Geel (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Geel
Stad in België Vlag van België
Vlag van Geel Wapen van Geel
(Details) (Details)
Geel (stad) (België (hoofdbetekenis))
Geel (stad)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Turnhout
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
109.85 km² (2017)
73,4%
11,34%
15,26%
Coördinaten 51° 10' NB, 4° 59' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
40.353 (01/01/2019)
50,2%
49,8%
367,34 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
18,37%
61,95%
19,68%
Buitenlanders 7,46% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Vera Celis (N-VA)
Bestuur N-VA, CD&V
Zetels
N-VA
CD&V
De Brugpartij
Vlaams Belang
Open VLD
PVDA
33
10
10
5
5
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 19.419 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 5,86% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2440
Deelgemeente
Geel
Zonenummer 014
NIS-code 13008
Politiezone Geel-Laakdal-Meerhout
Hulpverleningszone Kempen
Website www.geel.be
Detailkaart
GeelLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Geel is een stad (sinds 1985) in de Belgische provincie Antwerpen en staat ook wel bekend onder de eretitel: "Barmhartige Stede". De Kempense stad is de zevende grootste stad van Vlaanderen (naar oppervlakte), is de hoofdplaats van het gerechtelijk kanton Geel en behoort tot het kieskanton Mol. Geel telt ruim 40.000 inwoners, die Gelenaars[1] worden genoemd. Haar beschermheilige is de heilige Dimpna van Geel.

Toponymie[bewerken]

De naam "Geel" is van Germaanse oorsprong en vermoedelijk ontstaan uit een samenvoeging van "gelba" (geel) en "lo" (bosje op hogere grond).

Geschiedenis[bewerken]

Neolithicum[bewerken]

Op het grondgebied van Geel zijn vondsten gedaan uit de steentijd, maar zekerheid omtrent menselijke bewoning is er vanaf de ijzertijd. Bij opgravingswerken in 2006 zijn sporen uit dit tijdvak blootgelegd. De Romeinen, die overigens nauwelijks sporen in het gebied van Geel hebben achtergelaten, brachten de streek vanaf 57 v.Chr. onder controle. Zij troffen er een Keltische bevolking aan.

Middeleeuwen[bewerken]

Een vroege schriftelijke vermelding van Geel is in de Vita Sanctae Dimpnae, omstreeks 1247 geschreven door Petrus Cameracencis, die kanunnik was te Kamerijk. Het betreft het leven van de heilige Dimpna van Geel. De legende berust op geen enkel verifieerbaar feit, doch volgens mondelinge overlevering zouden er ten tijde van het verblijf van Dimpna in Geel 15 huizen hebben gestaan. Aanwijzingen omtrent de periode dat zij in Geel zou hebben verbleven werden echter in dit document niet gegeven. Wel zal er omtrent of direct na het schrijven van de Vita een toenemende stroom van bedevaartgangers op gang zijn gekomen. Opgegraven resten van een boerderij uit de 9e tot de 12e eeuw vormen bewijs van bewoning in dit tijdvak.

Het land van Geel was toen al een heerlijkheid, waarvan de oudste vermelding uit 1155 stamt. In dit jaar schonk de heer Wouter I Berthout gronden aan de Abdij van Grimbergen. Het was veel groter dan de huidige stad en omvatte ook Retie, Eindhout, Veerle, Varendonk, Zoerle-Parwijs, Oevel, Echelpoel (bij Bouwel), Millegem, Vorselaar en Tielen. Genoemde dorpen kwamen door huwelijken en erfrechten uiteindelijk los van de kern Geel te staan.

Wouter I Berthout was door huwelijk met Margareta van Grimbergen in het bezit van de heerlijkheid Geel gekomen die voordien in handen van de Van Grimbergens was. Over die vroege geschiedenis is nauwelijks iets bekend, maar vanaf de komst van de Berthouts werd de geschiedenis traceerbaar. Na de Berthouts volgden de geslachten Van Horne, Van Merode, Van Wittem-Van den Berg, Van Lorreinen en de Rohan als eigenaars. Armande-Victoire-Josephine de Rohan, prinses van Guéméné en vrouwe van Geel, was de laatste feodale vrouwe die de afschaffing van het ancien régime in 1795 meemaakte.

