T-Centralen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Metro van Stockholm
T-Centralen
Station T-Centralen
Station T-Centralen
Algemeen
Exploitant Storstockholms Lokaltrafik
Stationscode Tce
Opening 24 november 1957
Historische naam
Naam tot
Centralen 27 januari 1958
Constructie
Type Grot
Perrons 3
Perronsporen 6
Diepte 8,5m / 14m / 26-32 m onder de grond
Groene route
Lijn Richting Volgend station
T17 Åkeshov Hötorget
T17 Skarpnäck Gamla Stan
T18 Alvik Hötorget
T18 Farsta strand Gamla Stan
T19 Hässelby Strand Hötorget
T19 Hagsätra Gamla Stan
Rode route
Lijn Richting Volgend station
T13 Ropsten Östermalmstorg
T13 Norsborg Gamla Stan
T14 Mörby centrum Östermalmstorg
T14 Fruängen Gamla Stan
Blauwe route
Lijn Richting Volgend station
T10 Hjulsta Rådhuset
T10 Kungsträdgården Kungsträdgården
T11 Akalla Rådhuset
T11 Kungsträdgården Kungsträdgården
Overig openbaarvervoer
Spoorwegstation(s) Station Stockholm-Centraal
Voorstadslijn(en) Pendeltåg
Ligging
Buurt Norrmalm
Coördinaten 59° 20′ NB, 18° 4′ OL
T-Centralen
T-Centralen
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

T-Centralen (Zweeds voor Metro Centraal) is het hoofdstation van de metro van Stockholm en ligt in het stadsdeel Norrmalm van Stockholm. Het station werd geopend op 24 november 1957, aanvankelijk als Centralen maar al na een paar maanden hernoemd in T-Centralen om verwarring met het Station Stockholm-Centraal te voorkomen. Het station ligt aan de rode, groene en blauwe route en bedient als enige alle lijnen die twintigste eeuw geopend zijn en is met 219.000 rezigers per dag het drukste van de metro.

Aanleg[bewerken]

De bouwplaats in 1956

Het station werd geopend als onderdeel van de verbinding tussen Hötorget en Slussen waarmee de twee delen van de groene route aan elkaar verbonden werden. Het eerste bouwdeel van het station bestaat uit twee boven elkaar liggende eilandperrons. Hiervoor werd onder de Klarakerk een tunnelbuis met hulp van springstof in de rotsen gebouwd[1], waarin op 8,5 meter en 14 meter diepte perrons en sporen werden gebouwd. De tunnels voor de aansluitende sporen werden volgens de openbouwputmethode aangelegd. Het tweede bouwdeel van het station werd begin jaren 70 van de twintigste eeuw gebouwd onder het warenhuis Åhléns aan de Klarabergsgatan. Dit deel is op grote diepte, 26 tot 32 meter onder straatniveau, eveneens met springstof in de rotsbodem “uitgehakt” en werd op 31 augustus 1975 geopend. Het is een station van het stationstype grot waarbij er geen afwerking met beton plaatsvindt maar de rotsen in ruwe vorm worden beschilderd en de perrons, roltrappen en sporen in de holle ruimtes worden ingebouwd. Nog dieper op 36 meter onder straatniveau ligt het station Stockholm City van de pendeltåg dat in 2017 in gebruik zal worden genomen.

Metroverkeer[bewerken]

De opening op 24 november 1957

Het station werd geopend als onderdeel van de groene route, het ontwerp hield echter al rekening met de rode route. Hierbij werd vooral gedacht aan optimale overstapmogelijkheden voor reizigers tussen het oosten en het noorden van het centrum. Door een uitgekiende combinatie van de verschillende sporen in samenhang met station Gamla Stan kunnen overstappers tussen de groene en rode route hetzij op T-Centralen, hetzij op Gamla Stan overstappen op hetzelfde perron. Op T-Centralen wordt het bovenste eilandperron bediend door de groene route in noordelijke richting en de rode route in zuidelijke richting. Het middelste eilandperron wordt bediend door de groene route in zuidelijke richting en de rode route in noordelijke richting. Deze oplossing maakt het mogelijk over te stappen tussen de groene- en rode route in tegengestelde richting op hetzelfde perron. Degenen die in dezelfde richting willen overstappen op hetzelfde perron kunnen terecht op Gamla Stan. Het onderste perron wordt bediend door de blauwe lijn en is via roltrappen en een 100 meter lange voetgangerstunnel met rolpaden verbonden met de andere perrons.

Station[bewerken]

Ingang T-Centralen aan de Vasagatan
De overstaptunnel

Toegang[bewerken]

Het station kent drie toegangen waarvan er één, aan de Drottninggatan/Sergelstorg, toegang biedt tot alle drie de routes. Aan de westkant van het eerste deel van het station ligt de toegang aan het stationsplein bij de Vasagatan. Deze toegang, die werd geopend op 1 december 1958, biedt alleen toegang tot de groene en rode route en is onder het stationsplein met een voetgangerstunnel verbonden met het treinstation Stockholm Centraal, alsmede het busstation Cityterminalen. Deze toegang zal vanaf 2017 ook toegang bieden tot de verdeelhal van het station Stockholm City. Iets noordelijker aan de Vasagatan ligt aan het westelijk uiteinde van het tweede deel van het station een toegang die alleen naar de blauwe route leidt. Ook deze zal vanaf 2017 toegang bieden tot station Stockholm City.

Kunst en decoratie[bewerken]

De bouwvakkers van Per Olov Ultvedt

Het station is bekend door de mooie schilderingen en kunstwerken bij de perrons van de blauwe route op 26 tot 32 meter onder de grond. De architect was Gunnar Lené[2] die het station als grot ontwierp. In het hele station zijn werken van verschillende kunstenaars te vinden [3]

Toegang Vasagatan[bewerken]

Bovenste niveau eerste bouwdeel[bewerken]

Onderste niveau eerste bouwdeel[bewerken]

Tweede bouwdeel[bewerken]

  • Blauwe wijnstokken en bloemen en silhouetten van bouwvakkers door Per Olov Ultvedt.
  • Wisselende schilderijen die van tijd tot tijd worden vervangen in de verbindingsgang tussen de twee bouwdelen, van Ola Billgren, Jan Håfström, Olle Käks en Ulla Wiggen.
  • Email panelen “Take the A-train” van Carl Fredrik Reuterswärd, uit 1984.
  • Sinds de herfst van 2011 zijn de muren bij de loopbrug voorzien van informatie over de Citybanan en een fotocollage met een groot aantal foto's van T-Centralen en omgeving van verleden tot heden.