Wijnegem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wijnegem
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Wijnegem Wapen van Wijnegem
Wijnegem
Wijnegem
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
7,86 km² (2011)
44,52%
21,85%
33,63%
Coördinaten 51° 14' NB, 4° 32' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
9.131 (01/01/2014)
48,26%
51,74%
1161,75 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
18,58%
60,99%
20,43%
Buitenlanders 3,00% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Ivo Wynants (N-VA)
Bestuur NV-a, durf!
Zetels
NV-a
durf!
CD&V
Vlaams Belang
sp.a
Open Vld
21
7
5
4
2
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 18.257 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 4,67% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2110
Deelgemeente
Wijnegem
Zonenummer 03
NIS-code 11050
Politiezone MINOS
Website www.wijnegem.be
Detailkaart
WijnegemLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
De voormalige site van Stokerij Meeus

Wijnegem is een plaats en een gemeente in de provincie Antwerpen. De gemeente ligt in het Schijnbekken en telt 9000 inwoners. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. Wijnegem behoort tot het kieskanton Zandhoven en het gerechtelijk kanton Schilde.

Toponymie[bewerken]

Het toponiem Wijnegem is tweeledig en bestaat uit de woorddelen Wijne- en gem. Beide vinden hun oorsprong in het Frankisch. [1]

  • Wijne verwijst naar de Wini. Een Frankische familie die zich tijdens de Frankische landname zich in deze streek vestigden. Mogelijks verwijst Wini naar het voormalige stamhoofd van deze familie.
  • -Gem is een veel voorkomende afkorting die kan terug gevoerd worden naar ingahaim. Dit betekent zoveel als het heem van of het huis van. In vroegere tijden werden nederzettingen vaak genoemd naar een belangrijke bewoner of oprichter van de nederzetting.

De naam Wijnegem kan dan ook verklaard worden als woning van de familie van Wini.

Geschiedenis[bewerken]

Archeologische opgravingen hebben uitgewezen dat er al in de Gallo-Romeinse periode een kleine nederzetting op het grondgebied van de huidige gemeente bestond. De oudste vermelding van het dorp dateert uit 1161, in een oorkonde van de Abdij van Tongerlo. Tot 1559 behoorde Wijnegem toe aan de hertog van Brabant. De oude kerk van Wijnegem stond aan de huidige Oude Sluisstraat. Deze brandde af in 1562, de nieuwe kerk werd gebouwd op de locatie van de huidige kerk. In 1542 werd het dorp geplunderd en gedeeltelijk verwoest tijdens de doortocht van Maarten van Rossem. Gedurende de Spaanse Successieoorlog was het Franse hoofdkwartier gevestigd in het dorp.

Geografie[bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Schoten    
 Antwerpen  Brosen windrose nl.svg  Schilde 
    Wommelgem    

Demografie[bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Wijnegem maakt deel uit van het kieskanton Zandhoven, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Wijnegem Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Antwerpen Wijnegem
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Antwerpen Kapellen Zandhoven Wijnegem
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Zetelverdeling gemeenteraad 2013-2018
5
2
1
4
7
2
De 21 zetels zijn bij de verkiezingen als volgt verdeeld:

██ Durf!: 5

██ sp.a: 2

██ Open Vld: 1

██ CD&V: 4

██ N-VA: 7

██ VB: 2

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1848 - 1892 Gustave Van Havre (LP)
1892 - 1914 Hippoliet Meeus
1914 - 1919 Constant Ceulemans
1919 - 1934 Georges van Havre
1934 - 1941 Henri Saveniers
1941 - 1944 Frans Wuyts (VNV)
1944 - 1946 Henri Saveniers
1947 - 1976 Theo Michielsens (CVP)
1977 - 1999 Leo Nuyts (CVP)
1999 - 2012 Leo Carpentier ( CVP / CD&V)
2013 - heden Ivo Wynants (N-VA)