In de eerste helft van de 13e eeuw werden vrijheidsrechten aan de inwoners van Geel verleend en ook werd een schepenbank opgericht. Geel werd onder het bewind van de Hertogen van Brabant de hoofdplaats van het Kwartier van Geel, dat één der zeven kwartieren was van het Markgraafschap Antwerpen. Het omvatte de dorpen: Geel, Varendonk-Watereinde, Bel, Eindhout, Veerle, Oevel, Zoerle-Parwijs, Echelpoel, Meerbeek, Houtven, Westerlo, Olen, Hulshout en Vorselaar. Deze bestuurlijke eenheid was niet hetzelfde als de heerlijkheid Geel in zijn oude omvang.

Ancien Régime[bewerken]

Aan dit alles kwam een einde toen in 1794 de Franse troepen binnenvielen en de inlijving bij Frankrijk volgde op 1 oktober 1795. Het ancien régime werd opgeheven maar de inwoners van Geel konden de nieuwe, democratischer, bestuursvormen maar nauwelijks inhoud geven. Dan was er nog de Boerenkrijg tegen de Fransen. Voor wat betreft de Kempen begon deze op 15 oktober 1798 te Geel. Hier waren 10.000 brigands tezamengetrokken. Kort na 4 december 1798 werd het boerenleger definitief verslagen.

Na de Napoleontische tijd volgde de samenvoeging met de noordelijke Nederlanden en de daaropvolgende Belgische Opstand van 1830, waarbij de Gelenaren zich niet onbetuigd lieten en in 1832 een erevendel uit handen van koning Leopold I kregen uitgereikt.

Moderne tijd[bewerken]

Een belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van Geel vormde de Slag om Geel van 1944, een van de bloedigste gevechten tijdens de bevrijding van België. Uiteindelijk leidde de slag tot de bevrijding van het gehele grondgebied op 23 september van dat jaar, maar ze ging gepaard met ontzettend veel militaire en burgerslachtoffers. Omwille van de Geelse gezinsverpleging draagt de stad nog steeds de bijnaam de "Barmhartige Stede".

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

De kernen in Geel hebben eigenlijk geen strikte grenzen (wel min of meer weer te geven) en zijn van oudsher al bij Geel geweest en dus niet door fusies. Het zijn als het ware dorpskernen met ieder hun eigen parochie. Geel bestaat uit de volgende kernen:

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Kasterlee   Retie 
 Olen  Brosen windrose nl.svg  Mol 
 Westerlo   Laakdal   Meerhout 

Demografie[bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Bron: NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1980= inwoneraantal per 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De stad Geel ligt in het kieskanton Mol en het provinciedistrict Turnhout. Deze maken deel uit van het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en de kieskring Antwerpen.

Geel Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Turnhout Geel
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Turnhout Mol Geel
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Geschiedenis van burgemeesters[bewerken]

