen NL.jpg
Noorderhaven 56 17e eeuw Hoek met de 5e Drift, woonhuis, twee verdiepingen met zadeldak, en een diep, onderkelderd achterhuis. GM 106309 Groningen - Noorderhaven 56.jpg
Noorderhaven 62 17e eeuw Woonhuis, twee verdiepingen. GM 102835
Noorderhaven 64-64a-64b Voormalig Havenkantoor, negentiende eeuw RM 485964 20100616 Havenkantoor Hoek van Ameland Groningen NL.jpg
Noorderhaven 65 1909 Melkinrichting 'Stad en Lande' RM 485975 20100521 Noorderhaven 65 Werfstraat 1 (Melkinrichting Stad en Lande) Groningen NL.jpg
Noorderhaven 72 Pakhuis de Sleutel RM 18599 Groningen Noorderhaven 72 Vishoek 2.JPG

Literatuur[bewerken]

  • Brand, Anton & George Mulder (eindred.) (2003). Hoek van Ameland : de geschiedenis van een plek, een huis en zijn bewoners. Passage, Groningen. 167 p. ISBN 90-5452-029-9. Over Noorderhaven 66/66a en omgeving.