Sjakie en de grote glazen lift

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sjakie en de grote glazen lift
Oorspronkelijke titel Charlie and the Great Glass Elevator
Auteur(s) Roald Dahl
Illustrator Joseph Schindelman (1e editie)
Michael Foreman (2e editie)
Quentin Blake (3e editie)
Land Engeland
Taal Engels
Genre Fantasy, kinderboek
Uitgever Alfred A. Knopf
Uitgegeven 1973
Medium Print (Hardback & Paperback)
Pagina's 161
ISBN-code 0-394-82472-5
Voorloper Sjakie en de chocoladefabriek
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Sjakie en de grote glazen lift (Charlie and the Great Glass Elevator) is een kinderboek van schrijver Roald Dahl. Het is een rechtstreeks vervolg op Sjakie en de chocoladefabriek, en volgt Sjakie Stevens en zijn familie samen met snoepmaker Willy Wonka op hun reis door de ruimte in een grote glazen lift, en vervolgens terug in Wonka's fabriek.

Het boek werd in 1972 voor het eerst gepubliceerd in de Verenigde Staten door uitgeverij Alfred A. Knopf. Twee jaar later kwam de Nederlandse vertaling van Harriët Freezer uit. Het boek is geïllustreerd door Faith Jaques.

Korte samenvatting[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Sjakie en Willy Wonka hebben net Sjakies familie opgehaald met de vliegende glazen lift. Ze zijn nu een stukje de ruimte in gereisd en Willy Wonka wil terugkeren naar de fabriek op aarde. Door onenigheid tussen Wonka en een van Sjakies oma's, Jakoba, schiet de lift echter in een baan om de aarde.

In de ruimte gaat het gezelschap aan boord van het zojuist voltooide Amerikaanse ruimtehotel, dat spoedig zijn deuren zal openen voor gasten. Op aarde ziet de president van de Verenigde Staten, Lancelot R. Gillegras, hoe de glazen lift zich vastkoppelt aan het hotel. Hij denkt dat het spionnen zijn, misschien wel Russische. Eenmaal in het ruimtehotel worden Willy Wonka, Sjakie en de anderen toegesproken door de ruimtebasis in Houston, waar men eist dat de indringers zich onmiddellijk bekendmaken. Willy Wonka weet iedereen op aarde voor de gek te houden door te doen alsof ze buitenaardse wezens zijn. Maar dan blijkt het hotel te zijn overgenomen door echte buitenaardse wezens, genaamd Drochten. Wonka en Sjakie met zijn ouders en grootouders kunnen net op tijd ontsnappen. Wonka blijkt veel over deze Drochten te weten. Ze zijn afkomstig van de exoplaneet Verdel en zouden zich het liefst voeden met mensen. Volgens Wonka proberen ze de aarde voortdurend aan te vallen, maar dat lukt nooit omdat ze steeds verbranden in de dampkring (ze veranderen dan in vallende sterren, waarvan iedereen denkt dat het kometen zijn). Blijkbaar wachten ze nu daarom in het ruimtehotel op de gasten. Tevens kunnen ze van vorm veranderen.

Tegelijkertijd nadert ook een shuttle het ruimtestation, met aan boord de drie astronauten Shorman, Shanks en Shimp en het voltallige personeel voor het ruimtehotel. Als ze het hotel binnengaan, komen de Drochten tevoorschijn en verslinden enkele personeelsleden. De rest kan nog op tijd terug de shuttle in vluchten. Wanneer de Drochten daarop de shuttle aanvallen, schieten Willy Wonka en Sjakie te hulp. Ze slepen de beschadigde shuttle terug naar de aarde, en ontdoen zich van de Drochten door deze mee te slepen de dampkring in zodat ze verbranden. De shuttle koppelen ze los, zodat die terug kan vliegen naar Washington. Vervolgen ramt de lift met een snelheid van een paar duizend kilometer per uur simpelweg door het dak van de chocoladefabriek heen.

Als ze eenmaal veilig zijn teruggekeerd in de fabriek, wil Sjakie dat zijn hele familie gaat helpen met het runnen van de fabriek waarvan hij nu de nieuwe eigenaar is. De grootouders zijn echter te oud. Hierop geeft Wonka aan drie van hen (Willem, Wilhelmina en Jakoba) een door hemzelf uitgevonden verjongingsmiddel genaamd Wonka-vite. De drie nemen echter te veel in, namelijk elk vier hele tabletten, met als gevolg dat ze elk tachtig jaar jonger worden. Willem en Jakoba veranderen hierdoor in baby’s, en Wilhemina verdwijnt zelfs geheel omdat ze pas achtenzeventig was. Volgens Wonka komen mensen die zoiets overkomt terecht in een plaats genaamd Minland. Hij en Sjakie reizen hiernaartoe met de lift, en halen Wilhemina terug door haar weer ouder te maken met een ook door Wonka uitgevonden verouderingsdrank, Vita-Wonk. Ze krijgt echter veel te veel, zodat ze meer dan vierhonderd jaar oud is als ze weer in het grote bed ligt. Met een enorme hoeveelheid Wonka-vite krijgt ze uiteindelijk haar normale leeftijd weer terug. Met de verouderingsdrank herstelt Wonka de andere twee naar hun correcte leeftijd, door hun elk een paar druppels te geven.

Dan komt een Oempa-Loempa aan Wonka een geheimzinnig bericht brengen. Het blijkt dat president Gillegras alle acht de astronauten uitnodigt op het Witte Huis, waar hij ze persoonlijk een medaille wil geven als dank voor het helpen redden van de shuttle. Omdat het bed waar de drie andere grootouders in liggen niet door de deur van de helikopter kan, besluiten ze na 20 jaar eindelijk uit bed te komen.

Achtergronden[bewerken]

Het idee van mensen die in een vliegende lift een wonderlijke reis maken vertoont een opvallende overeenkomst met Abeltje, een boek uit 1953 van de Nederlandse schrijfster Annie M.G. Schmidt. Of Dahl zich inderdaad hierdoor heeft laten inspireren, is niet duidelijk.

Inconsequenties[bewerken]

Aan het begin van Sjakie en de Chocoladefabriek wordt gemeld dat alle vier de grootouders van Sjakie de negentig reeds zijn gepasseerd. Ook lijkt met name grootmoeder Wilhelmina in dit vervolg een behoorlijk ander karakter te hebben; ze is veel chagrijniger en bovendien ook nogal egoïstisch. In het eerste deel is hier totaal niets van te merken.

Bewerkingen[bewerken]

Een hoorspelbewerking van het boek is als luisterboek uitgegeven van ongeveer drie uur (3 CD's). De stemmen zijn onder andere van Johnny Kraaijkamp jr., Bob van der Houven, Edna Kalb, Lucie de Lange, Stan Limburg, Fred Meijer, Hero Muller en Patty Pontier.

In tegenstelling tot het vorige verhaal, is er nooit een verfilming van dit boek gemaakt. Roald Dahl was namelijk zo teleurgesteld in de eerste verfilming van Sjakie en de Chocoladefabriek, dat hij weigerde toestemming te geven voor de verfilming van het vervolg. Tim Burton en Johnny Depp, die in 2005 de tweede verfilming van het eerste deel hebben gemaakt, hebben aangegeven geen interesse te hebben in een verfilming van het tweede boek.