Sade Adu

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Sade
Sade in 2011
Sade in 2011
Algemene informatie
Volledige naam Helen Folesade Adu
Bijnaam Sade Adu
Geboren Ibadan, Oyo, 16 januari 1959
Land Nigeria
Werk
Jaren actief 1980–heden
Genre(s) smooth jazz, soul, jazz, R&B, softrock, sophistipop
Beroep Singer-songwriter, Componist, Muziekproducent
Instrument(en) Vocalen
Label(s) RCA Records
Officiële website
(en) IMDb-profiel
(en) Allmusic-profiel
(en) Last.fm-profiel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Helen Folesade Adu (Ibadan, Nigeria, 16 januari 1959), kortweg Sade, is de zangeres van de gelijknamige Britse band. De kern van Sade (spreek uit sjaadee) bestaat verder uit bassist Paul Spencer Denman, toetsenist Andrew Hale en gitarist-saxofonist Stuart Matthewman.

Biografie[bewerken]

Jeugd[bewerken]

Sade werd geboren in Ibadan in Nigeria als dochter van een Nigeriaanse vader en een Engelse moeder. Toen haar ouders op haar vierde scheidden, verhuisde ze met haar moeder en oudere broer Banji naar het Verenigd Koninkrijk; ze woonde eerst in Colchester en vanaf haar 11e in Holland-on-Sea. Sade raakte geïnteresseerd in paardrijden, en kocht een paard van het geld dat ze met haar zaterdagbaantjes verdiende. Deze hobby is te zien in de videoclip van de single Never As Good As The First Time. Ze luisterde naar soul zoals in de disco bij een Amerikaanse legerbasis. Toen ze naar een concert ging van de Jackson Five raakte ze geboeid door het uiteenlopende publiek.

1977-1982; Studie en eerste band[bewerken]

Vanwege haar interesse in mode begon Sade in 1977 een driejarige studie aan de Londense kunstacademie St. Martins. Tussen de bedrijven door zong ze in de door bassist/gitarist Ray St. John opgerichte latin/soulband Arriva. Het nummer Diamond Life (de oorspronkelijke titel van Smooth Operator) is van zijn hand. Toen Arriva in 1980 ter ziele ging werd er een nieuwe band opgericht: Pride. Sade, die inmiddels haar eigen boetiek had geopend en actief was als model, vormde met Barbara Dickinson het achtergrondkoortje. Nick Moxom was de leadzanger.

Pride bouwde een livereputatie op in zowel Londen als New York. De band trok de aandacht van Spandau Balletmanager Steve Dagger en stond in 1982 op het punt om een contract te krijgen. Dit contract zou echter niet doorgaan.

Ondertussen had Sade de kunst van het songschrijven ontdekt en ze richtte ze met Prideleden Paul Spencer Denman (bas), Stuart Matthewman (gitaar/sax) en Paul Anthony Cooke (drums) een eigen band op die haar naam droeg.

In december 1982 debuteerde ze in de hoofdstedelijke jazzclub Ronnie Scott's en kreeg zij al snel meer aandacht van de pers dan het zieltogende Pride. Later kwam toetsenist Andrew Hale erbij.

Diamond Life[bewerken]

In 1983 tekende Sade een solocontract bij Portrait (in 1986 overgenomen door Epic), dit tot ergernis van Paul Cooke die net voor de release van debuutsingle Your Love Is King (februari 1984) uit de band was gezet. Omdat er geen nieuwe drummer was, keerde hij even terug om de single te promoten. Na een BBC-sessie met Blair Cunningham (voorheen in de Britfunkformatie Haircut 100) werd Paul Cooke vervangen door Dave Early ("He's never early"); percussionist Martin Ditcham en trompettisten Terry Bailey en Gordon Matthewman boden verdere versterking bij liveoptredens.

In juli verschenen het album Diamond Life en de tweede single When Am I Gonna Make A Living. Het was echter de derde single, Smooth Operator, die voor de doorbraak zorgde. Bij liveoptredens werd dit nummer gekoppeld aan de instrumentals Snakebite en Redeye.

Op 21 september 1984 gaf Sade als openingsact van Veronica's Rocknight haar eerste concert op Nederlandse bodem; het werd live op radio en televisie uitgezonden. Tijdens dit concert werden er ook nummers gespeeld die op het tweede album kwamen te staan.

Tot december 1984 toerde Sade door Engeland en het Europese vasteland en maakte zij tijd vrij om haar grootmoeder in Nigeria te bezoeken.

Promise & Stronger Than pride[bewerken]

In 1985 wist Sade een rolletje te bemachtigen in de film Absolute Beginners (naar het boek van Colin Macinnes); ze speelde een nachtclubzangeres die het speciaal voor deze film geschreven Killer Blow vertolkte. Medeauteur was Simon Booth, gitarist van collegaband Working Week. Op 13 juli stond Sade in het Wembley stadion tijdens Live Aid.