Partij Periode Burgemeester
1807 - 1808 Amandus Josephus Peetermans
1808 - 1813 Josephus De Martschlaeger
1813 - 1830 Guillaume Egide Sanen
Katholieken 1830 - 1844 Karel Theodoor Le Bon
Katholieken 1844 - 1854 Jozef Vincent Van Praet
Katholieken 1854 - 1858 Jan Baptist Boeckmans
Liberalen 1858 - 1872 Jacques Moortgat[2]
Liberalen 1872 - 1874 Egidius Verbruggen
Liberalen 1875 - 1883 Jacques Moortgat
Katholieke Partij 1883 - 1900 Joannes Josephus Antonius Janssens
Katholieke Partij 1900 - 1910 Gummarus Bernardus Boeckmans
Katholieke Partij 1910 - 1921 Carolus De Coninck (Op 4 oktober 1914 vluchtte De Coninck naar Nederland. Hij bleef titelvoerend burgemeester tot 1921.)
Katholieke Partij 1914 - 1918 Carolus Jacobus Josephus Janssens (waarnemend burgemeester)
Katholieke Partij 1918 - 1921 Frans Rombouts (waarnemend burgemeester)
UCB 1921 - 1941 Joseph Verachtert
UCB 1941 Arthur Janssens (waarnemend burgemeester)
VNV 1941 - 1944 Karel Pelgroms (oorlogsburgemeester)
CVP 1944 - 1950 Jozef Fehrenbach
CVP 1950 - 1962 Frans Van Loenhout
CVP 1963 - 1970 Louis Verswijvel
CVP 1971 - 1982 Hugo Van Rompaey
CVP 1983 - 1994 Maria Dams
CVP / CD&V 1995 - 2012 Frans Peeters
N-VA 2013 - heden Vera Celis

Gemeenteraadsverkiezingen[bewerken]

Resultaten 10-10-1976[3][bewerken]

Partij % 29
CVP 51,07 16
18,37 5
VU 15,04 4
PVV 14,67 4
PVDA 0,86 0
Totaal stemmen 20133
Blanco en ongeldig % 4,16

Resultaten 10-10-1982[3][bewerken]

Partij % 31
CVP 50,47 18
SP 19,23 6
VU 12,69 4
PVV 11,72 3
AGALEV 4,87 0
PVDA 1,02 0
Totaal stemmen 21902
Blanco en ongeldig % 5,41

Resultaten 09-10-1988[3][bewerken]

Partij % 31
CVP 47,58 19
SP 18,46 6
PVV 10,85 3
VU 7,86 2
AGALEV 6,96 1
GNG 4,68 0
GO 3,11 0
PVDA 0,5 0
Totaal stemmen 23186
Opkomst % 96,64
Blanco en ongeldig % 5,7

Resultaten 09-10-1994[3][bewerken]

Partij % 31
CVP 48,74 17
GEEL 27,49 9
AGALEV 8,58 2
VGD 7,82 2
Vlaams Blok 6,49 1
PVDA 0,88 0
Totaal stemmen 23915
Opkomst % 95,4
Blanco en ongeldig % 6,05

Resultaten 08-10-2000[3][bewerken]

Partij % 31
CVP 52,23 19
SP-VU 14,73 4
VLD 14,66 4
Vlaams Blok 9,86 2
AGALEV 8,52 2
Totaal stemmen 24523
Opkomst % 93,71
Blanco en ongeldig % 4,94

Resultaten 8-10-2006[4][bewerken]

Partij % 33
CD&V 51,63 20
Vlaams Belang 15,27 5
sp.a 13,51 4
VLD-VIVANT 10,35 3
Groen! 6,17 1
N-VA 3,07 0
Totaal stemmen 25949
Opkomst % 94,14
Blanco en ongeldig % 5,10

Resultaten 14-10-2012[5][bewerken]

Partij % 33
N-VA 36,57 14
CD&V 30,66 11
sp.a 10,88 3
Vlaams Belang 7,56 2
Groen 7,26 2
Open Vld 5,22 1
PVDA+ 1,85 0
Totaal stemmen 26901
Opkomst % 92,13
Blanco en ongeldig % 3,19

Resultaten 14-10-2018[6][bewerken]

Partij % 33
N-VA 26,9 10
CD&V 25,4 10
De Brugpartij 16 5
Vlaams Belang 13,9 5
Open Vld 8,1 2
PVDA 5,6 1
Beter Geel 4,2 0
Totaal stemmen 28271
Opkomst % 93,1
Blanco en ongeldig % 3,9

College van Burgemeester en Schepenen[bewerken]

College van Burgemeester en Schepenen (2013 - 2018)[bewerken]

Burgemeester is Vera Celis. Zij leidt een coalitie bestaande uit      N-VA en      CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 25 op 33 zetels.

