Val van het West-Romeinse Rijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geschiedenis van het Romeinse Rijk

Roman Empire map.svg


ca. 750 v.Chr. - 476 n.Chr.


voor de stad, zie gesch. van Rome

Portaal  Portaalicoon  Romeinse Rijk
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Met de val van het West-Romeinse Rijk doelt men op de officiële afzetting van de laatste West-Romeinse keizer Romulus Augustulus op 4 september 476 door Odoaker. Dit werd voorafgegaan door een hele reeks plunderingen, waaronder de bekendste in 410. Toch betekende deze afzetting geen directe breuk met het verleden, maar was het vooral op institutioneel gebied: er was geen keizer meer in het westen van het Romeinse Rijk. Odoaker erkende echter wel de Byzantijns/Oostromeinse keizer en stuurde de regalia van Romulus Augustulus naar Constantinopel. 17 jaar later, in 493, echter, veroverde Theodorik de Grote Italië. Deze val was, in tegenstelling tot later in 1453, de val van Constantinopel, geen echte slag die een geheel nieuw tijdperk inluidde. In het vroeger Romeinse West-Europa volgde nu een eeuwenvergende langzame samensmelting van Romeins-Griekse en Germaans-Keltische beschaving.

De val van het West-Romeinse rijk luidde het begin van de middeleeuwen in. Dit was echter geen moment in de geschiedenis zoals de afzetting van de laatste keizer dat was, maar een proces dat eeuwen in beslag nam. Nadat het Romeinse rijk in 117 zijn grootste omvang had bereikt en na de Pax Romana volgden halverwege de derde eeuw ziekten, invasies, hevige strijd tussen de "soldatenkeizers" en financiële malaise. Dit bracht het West-Romeinse Rijk aan de rand van de afrond. Ondanks dat zou het nog twee eeuwen duren voordat Romulus Augustulus, de laatste keizer, zou worden afgezet.

Na deze crisis verzwakte het monetaire systeem verder, dit ondanks de hervormingen van Diocletianus. De handel tussen de verschillende delen van het rijk viel geleidelijk aan stil en in plaats van de sterke verstedelijking die sinds enkele eeuwen in het rijk had plaatsgevonden, trokken mensen geleidelijk aan uit de stad en naar het platteland, op zoek naar voedsel en bescherming. Het rijk centraal besturen was altijd al een heikel punt bij de Romeinen maar werd steeds moeilijker. Invasies van vele verschillende "barbaren" op Romeins grondgebied (die deze keer wel lukten) hielpen daarbij niet. Koningen en de kerk gingen Europa leiden. Het begin van de middeleeuwen en het einde van het West-Romeinse Rijk was nabij.

Vele oorzaken gedurende lange tijd leidden er uiteindelijk toe dat Odoaker de laatste keizer kon afzetten. De corruptie en machtsstrijd met zijn burgeroorlogen, de neergaande handel, mega-inflatie, economische malaise en ook nog eens alle invasies van vele volkeren, met daarbij de consequenties op militair gebied, hebben allemaal in meer of mindere mate bijgedragen aan de ondergang van het West-Romeinse rijk.