Noorddijk (Groningen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Noorddijk
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Noorddijk
(Details)
Noorddijk (Groningen)
Noorddijk (Groningen)
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Groningen (gemeente) Groningen
Coördinaten 53° 15′ NB, 6° 38′ OL
Foto's
Stephanuskerk Noorddijk.jpg
Stefanuskerk van Noorddijk
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Noorddijk (Gronings: Noorddiek) is een plaats en voormalige gemeente in de gemeente Groningen gelegen in de provincie Groningen in Nederland.

De Noordermolen nabij Noorddijk

Oorspronkelijk was Noorddijk een van de kerspelen van het Gorecht. Het bestuur van de Mairie Noorddijk werd op 4 juli 1811 door landdrost Hendrik Ludolf Wichers van het Departement van de Westereems aangewezen ‘s morgens te elf uur bij kastelein Hindrik Tjapkes de Boer te Oosterhoogebrug. Het werd geïnstalleerd door assessor Samuel Wolters Tjassens. Als Maire werd beëdigd Oncko de Rehden van Swinderen. Tot 1969 was het lintdorp Noorddijk de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente, waarvan het gemeentehuis vanaf 1869 in een café in Ruischerbrug functioneerde, en sinds 1907 in het gebouw dat nu nog aan het Damsterdiep staat, herkenbaar aan de steen met de namen van wethouders erin gegraveerd. De gemeente zat wat merkwaardig tussen de toenmalige gemeenten Groningen aan de ene kant en Adorp, Bedum, Ten Boer en Slochteren ingeklemd. Ze was slechts enkele kilometers breed maar zo'n 10 km lang. Bij Noorderhoogebrug was de gemeente zelfs slechts 20 m breed.

Het dorpje waar in 1971 de wijk Lewenborg tegenaan is gebouwd, heeft een eigen buurtvereniging, de Noorddieker Noabers die geregeld activiteiten organiseert.[1] Er staan verscheidene monumentale boerderijen. het oudste monument is de romano-gotische Stefanuskerk met een bijzondere, gekleurde gedenksteen op de toren. Evenals op andere torens in de regio is de windvaan een adelaar. Op het kerkhof staan enkele opvallende grafmonumenten waarvan een aantal met grafpoëzie.[2] De kerk is in gebruik voor de eredienst.[3] De plaquette op de Stefanuskerk stelt het wapen van de voormalige gemeente Noorddijk voor, (rechtsboven op de pagina). De eerste steen van de kerk werd op 29 mei 1648 gelegd door Anna Maria Ulgers. Op de gedenksteen boven de toreningang in de westgevel leest u: ‘Anno 1648 den 29 May is D' Eerste Steen Gelecht Door/ Juffer Anna Maria Vlgers. Doen de Eerwaerde Bolardvs Stechman Pastoor Ende de Heer Otto Valcke Drost der/ Oldambten nevens Jan Roelofs adsessor van Selwerder/ Gerichte Kerckvoogden Waeren.’

Ten oosten van het dorp staat de Noordermolen, een voormalige, maar nog steeds functionerende poldermolen, die zijn water uitslaat op de Borgsloot, die overigens ook wel het Kardingermaar wordt genoemd. Het is een achtkantige bovenkruier uit 1864.

Rond het dorp is een groot natuurgebied ontwikkeld: Kardinge.[4] Van dit gebied maakt het Bevrijdingsbos onderdeel uit, een blijvende herinnering aan de bevrijding van Groningen in april 1945 door de Canadezen.[5]

De naam van het dorp verwijst volgens sommigen naar de noordelijk van de stad Groningen gelegen dijk, die deel uitmaakte van Innersdijk. Volgens anderen is het een referentie naar de dijk die de directe omgeving van Noorddijk verdeelt in een Noorder Polder (met daarin de Noordermolen) en een Zuider Polder, namelijk de Stadsweg. Noorddijk staat dan voor "ten noorden van de dijk". Nóg een verklaring is te vinden in de oude benamingen Ledyck (1545), Lodyck (1568), Lodick (1589) en Loodijck (1573). Loo is een woord voor bos en duidt dus op het oorspronkelijke woldgebied.

De naam Noorddijk werd tot voor kort door de gemeente Groningen gebruikt voor een stadsdeel dat Noorddijk, Oosterhoogebrug, Lewenborg, Beijum, Ulgersmaborg, Ruischerwaard en Ruischerbrug omvatte.

Zie ook[bewerken]

Beluister

(info)