In het najaar van 1985 verscheen het tweede album. Promise leverde de singles Sweetest Taboo, Is It A Crime? en Never As Good As The First Time op. De clips voor deze nummers waren gelijktijdig opgenomen. Albumtrack Jezebel groeide uit tot een liveklassieker.

Vanaf januari 1986 toerde Sade met een vernieuwde bezetting waarin de Amerikaanse zanger Leroy Osbourne, gitarist Gordon Hunte en trombonist Jake Jacas (als vervanger van Terry Bailey) waren opgenomen. In april 1986 stond Nederland op het programma.

Sade brak het concert in Frankfurt af omdat de pers haar voortdurend lastigviel. Op 20 juni 1986 stond ze op een groots antiapartheidsconcert in het Londense Clapham Common.

Na afloop van de Promisetournee verhuisde Sade naar Madrid en duurde het tot 1988 voor er weer een nieuwe plaat verscheen; het op de Bahama's opgenomen Stronger Than Pride. De singles waren het titelnummer, Paradise, Nothing Can Come Between Us, en Turn My Back On You. Tijdens de bijbehorende tournee, die in november 1988 Nederland aandeed, waren Dave Early en Gordon Matthewman vervangen door respectievelijk Blair Cunningham en James McMillan.

Love Deluxe[bewerken]

Op 11 oktober 1989 trouwde Sade met de Spaanse filmregisseur Carlos Pliego, maar toen dit huwelijk binnen de kortste keren op de klippen liep keerde ze terug naar Engeland. Bij wijze van therapie brak ze eigenhandig een huis af om het steen voor steen weer op te bouwen.

In feite werd het Sadegeluid afgebroken en heropgebouwd; het resultaat daarvan was in het najaar van 1992 te horen op Love Deluxe. De rij singles werd voortgezet met No Ordinary Love, Feel No Pain, Kiss Of Life en Cherish The Day; in de clip van dat laatste nummer is de zangeres te zien als gitaargodin.

Voorafgegaan door een aantal kerstoptredens in Parijs begon Sade in 1993 aan een wereldtournee die 16 april de Ahoy aandeed. Wederom waren er nieuwe gezichten in de band te ontwaren: drummer Trevor Murrell, percussionist Karl Vandenbossche en trompettist Rick Braun. Maar wat het meest opviel was de metamorfose van Paul Spencer Denman en Stuart Matthewman. Op 3 oktober werd in het openluchttheater van San Diego de concertvideo Sade Live opgenomen.

Royaltyproces[bewerken]

Datzelfde jaar spande Paul Cooke een royaltyproces aan tegen Sade; als gevolg daarvan werden zijn drumpartijen verwijderd van het album Best Of dat in 1994 verscheen. Pas vier jaar daarna werd hij in het gelijk gesteld; reden tot tevredenheid was er echter nog steeds niet want Sade had hem blijkbaar niet het hele bedrag betaald.

Op YouTube trekt Paul Cooke zowel de archieven open als de beerput; zo schildert hij zijn voormalige brooddame af als een shrewd operator die zich anders gedraagt dan ze in werkelijkheid is en worden de heren voor girly types uitgemaakt. Maar tegelijkertijd is hij trots een bijdrage te hebben geleverd aan de nummers uit de beginperiode van Sade. Zijn eigen platenlabel heet Diamond Life Records.

Rustpauze[bewerken]

In 1995 verhuisde Sade naar Ocho Rios, Jamaica waar ze in het huwelijk trad met producer Bob Morgan. Op 21 juli 1996 kregen ze een dochter Ila. In 1997 kwam ze in het nieuws voor het overschrijden van de maximumsnelheid en omdat ze een politieagent zou hebben beledigd. Ze moest voor de rechter verschijnen maar kwam niet opdagen omdat Ila op dat moment in het ziekenhuis lag.

Ondertussen besloten Paul Spencer Denman, Stuart Matthewman (respectievelijk verhuisd naar Los Angeles en New York) en Andrew Hale om zelfstandig platen uit te brengen. In 1996 verscheen het debuutalbum van Sweetback dat was opgenomen met een keur aan gastzangers- en zangeressen. Een succes werd het niet daar het publiek liever de stem van Sade hoorde.

Lovers Rock[bewerken]

Na de scheiding van Morgan keerde Sade terug naar Londen en bracht ze in 2000 een nieuwe plaat uit. In plaats van in te haken op de nu-soultrend bevat Lovers Rock subtiele reggae-invloeden. By Your Side en King Of Sorrow waren singles gepromoot door diverse televisieoptredens. Over de clip van King Of Sorrow vertelde Sade tijdens een interview voor het MTV-programma The Lick "Ik speel een moeder die de eindjes aan elkaar knoopt. Het is een rol die dicht bij mezelf staat".

