Wien Neêrlands bloed

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wien Neêrlands bloed (tekst van Tollens, melodie van Wilms)
Wien Neêrlands bloed

Wien Neêrlands bloed, gecomponeerd door Johann Wilhelm Wilms (1772-1847) op een gedicht van Hendrik Tollens (1780-1856), was het officiële volkslied van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden tussen 1817 en 1832 en later van het Koninkrijk der Nederlanden tussen 1832 en 1933.

Geschiedenis[bewerken]

Bij het ontstaan van het koninkrijk in 1815 kwam er behoefte aan een nieuw volkslied. Het reeds bestaande Wilhelmus werd ongeschikt bevonden, omdat het in de 18e eeuw gediend had als partijlied van de Oranje-gezinden. Ook zouden Zuid-Nederlanders (Belgen) het Wilhelmus kunnen beschouwen als een lied dat van een calvinistische geest getuigt.

In een wedstrijd, in 1816 georganiseerd door admiraal in ruste Jan Hendrik van Kinsbergen, werd Tollens' inzending Wien Neêrlands bloed gekozen, die door Wilms op muziek werd gezet.

Het lied werd opgenomen in de populaire liedbundel Kun je nog zingen, zing dan mee.

Ontvangst[bewerken]

Het lied is nooit goed aangeslagen. Het Wilhelmus werd tijdens de strubbelingen tussen het zuidelijke en noordelijke deel van de Nederlanden steeds populairder in het noorden, zodat het bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina zelfs officieel werd gespeeld.

Veel mensen voelen zich niet aangesproken door zinsnedes uit het Wilhelmus, zoals Van Duytschen Bloed en De Koning van Spanje, maar ook Wien Neêrlands bloed valt niet bij iedereen goed vanwege de zinsnede van vreemde smetten vrij. Deze zinsnede kan in de huidige samenleving als 'racistisch' geïnterpreteerd worden. In het lied, geschreven onder de Franse bezetting (1795-1813), wordt daarmee gedoeld op iedereen die zich als echte Nederlander gedraagt en niet met de vijand heult.[bron?] Het betaamt een goed burger in de Nederlanden dus niet Frankrijk te dienen.

In Nederlands-Indië vielen de woorden "van vreemde smetten vrij" wel heel slecht, omdat ook de meeste "Europeanen" daar beslist geen volbloed-Nederlanders waren. Dit werd opgevangen door een variant van de tekst, waarin de gewraakte woorden werden vervangen door "Wien 't hart klopt fier en vrij". Toch werd ook deze wijziging niet door iedereen gewaardeerd.[1]

Het Programma van de Zangscholen der Vereeniging tot Verbetering van de Volkszang van 1891-1992 en de uitgave van Kun je nog zingen van 1911 geven: "Wien 't hart klopt fier en vrij" en de uitgaven van 1938 en 1972 geven: "Van vreemde smetten vrij". Voornamelijk op aandringen van koningin Wilhelmina is in 1932 het "Wien Neêrlands bloed" vervangen door het "Wilhelmus".

Variant liedtekst[bewerken]

1. Wien Neêrlandsch bloed door d'ad'ren vloeit,
    Wien 't hart klopt fier en vrij,
Wie voor zijn volk van liefde gloeit,
    Verheff' den zang als wij!
Hij roem' met allen, welgezind,
    Den onverbreekb'ren band,
Die Neêrland en Oranje bindt:
    — Vorstin en Vaderland. (2x)

2. Bescherm, o God! bewaak den grond,
    Waarop onze adem gaat,
De plek waar onze wieg op stond,
    Wellicht ons sterfuur slaat.
Wij smeken van Uw Vaderhand,
    Met blijden kinderzin,
Behoud voor 't lieve Vaderland,
    Voor land en Koningin! (2x)

3. Dring' luid, van uit ons feestgedruisch
    De beê Uw' hemel in:
„Blijv' met ons oud Oranjehuis
    „Het volk steeds één gezin!”
Vorstin en Prins prijze onze zang,
    En 't klinke aan allen kant:
„Bewaar het vorstlijk stamhuis lang
    „En 't lieve Vaderland!” (2x)

(Neêrlands Volkslied, bewerkt door J.W. van Dalfsen)[2]


Trivia[bewerken]

De Britse componist Henry Charles Litolff, die enige tijd in Nederland had doorgebracht, verwerkte de melodie van Wien Neêrlands bloed in 1846 in de finale van zijn Concerto symphonique nr. 3 in Es voor piano en orkest, opus 45.

De Deense componist Joachim Andersen componeerde een fantasie (opus 35) over Wien Neêrlands bloed.

Heinrich Wilhelm Ernst schreef Variations de bravoure sur l'air national hollandais (opus 18).

In de jaren 50 van de vorige eeuw werd in Rotterdam de volgende variant door tieners gezongen[bron?]: "Wie Neerlands bloed in een potje doet en zet het op het vuur die zorgt dat het niet overkookt want Neerlands bloed is duur."

Naar aanleiding van de installatie van het kabinet-Rutte I in oktober 2010 schreef Ramsey Nasr als Dichter des Vaderlands het gedicht Mijn nieuwe vaderland. Wien Neêrlands bloed vormde hierbij het uitgangspunt.

Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Wien Neerlands bloed op Wikisource