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Burgemeester is Ivo Wynants (N-VA). Hij leidt een coalitie bestaande uit N-VA en DURF!. Samen vormen ze de meerderheid met 12 op 21 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4]
Stemmen / Zetels  % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 21
CVP1 / CD&V2 54,201 11 46,031 11 45,141 10 31,581 8 31,211 7 31,002 6 18,042 4
SP1 / SP-VLD2 / sp.a3 20,081 3 18,221 3 23,561 4 19,011 4 24,472 5 12,163 2 10,533 2
AGALEV1 / DURF!2 - 11,241 1 13,691 2 161 3 15,31 3 20,592 4 21,172 5
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 - 4,441 0 - 10,42 2 - 11,732 2 9,543 1
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 10,971 2 19,341 4 24,512 5 10,882 2
N-VA - - - - - - 29,86 7
VU1 / VU&ID2 25,721 5 20,071 4 17,611 3 5,191 0 5,222 0 - -
GEMBEL - - - 6,84 0 4,46 0 - -
Totaal stemmen 6054 5940 6021 5905 6037 6441 6432
Opkomst % 93,38 90,39 90,35 91,82 88,86
Blanco en ongeldig % 4,64 4,73 5,03 4,44 4,16 3,35 7 2,67

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

Gemeentehuis
Kasteel Kijckuit
1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Wijnegem voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • Het gemeentehuis in neorenaissancestijl naar ontwerp van De Braey. Er worden tal van archeologische vondsten uit de Romeinse tijd tentoongesteld.
  • Fort 1
  • Kasteel Kijckuit
  • Kasteel Ertbrugge

Economie[bewerken]

Verleden[bewerken]

Heden[bewerken]

Wijnegem maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal. Tevens is Wijnegem Shopping Center, een groot winkelcentrum, er gevestigd.

Sport[bewerken]

Transport[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

Wijnegem wordt ontsloten door de Antwerpse tramlijnen 5 en 10, die sinds 2012 Wijnegem verbinden met het stadscentrum van Antwerpen. Terwijl tramlijn 10 de Turnhoutsebaan volgt door Deurne en Borgerhout, de oude route van buurtspoorweg 41, maakt tramlijn 5 een omweg langs Deurne-Noord om aan het Sportpaleis de Antwerpse premetro in te duiken. Anders dan lijn 10, die niet verder gaat dan de Melkmarkt in het oude Antwerpse stadscentrum, gaat lijn 5 onder de Schelde door tot de terminus op Linkeroever.

Tram 10 volgt zo grotendeels de route van de eerste buurtspoorlijn in de provincie Antwerpen, van Antwerpen (Turnhoutse Poort) naar Wijnegem (vaart), die op 15 augustus 1885 werd geopend. Op 20 september van datzelfde jaar volgde de rest van de lijn naar Oostmalle en Hoogstraten en een jaar later bereikte de lijn Turnhout.[5] Op 7 juni 1926 werd de buurtspoorweglijn geëlektrificeerd tot Schilde, in 1941 volgde de rest tot Turnhout. Op 26 mei 1962 reed de buurtspoorwegtram voor laatst in Wijnegem, maar vijftig jaar rijdt er dus weer een tram op dat traject van Wijnegem naar Antwerpen. Oorspronkelijk was het de bedoeling om de tram door Wijnegem te verlengen tot Schilde, maar dat is via de vernieuwde brug over het Albertkanaal die geen tramverkeer toelaat uitgesloten.

Naast de beide tramlijnen kent Wijnegem ook een uitgebreid busnetwerk, met als stamlijnen de lijnenbundel 410/411/412/414, de opvolgers van de vroegere buurtspoorweglijn 41, die Antwerpen via Wijnegem verbinden met Turnhout, Zandhoven en Sint-Job-in-'t-Goor. Buslijn 413 is een variant die het noorden van de gemeente aandoet en daarna lijn 410 vervoegt tot Oostmalle. Naast die oost-westverbinding zijn er ook bussen naar het zuiden (lijnen 140/141 van Wijnegem naar Hoboken) en het noorden (lijn 780 naar Zandvliet).

Wegennetwerk[bewerken]

Wijnegem wordt doorsneden door de oude Turnhoutsebaan, die binnen de gemeentegrenzen als N112 genummerd is sinds de aanleg van de omleidingsweg Houtlaan. Die laatste neemt nu de grootste stroom doorgaand verkeer van Antwerpen naar Schilde op zich, en kreeg daarom ook het wegnummer N12 over van de oude weg. De andere gewestwegen die door de gemeente lopen zijn de R11 (een klein stuk in het westen) en de N120, die het Schijnpoort via de industriegebieden in het uiterste noorden van Deurne en het uiterste zuiden van Schoten verbindt met Wijnegem-centrum.

Waterwegennetwerk[bewerken]

Wijnegem ligt ook aan het Albertkanaal, met een sluizencomplex aan de brug van de Turnhoutsebaan over dit kanaal. Enkele meters van de gemeentegrens met Schoten komt het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten uit in het Albertkanaal.

Externe links[bewerken]