Westerlo (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Westerlo
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Westerlo Wapen van Westerlo
(Details) (Details)
Westerlo (België)
Westerlo (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Turnhout
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
55,13 km² (2011)
69,16%
14,65%
16,19%
Coördinaten 51° 5' NB, 4° 55' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
24.688 (01/01/2017)
50,16%
49,84%
447,81 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,08%
65,63%
15,29%
Buitenlanders 1,90% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Guy Van Hirtum (CD&V)
Bestuur CD&V, N-VA
Zetels
CD&V
N-VA
Vld-Sp.a-PositiefW
Vlaams Belang
Groen
27
13
10
2
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.560 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 6,43% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2260
2260
2260
2260
Deelgemeente
Westerlo
Oevel
Tongerlo
Zoerle-Parwijs
Zonenummer 014 - 016 - 015
NIS-code 13049
Politiezone Zuiderkempen
Website www.westerlo.be
Detailkaart
WesterloLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Westerlo is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 24.000 inwoners en is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Westerlo.

Geschiedenis[bewerken]

Westerlo komt voor de eerste maal in de geschriften voor omstreeks het jaar duizend, wanneer het door gouwgraaf Ansfried aan de kerk van Utrecht werd geschonken. Deze schenking vond plaats niet lang nadat Ansfried op verzoek van keizer Otto III tot bisschop van Utrecht was gewijd.

Vanaf de dertiende eeuw werd Westerlo beheerd door de heren van Wezemaal, die erfmaarschalk van het hertogdom Brabant waren. De heren van Wezemaal hielden het dorp in erfpacht van de kerk van Utrecht. De heren van Wezemaal konden de schepenen van Westerlo benoemen, die voor de eerste maal in 1264 werden vermeld. De familie van Wezemaal was bouwheer van de donjon van het kasteel van Westerlo (juiste bouwjaar onbekend). Zij lieten ook het gasthuis van Westerlo in 1377 oprichten (tijdens de Tachtigjarige Oorlog verwoest). In de vijftiende eeuw werd de Grote Nete tot in Westerlo bevaarbaar gemaakt. In die eeuw stond er op de markt van Westerlo een halle (voor het laatst vermeld aan het einde van de zeventiende eeuw).

In 1464 stierf Jan II van Wezemaal zonder wettelijke mannelijke nakomelingen. Via een codicil bij het testament van Jan II, werd Westerlo geschonken aan de graaf van Charolais, Karel van Bourgondië, beter bekend als de Stoute (hertog van Bourgondië, Brabant ... in 1467). In 1472 werd Westerlo door Karel de Stoute aan Guy van Brimeu overgedragen, die tijdens de woelige periode die volgde op de dood van Karel de Stoute op de markt van Gent werd onthoofd. In 1484 kwam Westerlo aan de familie van Merode toe, die al enige tijd aanspraak maakte op Westerlo via het huwelijk van Margaretha van Wezemaal met Richard van Merode. Sindsdien is de naam van de gemeente onverbrekelijk verbonden met de adellijke familie van Merode, die er tot aan de Franse Revolutie het gezag uitoefende en onder andere de schepenen benoemde.

In 1625 werd het land van Westerlo door de Spaanse koning tot markizaat verheven. Dat jaar werd ook de oorspronkelijke eigendomsrechten van de kerk van Utrecht afgekocht en werd Westerlo een leen van het hertogdom Brabant. In de onafhankelijkheidsstrijd van België speelden verschillende leden van de familie Van Merode een belangrijke rol. Het familieslot is nog steeds eigendom van de familie. Een andere opmerkelijke figuur uit geschiedenis van Westerlo is Emmanuel Jozef Van Gansen, een leider uit de Boerenkrijg van 1798. Westerlo was één van de belangrijkste centra van de opstand tegen de Franse bezetter.

