Synagoge (Groningen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Synagoge Folkingestraat Groningen
Folkingestraat met synagoge (gezien vanaf het Gedempte Zuiderdiep)
Folkingestraat met synagoge (gezien vanaf het Gedempte Zuiderdiep)
Locatie Folkingestraat 60
In gebruik 1906
Architectuur
Architect Tjeerd Kuipers en Ytzen van der Veen
Glas in loodraam met Davidsster
Glas in loodraam met Davidsster
Portaal  Portaalicoon   Jodendom

De synagoge in de stad Groningen is een schepping van de architect Tjeerd Kuipers in samenwerking met de architect Ytzen van der Veen. Beide architecten hadden een gereformeerde achtergrond. In de Groninger archieven bevindt zich een plattegrond van de synagoge, gemaakt door Ytzen van der Veen. Beiden werkten onder andere ook samen bij de bouw van de Zuiderkerk in de Stationsstraat te Groningen.

Het kruisvormige gebouw werd in 1906 ingewijd en kenmerkt zich vooral door de Moorse stijl, met veel oosters aandoende hoefijzer- en sleutelgatbogen in de ramen en galerijen. Deze nieuwe synagoge verving een gebouw uit 1756 dat te klein, maar vooral te bouwvallig was geworden. De oriëntaalse stijl ontleende men aan de synagoges van Berlijn en Dresden. De synagoge van Dresden was een ontwerp van de architect Gottfried Semper.

Verdere geschiedenis[bewerken]

De Groningse synagoge bood voor de Tweede Wereldoorlog plaats aan ruim zeshonderd synagogegangers. In 1942 werd het gebouw door de bezetters gesloten en vervolgens gebruikt als opslag- en verzamelplaats voor radio's, koper en tin. De kostbare thorarollen en liturgische voorwerpen werden verborgen in de kluis van een bankgebouw in Groningen. Slechts ongeveer tweehonderd van de 2800 Groningse joden overleefden de oorlog. De joodse gemeente zag zich daarom genoodzaakt het gebouw in 1952 te verkopen. De nieuwe eigenaar was de chemische wasserij en ververij Astra. De eigenaar liet de bovenverdieping geschikt maken voor de bijeenkomsten van het Apostolisch Genootschap. Na 1973 kwam het gebouw leeg te staan. Na jaren van verpaupering besloot de Groningse gemeenteraad eind 1976 om het gebouw aan te kopen en te restaureren. In 1981 werd de synagoge heringewijd door rabbijn Jacobs. Sindsdien wordt de synagoge gebruikt als 'sjoel' door de joodse gemeente Groningen en als culturele ruimte voor concerten, exposities, rondleidingen en educatie door de Stichting Folkingestraat Synagoge. In 2008 werd de Stichting Oude Groninger Kerken eigenaar van het gebouw. In de jaren 2011/2012 werd de synagoge opnieuw gerestaureerd.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]