Hortusbuurt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Binnenstad-Noord (rood), andere wijken van de binnenstad in het roze

De Hortusbuurt is een buurt in de wijk Centrum van de Nederlandse stad Groningen. De wijk ligt tussen het Noorderplantsoen en de oude binnenstad. De naam verwijst naar de voormalige Hortus van de universiteit die in deze buurt gevestigd was. De buurt werd tot 2014 ook wel aangeduid als Binnenstad-Noord, maar deze buurtaanduiding wordt door de gemeente Groningen nu voor het noordelijk deel van de binnenstad gebruikt.

Ontstaan[bewerken]

Het Middengasthuis aan de Kleine Rozenstraat
De Nieuwe Kerk
Het CiBoGa-terrein met een stuk gras van het Open Lab Ebbinge

De Hortusbuurt is eigenlijk het noordelijke deel van de eerste grote stadsuitbreiding van Groningen die dateert uit de zeventiende eeuw. Daarbij werd aan de noordkant van de stad een gebied binnen de stadsgrenzen gebracht. Dat gebied werd in het westen en noorden begrensd door de nieuwe stadswallen, het huidige Noorderplantsoen. De oostgrens van de Hortusbuurt is dan de Bloemsingel. Tussen Bloemsingel en het Boterdiep (begin 20e eeuw gedempt)lag de voormalige Gasfabriek. Dit terrein, nu bekend als CiBoGa wordt momenteel opnieuw ontwikkeld. Het geheel van de noordelijke uitbreiding uit de zeventiende eeuw wordt ook aangeduid als Binnenstad-Noord (dat is het gebied buiten de Diepenring met postcode 9712).

De uitbreiding was nogal ambitieus. Het nieuwe stadsdeel bleef heel lang dun bebouwd. Wel werden er in de nieuwe stad relatief veel hofjes en gasthuizen gebouwd, de Hortusbuurt is daarmee één van de hofjesrijkste wijken van Nederland.

Centraal in het gebied staat de Nieuwe Kerk, die oorspronkelijk bedoeld was ter vervanging van de Sint Walburgkerk. Het huidige Nieuwe Kerkhof wordt op oude kaarten dan ook aangeduid als Nieuwe Sint-Walburgkerkhof.

Universiteit[bewerken]

In de wijk is tegenwoordig de faculteit GMW (gedrags- en maatschappijwetenschappen), met de studies pedagogiek, psychologie en sociologie, van de Rijksuniversiteit Groningen gevestigd.

Die vestiging is een klein restant van de plannen die de Universiteit oorspronkelijk had ontwikkeld voor de Hortusbuurt. Die plannen, ontworpen in de jaren zestig van de twintigste eeuw gingen uit van een volledige sloop van de wijk, waarna de gehele wijk universitair terrein zou worden. Tegen die plannen rees zeer veel verzet.

Ook later, vlak voor en na de eeuwwisseling, waren er weer plannen voor uitbreiding van de RuG, dit keer met name in de oude Hortustuin. Na langdurige protesten en processen werd in 2008 aan de rand van de oude tuin gebouwd.

Monumenten[bewerken]

De Hortusbuurt kent diverse gemeentelijke en rijksmonumenten, variërend van een watertoren, de oude Rijks HBS, diverse herenhuizen tot oude graanpakhuizen. Sinds oktober 2007 is ook het pompstation aan de Turfsingel, ontworpen door architect Willem Dudok tot rijksmonument uitgeroepen.

In de oude Hortustuin zijn verschillende soorten stinsenplanten te vinden, waaronder de keizerskroon, daslook en de winterakoniet.

CiBoGa[bewerken]

Tussen Boterdiep en Bloemsingel ligt een terrein dat al sinds lange tijd wordt gebruikt voor andere doeleinden dan wonen. In 1903 is hier bijvoorbeeld de Groningse wereldtentoonstelling gehouden. Later is op dit terrein de Gasfabriek gebouwd, waarvan de schoorsteen nog aan het Boterdiep te vinden is. Inmiddels wordt het als onderdeel van het CiBoGa ontwikkeld tot een woonlocatie. Voordat alle woningen gebouwd zijn zal het terrein als creatieve ruimte in de stad dienen onder auspicien van Open Lab Ebbinge

Externe links[bewerken]