Winkelcentrum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
The Mall, Bristol, Verenigd Koninkrijk
MBK Center, een winkelcentrum in Bangkok, Thailand
Centrum Torri Bianche in Vimercate, (Italië)
Whampoa Mall, Hong Kong
Stadsfeestzaal, Antwerpen
Winkelcentrum "Kanaleneiland", gelegen in de gelijknamige Utrechtse wijk

Een winkelcentrum of winkelcomplex is een gebouw of een reeks gebouwen waarin meerdere winkels zijn gevestigd, verbonden door gangen die het de klanten gemakkelijk maken om van winkel naar winkel te lopen. Winkelcentra zijn meestal voorzien van grote parkeerplaatsen.

Winkelcentra zijn er in vele maten en soorten. Vaak is de aangekleding, tijdens feesten en dergelijke, themagericht zoals rond de kersttijd met kerstverlichting en een kerstboom.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Meerdere winkels onder één dak, dateert terug naar de eerste (deels) overdekte bazaars, bijvoorbeeld de grote bazaar van Isfahan, dateert uit de 10e eeuw.

Winkelpassages[bewerken | brontekst bewerken]

In 1798 werd de eerste overdekte winkelpassage gebouwd in Parijs, de Passage du Caire.[1] De Burlington Arcade in Londen was de eerste Britse winkelpassage, geopend in 1819. In de Verenigde Staten was het concept geïntroduceerd in 1828 met de Westminster Arcade in Providence (Rhode Island). Italië volgde in de jaren 1860. Het eerste overdekte winkelcentrum werd in 1846 geopend onder de naam Les Galeries royales Saint-Hubert (Sint-Hubertusgalerijen) in Brussel, gebouwd door Jean-Pierre Cluysenaar. In vele andere grote steden werden gelijkaardige winkelpassages gebouwd in de late 19e eeuw en de vroege 20e eeuw.

Verenigde Staten[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste moderne winkelcentra in de V.S. werden gebouwd toen de auto daar populair werd, waardoor automobilisten (klanten) graag makkelijk hun auto kwijt wilden en liefst alles op één plek wilden kopen, in een groot warenhuis of in een winkelcentrum. Market Square in Lake Forest (Illinois), vlak bij Chicago opende in 1916 als het eerste winkelcentrum binnen een bestaand gebied van winkelstraten,[2][3] terwijl Country Club Plaza (1923) in Kansas City (Missouri) wordt geacht als het eerste winkelcentrum dat als zelfstandig winkelcentrum werd gebouwd.[4][5] Na de Tweede Wereldoorlog werden deze centra groter en "geankerd" (Engels anchored) door grote warenhuizen, zoals Crenshaw Center (1947) in Los Angeles, met twee grote warenhuizen: een van drie en een van vijf verdiepingen. De Oostenrijks-Amerikaanse architect Victor Gruen kwam met het idee om de winkels binnen één gebouw te plaatsen, om comfortabeler te kunnen winkelen en voor een betere esthetische uitstraling, en de eerste van zulke centra in de V.S. was Southdale Center nabij Minneapolis, geopend in 1956. Dit soort "malls" werden een fenomeen in de V.S.; rond de 1.500 werden gebouwd tussen 1956 en 2005.[6][7]

Einde van de traditionele "mall"[bewerken | brontekst bewerken]

Dit soort winkelcentra werden in de V.S. tegen het einde van de jaren 1960 bekend als "malls" – "mall" refereerde daarvoor alleen aan het voetgangerspad waar de winkels langs stonden. Sinds rond 1990 zijn zulke "malls" veel minder populair; vele staan leeg ("dead malls") of zijn gesloopt. De uitzonderingen zijn de allergrootsten en die die meer entertainment-opties hebben toegevoegd. Gespecialiseerde soorten winkelcentra hebben nu meer succes zoals de kleinschalige strip malls en neighborhood centers, en de grotere lifestyle centers (openlucht, vaak met tuinen, meer horeca, amusement, enz.), festival marketplaces, gericht op touristen, outlet malls, Factory outlet centers, en power centers ("geankerd" door hypermarkten zoals Walmart, Costco en Target, en meerdere grootschalige categorie-specialisten).[6][8]

België[bewerken | brontekst bewerken]

België telt talrijke winkelcentra. De meeste worden beheerd door Ceusters Property Management nv, AG Real Estate of Wereldhave Belgium. Dit is de top 10 van de grootste winkelcentra naar oppervlakte.[9]

Winkelcentrum Locatie Oppervlakte Aantal winkels Jaar van opening
Wijnegem Shopping Center Wijnegem 60.250 m² 250 1993
L'Esplanade Louvain-la-Neuve 55.700 m² 128 2005
City 2 Brussel 51.000 m² 105 1978
Médiacité Liège Luik 47.900 m² 124 2009
Waasland Shopping Center Sint-Niklaas 47.250 m² 134 1972
Docks Bruxsel Brussel 44.000 m² 113 2016
Woluwe Shopping Center Sint-Lambrechts-Woluwe 42.650 m² 121 1965
Grands Prés Bergen 42.000 m² 87 2003
Rive Gauche Charleroi 39.000 m² 95 2017
Westland Shopping Center Anderlecht 36.600 m² 126 1972

Enkele andere winkelcentra zijn:

Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

Indien men passages niet meerekent, dan was het eerste overdekte winkelcentrum in Nederland dat in Etten-Leur. Het werd in 1965 geopend in het bijzijn van toenmalig staatssecretaris Joop Bakker en burgemeester A.J.A. Oderkerk. Nederlandse plannen voor megamalls naar buitenlands concept zijn tot nog toe zonder succes geweest. In 2009 wees de Tilburgse bevolking plannen voor vestiging van een dergelijk winkelcentrum in deze stad af in een volksraadpleging.[10]

De enige tamelijk grote complexen zijn:

Grootste winkelcentra[bewerken | brontekst bewerken]

De top 10 van grootste winkelcentra bestaat voornamelijk uit winkelcentra in Azië. Sinds 2005 zijn vooral in China veel megawinkelcentra gebouwd, waarbij vaak niet werd gekeken naar de vraag naar winkelcentra van dergelijke omvang, waardoor gigantische financiële missers ontstonden.

Het grootste winkelcentrum ter wereld is de Dubai Mall. De voormalig grootste South China Mall, met een verkoopoppervlak van 600.000 vierkante meter, werd in 2005 geopend in een buitenwijk van de industriestad Dongguan. Door gebrek aan vraag (de prijzen waren te hoog voor de gemiddelde inwoner van de stad en door de locatie kon het alleen per auto worden bereikt) en aanbod (99,2% van de zaken werd niet bezet) sloot het alweer in 2008.

Het op een na grootste winkelcentrum ter wereld, Jin Yuan bij Peking, ligt afgelegen ten opzichte van het stadscentrum en heeft sinds de opening in 2004 te kampen met een gebrek aan bezoekers.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Shopping malls van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.