Regio Twente

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ligging van (de regio) Twente

Regio Twente is een van de zeven Nederlandse stadsregio's bestaande uit veertien Overijsselse gemeenten in Twente, met in totaal ongeveer 620.000 inwoners. Regio Twente is in 1994 opgericht.

De bestuursstructuur heeft taken en bevoegdheden die haar door de Twentse gemeenten in de gemeenschappelijke regeling en door de wetgever in de Kaderwet bestuur in vernieuwing zijn toegekend. Ze houdt zich daarbij bezig met wonen, werken, mobiliteit, gezondheid, veiligheid, recreatie en toerisme.

Provincie Overijssel heeft de mobiliteitstaken per 1 januari 2015 van Regio Twente overgenomen.[1]

Openbaar vervoer in de regio Twente wordt uitgevoerd onder de naam Twents.

Geschiedenis[bewerken]

Twenteraad 1969–1977[bewerken]

Op 21 maart 1969 vond de installatie plaats van de Twenteraad. De raad was ingesteld door tweeëntwintig Twentse gemeenten, voor de tijd van maximaal vijf jaar, om het overleg tussen de gemeenten te bevorderen en de bevolking - via getrapte verkiezingen - invloed te geven in de behartiging van de belangen van de streek. De eerste voorzitter, burgemeester Bevers van Borne, pleitte voor een pragmatische aanpak van de samenwerking, die middels informatie en coördinatie moest uitlopen in een werkelijk besturen. In de eerste week van juni daaropvolgend vond de eerste werkvergadering plaats in het stadhuis van Hengelo. De voorzitter ontvouwde een werkprogramma, waarin de doeleinden onder zestien punten werden samengevat. Het eerst punt luidde: “bevordering van regionaal structuurplan, omvattend een zeer concreet beleidsprogramma”, het tweede: “bestrijding van landschapontsiering (autokerkhoven)”, enzovoort. De raad wilde via 'structuurschetsen' komen tot een ontwikkelingsplan voor geheel Twente.

Gewest Twente 1977–1984[bewerken]

Het bestaan van de Twenteraad liep gelijk op met de landelijke vorming van ideeën omtrent de oprichting van gewesten, die gedurende de jaren zeventig meer en meer actualiteit kregen. In 1977 was het Gewest Twente een feit en de Twenteraad werd een Gewestraad. Na de verkiezingen in 1978 bogen de vijfenvijftig leden zich over de keuze van een drietal bezoldigde bestuurders en over een werkprogramma voor de zittingsperiode. De raad laat weten dat het ambtelijk apparaat van het gewest al onvoldoende is om een zeer klein werkprogramma uit te voeren, maar het Rijk noch de gemeenten willen de bijdrage in de kosten verhogen. De ambitie is echter duidelijk: Twente wil snel een provincie worden, onder meer om het gewest meer financiële armslag te geven. Daartoe wordt ook ingezet op een plan om de verkiezingen in 1982 rechtstreeks te laten verlopen, maar de Gewestraad wordt in oktober van dat jaar weer gewoon door de gemeenteraden verkozen. Op 17 januari 1983 belt minister van Binnenlandse Zaken Rietveld de Gewest-voorzitter Houben met de mededeling dat het kabinet heeft besloten 'de vorming van een provincie Twente niet te bevorderen', waarbij de belangen van de rest van de provincie en de financiële positie de doorslag hebben gegeven. De onthutsing in politiek Twente is groot. Na nog een vergeefse reddingspoging heft het Gewest Twente zich een jaar later op.

Regio Twente 1994–2015[bewerken]

In 1994 wordt de Regio Twente opgericht, een gevolg van de Kaderwet bestuur in vernieuwing, die voorzag in de vorming van zeven zogenaamde plusregio's, zijnde regionale openbare lichamen. In 1996 spreken 16 van de 23 gemeenten zich in de Regioraad opnieuw uit voor de vorming van een provincie Twente. Het is een keuze tégen gemeentelijke herindelingen en een keuze vóór behoud van zeggenschap over regionale, bovengemeentelijke taken als vuilverwerking, recreatie- en grondbeleid, die naar het provinciaal bestuur in Zwolle dreigden te gaan. Het kwam er ook ditmaal niet van, het plan verdween al in 1997 van de landelijke politieke agenda. Wel werd in de loop der jaren het aantal gemeenten in Twente gereduceerd tot veertien. In 2005 werd de Kaderwet afgeschaft en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen Plus (Wgr+) geïntroduceerd. De Wgr+ stelde samenwerking op het gebied van met name verkeer en vervoer, ruimtelijk-economische planning en grondbeleid verplicht.

Regio Twente 2016–[bewerken]

Met het vervallen van de Wgr+, per 1 januari 2015, kwam er een eind aan die verplichte samenwerking van de gemeenten: de Regioraad werd opgeheven. Op enkele beleidsterreinen bleef samenwerking overigens geboden: veiligheid, publieke gezondheid, de recente decentralisaties, en vergunningverlening en handhaving (regionale uitvoeringsdiensten).

Gemeenten[bewerken]

Gemeenten Inwonertal
Almelo 72.376
Borne 22.470
Dinkelland 26.164
Enschede 157.999
Haaksbergen 24.320
Hellendoorn 35.680
Hengelo 80.990
Hof van Twente 34.890
Losser 22.410
Oldenzaal 32.075
Rijssen-Holten 37.896
Tubbergen 21.104
Twenterand 33.926
Wierden 23.966
Totaal 625.840

Tot de gemeentelijke herindeling van 2005 vormde ook de Gelderse gemeente Neede onderdeel van Regio Twente. Het totale oppervlakte omvangt 1503,72 km², dat maakt Regio Twente de grootste stadsregio van Nederland qua oppervlakte.

Regioraad[bewerken]

De regioraad, het algemeen bestuur, telt 29 zetels. Deze zijn verdeeld per gemeente die in de raad vertegenwoordigd worden door twee leden: één uit het college van burgemeester en wethouders en één uit de gemeenteraad. De burgemeester van Enschede is voorzitter en heeft daarom vanuit Enschede een extra lid in de regioraad.

Dagelijks Bestuur[bewerken]

Het dagelijks bestuur van Regio Twente is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. Dit wordt gevormd door zeven bestuurders uit de regio met elk hun eigen portefeuille. Het dagelijks bestuur bestaat uit:

Afschaffing[bewerken]

Uitgangspunt van het kabinet is een bestuurlijke inrichting die bestaat uit twee niveaus van algemeen bestuur onder het Rijk. In een dergelijke benadering pasten volgens het kabinet geen blijvende, naar een zelfstandige bestuurslaag op bovenlokaal niveau tenderende Wgr-plusregio’s. Ze zijn per 1 januari 2015 afgeschaft.[2] Dat maakte een einde aan de verplichte samenwerking in de acht Wgr-plusregio’s en het rechtstreeks toedelen van taken aan deze regio's. Vrijwillige samenwerking is uiteraard nog steeds mogelijk, want die doet geen afbreuk aan het uitgangspunt dat er drie bestuurslagen van algemeen bestuur zijn.[3]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]