De kaart (statuten) van de Sint-Sebastiaansgilde dateert uit de zestiende eeuw, maar heeft meer dan waarschijnlijk een veel oudere oorsprong.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

De fusiegemeente telt naast Westerlo zelf nog drie deelgemeenten: Tongerlo en Zoerle-Parwijs, die in 1971 bij Westerlo gevoegd werden, en Oevel, dat in 1977 bij Westerlo gevoegd werd. In het westen van de deelgemeente Westerlo liggen nog de dorpen Heultje en Voortkapel en in het noordwesten van de deelgemeente Tongerlo ligt het dorp Oosterwijk. Deze dorpen vormen ook eigen parochies. De wijk Trienenkant die hoofdzakelijk op het grondgebied van Tongerlo ligt, sluit aan op de bebouwde kern van Oevel.

# Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(31/12/2015)
Westerlo
- Westerlo(-Centrum)
- Heultje
- Voortkapel
26,81
 
 
 
11.234
4.114
4.423
2.697
Oevel 6,53 3.600
Tongerlo
- Tongerlo
- Oosterwijk
20,41
 
 
7.373
5.063
2.310
Zoerle-Parwijs 1,51 2.419
Bron: Gemeente Westerlo

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 1847 1991 2279 2535 2667 2675 2657 2718 3105
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 3383 3962 4218 4831 6184 7297 7933 15.037
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005
Inwoneraantal 18.321 19.213 19.937 20.562 21.221 21.960 22.685
Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Westerlo maakt deel uit van het kieskanton Herentals, gelegen in het provinciedistrict Herentals, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Westerlo Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Turnhout Westerlo
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Herentals Westerlo Westerlo
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1830 - 1844 Pierre-Egide Peeters (Katholiek)
1844 - 1848 Maarten Norbert Van Schaubroek
1848 - 1877 Willem Egide Peeters
...
1879 - 1892 Graaf Karel de Mérode-Westerloo (Kath.Partij)
1892 - 1908 Graaf Henri de Mérode-Westerloo (Kath.Partij)
...
1910 - 1913 Jan Moortgat
1913 - 1946 Prins Karel de Merode
1947 - 1964 Octaaf Verboven (CVP)
1965 - 1976 Jozef Draulans
1977 - 1982 Jos Dupré (CVP)
1983 - 1988 Jef Thys (VU)
1989 - 1996 Jos Dupré (CVP)
1996 - heden Guy Van Hirtum (CVP / CD&V)

Legislatuur 2001 - 2006[bewerken]

Voor de lokale verkiezingen van 2000 bundelden de SP, Volksunie en de liberale[1] Groep Eenheid (GE) hun krachten op de kieslijst W2000. Lijsttrekker voor het kartel was voormalig burgemeester Jef Thys, een andere opvallende naam op de lijst was die van Johan Engelen.[2] Daarnaast stonden ook twee Vivant-militanten op de kieslijst van het kartel, met name Rob Van Gool en Lea Geerts.[3] De VLD kwam - in tegenstelling tot de lokale verkiezingen van 1994 - met een eigen kieslijst nadat raadsleden Frans De Cock en Monique Gram in de loop van de vorige legislatuur de kartellijst hadden verlaten. Het was de eerste maal in de geschiedenis van Westerlo dat door de partij een autonome lijst werd ingediend.[4] Burgemeester werd Guy Van Hertum (CVP), hij werd verkozen met bijna 4000 voorkeurstemmen.[5] Laatstgenoemde kwam in opspraak eind 2000 na een voorstel om het leger in te schakelen bij inbraken.[6]

Legislatuur 2007 - 2012[bewerken]

Bij de lokale verkiezingen van 2006 kwam het tot een vernieuwde samenwerking tussen VLD en W2000.[7] Het kartel - onder leiding van lijsttrekker Frans De Cock (VLD) werd echter de grote verliezer van de verkiezingen, het gezamenlijk aantal mandaten van voor de verkiezingen werd gehalveerd. Grote winnaar werd CD&V die haar stemmenaantal zag stijgen tot een tweederde-meerderheid. Ook Vlaams Belang boekte een vooruitgang.[8] Na de verkiezingen kwam het tot een kleine rel tussen de voormalige kartelpartners W2000 en VLD rond een OCMW-mandaat. Hoewel er een krachtenbundeling tussen VLD en Groen! kwam rond de kandidatuur van Denis Smets, kwam deze kandidaat-raadslid twee stemmen te kort om verkozen te worden in de OCMW-raad.[9] Burgemeester was Guy Van Hertum (CD&V).

