Wijchen (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wijchen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Wijchen
Wijchen (plaats)
Wijchen (plaats)
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Wijchen Wijchen
Coördinaten 51° 48′ NB, 5° 43′ OL
Algemeen
Inwoners (01-01-2015) 33.856
Overig
Postcode 6600-6605
Netnummer 024
Detailkaart
Locatie in de gemeente Wijchen
Locatie in de gemeente Wijchen
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Wijchen (spreek uit: wie-chen; Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is de hoofdplaats van de gemeente Wijchen in de Nederlandse provincie Gelderland. De plaats is met 33.855[1] inwoners (op 1 januari 2015) veruit de grootste in de gelijknamige gemeente van bijna 41.000 inwoners. Wijchen ligt aan de zuidgrens van de provincie Gelderland, tegen Noord-Brabant.

Geschiedenis[bewerken]

In Wijchen vervaardigd en gevonden mensfiguur van klei, uit de Bronstijd

Van oorsprong was Wijchen een agrarisch dorpje waar al bewoning bestond in de Steentijd, blijkens enkele archeologische vondsten. Later ontstonden er woonplaatsen van met name rijke Romeinen. Deze periode is dan ook rijkelijk vertegenwoordigd in het gevonden materiaal; met name op de Molenberg - waar nu de Oude Molen staat - zijn Romeinse graven gevonden met daarin vele voorwerpen van glas, metaal en keramiek. Ook in de andere kernen zijn (restanten van) bouwwerken uit de oudheid gevonden.

Het economische en sociale leven voor de Eerste Wereldoorlog werd beheerst door een klein aantal fabrikantenfamilies. De fabrikanten hadden zich voornamelijk gespecialiseerd op het gebied van auto's en vrachtauto's.

De Edithbrug dateert uit 1872. Hij is in 1940, 1945 en 1948 hersteld na beschadigd te zijn door oorlogshandelingen. Nu rijden er nog dagelijks treinen overheen. Deze spoorbrug bij de Maas was van belang om de omgeving van Wijchen en Nijmegen te heroveren omdat de overige bruggen in de omgeving opgeblazen waren, waaronder die in Nijmegen en Gennep. De brug moest tijdens de oorlog tweemaal hersteld worden, in september 1940 en in februari 1945. De reparatie door de geallieerden was provisorisch, zodat de brug in 1948 definitief hersteld werd, zodat er weer zware treinen met hogere snelheid overheen konden rijden.

Centrum[bewerken]

Midden in het centrum ligt de Markt, waar wekelijks een markt wordt gehouden. Om de Markt liggen een aantal winkelstraten, die samen een middelgroot winkelcentrum vormen. Een gedeelte van de winkels is overdekt, dit overdekte gedeelte heeft de naam: Marktpromenade. Naast de bekende winkelketens zijn er ook een aantal specialistische winkels te vinden. Het centrum biedt ook genoeg eet- en drinkgelegenheden.

Het Kasteel van Wijchen met de Kasteeltuin is in het centrum gelegen evenals de Antonius Abtkerk. Bij het centrum is gratis parkeergelegenheid. Sommige parkeerplaatsen kennen een blauwe zone systeem.

Er was in Wijchen een eenzijdig winkelaanbod met relatief veel kledingwinkels, schoenenwinkels en elektronicawinkels.[2] De gemeente Wijchen heeft er vanaf 2007 aan gewerkt om hierin verandering aan te brengen. Er zijn meer warenhuizen en speelgoedwinkels bij gekomen alsmede nieuwe voorzieningen en nieuwe appartementen. In het najaar van 2009 werd er begonnen met de renovatie van het centrum. Diverse werkzaamheden in en om het centrum hebben het bereik van het centrum verbeterd. De bestrating, beplanting en het meubilair is compleet vernieuwd.

In 2013 wint Wijchen de eerste eTown Award die Google in Nederland uitreikt. De gemeente en haar ondernemers blijken de economische kansen van het internet het beste te benutten, zo heeft onderzoek van de Boston Consulting Group aangetoond.

Topografisch beeld van de woonplaats Wijchen, dec.2013. Klik op de kaart voor een vergroting

Naast de winkels in het centrum kent Wijchen nog een drietal kleinere winkelcentra:

  • Zuiderpoort
  • Homberg
  • Tunnelweg

In deze centra zijn winkels die voorzien in producten voor primaire levensbehoeften.

Buurten[bewerken]

Hieronder vindt u een overzicht van de buurten in Wijchen zoals deze bij het CBS vastgesteld staan.

Centrum en Valendries - Wijchen-Noordoost - Homberg, Heilige Stoel en Kraaijenberg - Aalsburg en Blauwe Hof - Wijchen-Zuid - Bijsterhuizen - Kerkeveld - Huurlingsedam

Bovenstaande buurten bestaan uit verschillende wijken.

MOB-terrein[bewerken]

In het zuidoosten van Wijchen ligt een voormalig MOB-terrein, ten zuiden van Alverna. MOB stond vroeger voor mobilisatiecomplex, tegenwoordig voor Militaire Opslag Bedrijven. Dit terrein werd beheerd door het Ministerie van Defensie en heeft een rol gespeeld in de Koude Oorlog en de Eerste- en Tweede Wereldoorlog. Op het terrein was munitie en voedsel opgeslagen in ongeveer dertig loodsen. Daarnaast was er een 'tankbaan', bestemd om voertuigen (waaronder tanks) mobiel te houden, ongeveer twee kilometer lang. Tegenwoordig heeft het terrein geen rol meer en wordt het omgevormd tot luxe woonwijk, zgn boskamers. De eerste woningen zijn inmiddels in gebruik genomen.