In de zomer van 2001 ging Sade op tournee door Noord-Amerika. De dvd Lovers Live werd wederom opgenomen in Californië.

In 2004 verscheen de tweede Sweetbackplaat; op Stage 2 zijn er weer diverse gastvocalisten te horen waaronder zangeres Aya (door sommigen de nieuwe Sade genoemd). Haar solodebuut bevatte een bijdrage van Stuart Matthewman.

Sade werd geridderd en droeg haar onderscheiding op aan alle Afro-Britse vrouwen. Op 8 december 2004 verleende ze haar medewerking aan een Darfoerbenefiet in de Brixton Academy; speciaal voor dit doel schreef ze Mum waarvan in 2005 een studioversie werd opgenomen.

Soldier of Love[bewerken]

Na een periode van bijna 10 jaar bracht Sade begin februari 2010 het album Soldier of Love uit. Een jaar later ging de tournee van start waarbij John Legend in Amerika het voorprogramma verzorgde.

Discografie[bewerken]

Albums[bewerken]

Album met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Album Top 100 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Diamond life 1984 28-07-1984 1(11wk) 88
Promise 1985 16-11-1985 1(6wk) 33
Stronger than pride 1988 14-05-1988 4 29 Platina
Love deluxe 23-10-1992 07-11-1992 7 20
The best of Sade 1994 12-11-1994 13 33 Verzamelalbum
Lovers rock 14-11-2000 25-11-2000 20 45
Lovers live 2002 02-03-2002 43 13 Livealbum
Soldier of love 05-02-2010 20-02-2010 2 30
The ultimate collection 29-04-2011 07-05-2011 12 17 Verzamelalbum
Album met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 200 albums Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Lovers rock 2000 25-11-2000 16 16
Lovers live 2002 09-03-2002 34 3 Livealbum
Soldier of love 2010 13-02-2010 5 17 Goud
The ultimate collection 2011 07-05-2011 8 27 Verzamelalbum

Singles[bewerken]

Single met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Top 40 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
When am I going to make a living 1984 04-08-1984 12 7 Nr. 12 in de Single Top 100
Smooth operator 1984 29-09-1984 19 6 Nr. 12 in de Single Top 100
Hang on to your love 1985 19-01-1985 28 4 Nr. 18 in de Single Top 100
The sweetest taboo 1985 19-10-1985 14 9 Nr. 12 in de Single Top 100
Is it a crime? 1986 25-01-1986 32 3 Nr. 24 in de Single Top 100
Never as good as the first time 1986 31-05-1986 35 3 Nr. 38 in de Single Top 100
Love is stronger than pride 1988 16-04-1988 18 6 Nr. 19 in de Single Top 100
Paradise 1988 25-06-1988 26 4 Nr. 33 in de Single Top 100
Nothing can come between us 1988 - Nr. 89 in de Single Top 100
No ordinary love 1992 31-10-1992 19 5 Nr. 26 in de Single Top 100
By your side 2000 - Nr. 66 in de Single Top 100
King of sorrow 2001 - Nr. 82 in de Single Top 100
Soldier of love 2010 23-01-2010 tip9 -
Single met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 50 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
When am I going to make a living 1984 - Nr. 20 in de Radio 2 Top 30
Smooth operator 1984 - Nr. 17 in de Radio 2 Top 30
The sweetest taboo 1985 - Nr. 10 in de Radio 2 Top 30
Is it a crime? 1986 - Nr. 20 in de Radio 2 Top 30
Love is stronger than pride 1988 - Nr. 10 in de Radio 2 Top 30
No ordinary love 1992 - Nr. 29 in de Radio 2 Top 30
By your side 2000 04-11-2000 tip5 -
Soldier of love 2010 20-02-2010 47 1

Radio 2 Top 2000[bewerken]

Nummer(s) met noteringen in de Radio 2 Top 2000 '99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13 '14 '15 '16 '17 '18
No ordinary love - 1621 - 1302 1490 1808 - - - - 1852 1760 1589 1670 1803 1351 1656 1616 1563 -
Smooth operator 1143 1043 1008 1093 947 1155 1269 1261 1678 1270 950 863 888 935 1031 715 811 837 753 993
The sweetest taboo 1224 - 1572 - - 1764 - - - - - 1879 1970 - - 1872 1974 1899 1800 -

Dvd's[bewerken]

Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse Music Top 30 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Lovers live 2002 02-03-2002 5 15
Bring me home – Live 2011 2012 16-06-2012 2 44*

Externe link[bewerken]