In mei 2007 werd bekend dat de burgemeester samen met voormalig schepen René Verachtert en huidig schepen Filip Verrezen (beide CD&V) vervolgd werden door het parket van Turnhout. Zij dienden zich te verantwoorden op beschuldiging van inbreuken op de milieuwetgeving en valsheid in geschrifte. De bal ging aan het rollen na een klacht van voormalig gemeenteraadslid Johan Engelen (W2000) met betrekking tot het gebruik van vervuilde grond van het containerpark voor de ophoging van een perceel in de deelgemeente Tongerlo in de periode december 2003 tot april 2004. De Centrale Dienst voor de Bestrijding van de Corruptie (CDBC) startte een dossier op en er werd een verslag opgemaakt door OVAM met betrekking tot de aard van de vervuiling. Dit rapport van de onderzoekers stelde dat de handelingen in strijd waren met het Vlaams reglement betreffende de bodemsanering (Vlarebo).[10] Omwille van zijn vervolging door zowel de Correctionele rechtbank als het Hof van Beroep werd zijn benoeming tot burgemeester uitgesteld en pas toegestaan in september 2010 na zijn vrijspraak betreffende de beschuldiging 'valsheid in geschrifte'. Wel werd hij veroordeeld tot een boete van 5500 met uitstel voor milieu-inbreuken, een beslissing waartegen hij beroep aantekende bij het Hof van Cassatie.[11]

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

In de aanloop naar de lokale verkiezingen van 2000 werd bekend dat Groep Eenheid (GE) volledig zou opgaan in de N-VA.[12] De sp.a en Open Vld bundelden de krachten in de kartellijst Positief Westerlo.[13] Burgemeester is Guy Van Hirtum (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 23 op 27 zetels.

Na de verkiezingen kwam Frans De Cock (Open Vld) in opspraak. Volgens Groen zou hij het cordon sanitaire hebben verbroken om zo zijn echtgenote Dora Weckhuysen verkozen te krijgen in de OCMW-raad.[14]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[15] 10-10-1982[15] 9-10-1988[15] 9-10-1994[15] 8-10-2000[15] 8-10-2006[16] 14-10-2012[17]
Stemmen / Zetels  % 25 % 25 % 25 % 27 % 27 % 27 % 27
CVP1 / CD&V2 47,061 13 41,021 12 53,51 15 51,261 15 47,651 15 58,592 18 41,492 13
AGALEV1 / Groen!2 / Groen3 - - 6,811 1 10,191 2 7,71 1 8,062 1 8,353 1
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 3,751 0 7,471 1 13,442 3 6,142 1
VLD1 / Positief Westerlo2 - - - - 16,681 4 - 9,132 2
N-VA - - - - - - 34,89 10
GE1 / W20002 / VLD-W20003 37,611 10 40,21 11 32,251 8 33,342 10 20,52 6 19,913 5 -
BURGER - - - 1,46 0 - - -
SP 7,22 1 6,95 1 7,44 1 - - - -
VU 7,55 1 8,03 1 - - - - -
CED - 3,8 0 - - - - -
AMADA 0,56 0 - - - - - -
Totaal stemmen 11958 13616 14918 15711 16665 17613 18179
Opkomst % 97,89 96,69 95,76 95,60 93,87
Blanco en ongeldig % 2,17 2,74 3,18 3,85 4,27 4,65 3,14

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Westerlo voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Westerlo

Natuur[bewerken]

Westerlo wordt ook wel de groene parel der Kempen genoemd, vanwege zijn grote hoeveelheid natuur. Bekend is het uitgestrekte bosgebied de Beeltjens.

Religie en levensbeschouwing[bewerken]

De parochies van Westerlo liggen in de federatie Herselt-Hulshout-Westerlo die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Zuiderkempen en het Bisdom Antwerpen.

Economie[bewerken]

Sport[bewerken]

In de eerste klasse van het Belgisch voetbal speelt KVC Westerlo. De club speelt zijn thuiswedstrijden in 't Kuipje (8.035 plaatsen).

Bekende Westerlonaren[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Westerlo of een andere significante band met de gemeente hebben:

Partnersteden[bewerken]

Externe link[bewerken]