Onderwijs[bewerken]

Naast diverse basisscholen kent Wijchen ook scholen die in het voortgezet onderwijs bieden. Beide scholen vallen onder het Maaswaal College. De locatie aan de Oosterweg verzorgt de VMBO richtingen en de locatie aan de Veenseweg verzorgt de HAVO, het Atheneum en het Gymnasium. De Zonnegaard is een school in het voortgezet onderwijs die zich richt op de praktijk. Deze school wordt dan ook wel een praktijkschool genoemd.

Cultuur[bewerken]

Bezienswaardigheden en recreatie[bewerken]

Wijchen heeft een aantal Rijksmonumenten.[3] Het oudste is het centraal gelegen Kasteel van Wijchen, dat reeds in 1392 voor het eerst werd vermeld. Na een brand in 1906 kreeg het zijn huidige uiterlijk, dat teruggaat op de bouwplannen uit de vroege 17e eeuw. Daarnaast zijn De Oude Molen, daterend uit 1799, en de rooms-katholieke Antonius Abtkerk van architect G. Gradussen, inclusief naastgelegen pastorie, een monument. Verder staan er aan de oostkant van het centrum twee monumentale villa's. In één ervan, gebouwd in 1830 door Mauritz Koen, is een horecagelegenheid gevestigd. De andere ligt daar recht tegenover, verscholen in een grote tuin.

De Berendonck is een recreatieplas met een strand, met gelegenheid om te duiken en waterskiën. Het is gesitueerd in een groen bosgebied, er is ook een kleine MTB-route van 8 kilometer. Het park De Groene Heuvels, met een open water voor de duiksport en op het terrein vakantiehuisjes, ligt dichtbij, in Ewijk, gemeente Beuningen. Beide liggen aan de rand van de gemeente Wijchen. Ook de Hatertse en Overasseltse Vennen liggen deels op het grondgebied van Wijchen.

Men kan in Wijchen ook golfen of skiën. Wijchen beschikt tevens over een zwembad genaamd de Meerval, dicht bij het centrum gelegen. In het Wijchense kasteel is een archeologisch museum gevestigd. Daar is o.m. een vierwielige pronkwagen uit ca. 750 v.Chr. Er zijn ook verschillende fiets- en wandelroutes, en een grote speeltuin, de De Blije Dries met een openluchtzwembad, golfbaan, skelterbaan en vele speeltoestellen.

Verenigingsleven[bewerken]

Wijchen kent een rijk verenigingsleven. Hieronder een opsomming van verenigingen in Wijchen.

Evenementen[bewerken]

Wijchen kent jaarlijks veel evenementen. Hieronder een opsomming van de grootste evenementen in Wijchen.

  • Emporium. Groot festival van verschillende muziekstijlen. Dit festival wordt elk jaar gehouden op de Berendonck. Dit festival wordt in samenwerking met de The Matrixx georganiseerd.
  • Wijchen Schaatst. Een grote schaatsbaan stond/staat in de maand december van 2010 en 2012 opgesteld in de Kasteeltuin achter het kasteel van Wijchen. Naast een schaatsbaan is er ook een restaurant en een café. Tevens treden er diverse artiesten tijdens dit evenement op. Wijchen Schaatst wordt niet ieder jaar gehouden, maar om het jaar.
  • Kasteelfeesten. In een grote tent in de Kasteeltuin achter het kasteel worden verschillende muziekprogramma's met bekende artiesten gehouden.
  • Dag van Wijchen/Nijmeegse Vierdaagse. De wandelaars lopen door de kern van Wijchen. In Wijchen zijn er allerlei activiteiten en optredens deze dag.
  • Wijchense Kermis. De kermis wordt elk jaar in het derde weekend van september opgesteld op de Markt en op de Kasteellaan. De kermis is middelgroot.
  • 5 van Wijchen. Jaarlijkse 5 km hardloopwedstrijd voor recreanten en nationale topatleten.
  • Oude Voertuigen Dag. Jaarlijks terugkerend evenement tijdens de zondagse monumentendag. Deze dag staat in het teken van een toertocht van voertuigen ouder dan 25 jaar. Aansluitend staan deze gestald in de Kasteeltuin.

De Wijchense Kermis (2007) is te zien in de Nederlandse film Het wapen van Geldrop.

Verkeer[bewerken]

Wijchen heeft één NS-station, dat is uitgebreid met een keerspoor om het geschikt te maken voor Sprinters.[4] Tot het najaar van 2011 had het station één perron voor 2 sporen. In het najaar van 2011 is er een perron bij gekomen om de veiligheid in verband met de drukte te kunnen waarborgen. In 2014 is het derde spoor ook in gebruik genomen. Verder ligt Wijchen langs A50 en de A326, die elkaar kruisen bij knooppunt Bankhoef. Ook de A73 loopt langs Wijchen, bij het industrieterrein Bijsterhuizen en Wijchen-Oost. Wijchen ligt op een centrale plek in het land. Grenzend aan Noord-Brabant en dicht bij de grens tussen Nederland en Duitsland.

Er is een veerpont tussen Demen (gemeente Oss) en Batenburg, die de plaatsjes met elkaar verbindt, maar ook de twee gemeenten Oss en Wijchen en de provincies Gelderland en Noord-Brabant.

Televisie en radio[bewerken]

Wijchen behoort tot de plaatsen die als eerste een lokale omroep hadden.[bron?] De oudste lokale omroep van Wijchen is de Wijchense Omroep, die televisieprogramma's uitzendt en tevens een radiostation bezit.

De commerciële lokale omroep WijchenTV is enige jaren actief in Wijchen en de gemeente Wijchen geweest.

Geboren[bewerken]

Partnersteden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Beluister

(info)