Vismarkt (Groningen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Vismarkt
Vismarkt in westelijke richting (Korenbeurs en Der Aa-kerk op achtergrond))
Vismarkt in westelijke richting (Korenbeurs en Der Aa-kerk op achtergrond))
Geografische informatie
Locatie       Groningen (stad)
Wijk Binnenstad
Coördinaten 53° 13′ NB, 6° 34′ OL
Algemene informatie
Bestrating klinkers en asfalt
Opvallende gebouwen Korenbeurs en Der Aa-kerk
Detailkaart
Vismarkt (Groningen)
Vismarkt (Groningen)
Marktkramen op de Vismarkt (2015)
Tekening van Jan Bulthuis van de Vismarkt met de Der Aa-kerk in 1774. Rechtsvoor de vroegere pomp die tot 1910 op de Vismarkt stond
Vismarkt bij nacht (2016), vanaf de Korenbeurs in oostelijke richting. Op de achtergrond de hijskranen boven de bouwput van het Groninger Forum.
Het marktkantoor (2013)

De Vismarkt is een van de drie open ruimtes in de binnenstad van Groningen. Het is een langwerpig, rechthoekig plein. Aan de oostzijde wordt de markt begrensd door bebouwing die wordt onderbroken door het Koude gat en Tussen beide markten, aan de westzijde wordt de markt afgesloten door de Korenbeurs, met daarachter de Der Aa-kerk.

De naam Vismarkt wordt voor het eerst gebruikt in het begin van de vijftiende eeuw. Voordien stond de plek bekend als Langestraat. De naam verwijst naar het soort markt dat er regelmatig werd (en nog steeds wordt) gehouden.

De noordzijde van de Vismarkt staat in Groningen bekend als Glènne Riepe. Die kant van de markt staat bekend als de minst fraaie. Aan de zuidzijde staat nog een aantal historische panden. Aan die zijde bevindt zich ook Huize Maas. Op de hoek van de Folkingestraat is het café Huis de Beurs gevestigd. Daarnaast komen de Pelsterstraat en de Haddingestraat uit op de zuidzijde van de Vismarkt. Aan de oostzijde van de Vismarkt staat een monumentaal pand dat gebouwd is in de jaren 30. Aan de rechterzijde van dit pand is een doorgang gelegen die toegang biedt tot de Herestraat: de Tingtangsteeg. Deze steeg heeft zijn naam te danken aan de grote koperen klok die voorheen bevestigd was aan de kop van de Oost-Noordzijde van de Vismarkt. Aan de andere kant van het pand loopt de weg Tussen Beide Markten naar de Grote Markt

De Vismarkt is elk jaar het decor voor de finish van de 4 Mijl van Groningen.

Geschiedenis[bewerken]

In het verleden is wel geopperd dat de Vismarkt oorspronkelijk een opvaart van de Drentsche Aa is geweest en als zodanig een haven geweest zou zijn. Voor die theorie is echter geen enkel archeologisch bewijs gevonden.

De archeoloog Gert Kortekaas vermoedt dat het stratenpatroon van de Groningse binnenstad gestoeld is op dat van steden uit de Romeinse tijd. De Vismarkt zou in die visie oorspronkelijk bedoeld zijn als het centrale plein van de stad; de Grote Markt is dan pas later toegevoegd.[1]

Vroeger heeft er op de Vismarkt ook een fontein gestaan.[2]

Monumenten[bewerken]

Aan de Vismarkt staan 17 panden die beschermd worden als rijksmonument. De Korenbeurs staat ook aan de Vismarkt, maar heeft als adres Akerkhof. Twaalf panden worden beschermd als gemeentelijk monument.

Adres Bouwjaar Beschrijving Monument Foto
Vismarkt 3 GM 103438
Vismarkt 5 GM 103449
Vismarkt 6 1840 Winkelhuis in classicistische bouwstijl in verlengde van het Koude Gat,
aan het einde van het Tingtangstraatje.
RM 486633 Vismarkt 6
Vismarkt 10 GM 103455
Vismarkt 12 Linkerhelft van dubbel pand, zes traveeën breed RM 18716 Vismarkt 12
Vismarkt 12-1 Rechterhelft van dubbelpand, zes traveeën breed RM 18717 Vismarkt 12-1
Vismarkt 14 RM 18718 Vismarkt 14
Vismarkt 16 RM 18719 Vismarkt 16
Vismarkt 19 Late middeleeuwen GM 103451 Voorgevel - Groningen - 20094388 - RCE.jpg
Vismarkt 20 1897 Woonhuis in Art Nouveau stijl. RM 486641 Vismarkt 20
Vismarkt 22 RM 486649 Vismarkt 24
Vismarkt 24 GM 103460
Vismarkt 26 RM 486656 Vismarkt 24
Vismarkt 28 1870 Bedrijfspand met bovenwoning in eclectische stijl GM 103461 Vismarkt 28
Vismarkt 30 17e eeuw GM 103462 Vismarkt 30
Vismarkt 32 Oorsprong 13e/14e eeuw
Huidige vorm sinds 1830
GM 103463 Vismarkt 32
Vismarkt 33 1916 Winkelpand, hoofdfiliaal De Gruyter, ontworpen door H.G. Welsing GM 103452 Vismarkt 33
Vismarkt 34 1911/12 Bedrijfspand, oorspronkelijk expeditiekantoor Van Gend en Loos
Ontworpen door P.M.A. Huurman
RM 486664 Vismarkt 34
Vismarkt 35 14e eeuw (west)
16e eeuw (oost)
Twee samengevoegde panden in 1931
Manufacturenwinkel, ontwerp A.Th. van Elmpt.
GM 103453 Vismarkt 35
Vismarkt 36 Late middeleeuwen GM 103464
Vismarkt 40 Oorsprong 14e eeuw
Voorgevel 18e eeuw
RM 18720 Vismarkt 40
Vismarkt 41 1951 Winkel van de firma Meijering, hoek Stoeldraaierstraat
Ter vervanging van pand dat in april 1945 verloren was gegaan.
GM 103412 Vismarkt 41
Vismarkt 42 Oorspronkelijk woonhuis, thans restaurant. RM 18721 Vismarkt 42
Vismarkt 44 ws 16e eeuw Eenvoudig pand met verdieping, kroonlijst, onderkelderd
In 2004 zware brandschade
RM 18722 Vismarkt 44
Vismarkt 46 ws 17e eeuw Eenvoudig pand met verdieping, kroonlijst RM 18723 Vismarkt 46
Vismarkt 48 Woonhuis met natuurstenen voorgevel, interieur Jugendstil RM 18724 Vismarkt 48
Vismarkt 52 Huize Maas RM 18725 Vismarkt 52
Vismarkt 54 1923/24 Oorspronkelijk bankgebouw ontworpen door Kuiler & Drewes RM 486673 Vismarkt 54
Vismarkt 56 Oorsprong 13e eeuw,
meermaals verbouwd.
Een van de eerste stenen huizen aan de Vismarkt,
In achtergevel voorhuis restanten 13e/14e eeuw bakstenen bewaard
RM 18726 Vismarkt 56