Functie Naam Bevoegdheden
Burgemeester Vera Celis
Schepen Ben Van Looveren Openbare werken, woonbeleid, landbouw en platteland, stadsvernieuwing
Schepen Pieter Verhesen Financiën, begroting, economie, mobiliteit
Schepen Nadine Laeremans Sport, evenementen, stadsanimatie, jeugd
Schepen Marleen Verboven Cultuur, toerisme, internationale samenwerking
Schepen Griet Verhesen Burgerzaken, onderwijs, diversiteit, personeel, senioren
Schepen Bart Julliams Ruimtelijke ordening, milieu, duurzaamheid, tewerkstelling, dierenwelzijn
Schepen Griet Smaers Sociaal beleid, residentiële zorg, drugbeleid, dienst- en hulpverlening en OCMW-voorzitter

College van Burgemeester en Schepenen (2019 - 2024)[bewerken]

Burgemeester is Vera Celis. Zij leidt een coalitie bestaande uit      N-VA en      CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 20 op 33 zetels.

Functie Naam Bevoegdheden
Burgemeester Vera Celis
Schepen Ben Van Looveren Landbouw en platteland, openbare werken, patrimonium & woonbeleid
Schepen Tom Corstjens Economie, financiën & personeel
Schepen Nadine Laeremans Burgerlijke stand, burgerzaken, senioren, sport, toerisme, stadsanimatie & evenementen en ambtenaar
Schepen Marleen Verboven Cultuur, internationale samenwerking & ICT
Schepen Marlon Pareijn Participatie, jeugd, mobiliteit, fietsbeleid & onderwijs
Schepen Bart Julliams Klimaat en duurzaamheid, milieu en natuur, ruimtelijk beleid, trage wegen, vergunningenbeleid & stadsontwikkeling
Schepen Griet Smaers Sociaal beleid, zorg en gezondheid, kinderopvang, werk & diversiteit, voorzitter van bijzonder comité van de sociale dienst (BCSD)

Gemeenteraad[bewerken]

Gemeenteraad (2019-2024)[bewerken]

Functie Naam
CD&V Voorzitter Luc Van Laer
Eerste Schepen Ben Van Looveren
Derde Schepen Griet Smaers
Vijfde Schepen Nadine Laeremans
Zevende Schepen Marlon Pareijn
Gemeenteraadslid Fonsy Bellinckx
Gemeenteraadslid Griet Ceusters
Gemeenteraadslid Brigitte Kempen
Gemeenteraadslid Tinne Vangeel
Gemeenteraadslid Griet Verhesen
N-VA Burgemeester Vera Celis
Tweede Schepen Marleen Verboven
Vierde Schepen Bart Julliams
Zesde Schepen Tom Corstjens
Gemeenteraadslid Pieter Cowé
Gemeenteraadslid Benny Eyckmans
Gemeenteraadslid Evelien Lievens
Gemeenteraadslid Lea Neyens
Gemeenteraadslid Luc Verguts
Gemeenteraadslid Pieter Verhesen
De Brugpartij Gemeenteraadslid Greet Bakelants
Gemeenteraadslid Noël Devos
Gemeenteraadslid Dirk Kennis
Gemeenteraadslid Tinne Van Gelder
Gemeenteraadslid Elhasbia Zayou
Vlaams Belang Gemeenteraadslid Patrick Graux
Gemeenteraadslid Petra Gyesbreghs
Gemeenteraadslid Rosa Van Cleempoel
Gemeenteraadslid Timmy Vanuytsel
Gemeenteraadslid Ivan Wartel
Open Vld Gemeenteraadslid Lieselotte Thys
Gemeenteraadslid Gareth Van Der Velde
PVDA Gemeenteraadslid Greet Daems

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Geel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vooral Geel-Centrum kent een aantal belangwekkende monumenten, namelijk:

Ook de kleinere kernen die deel uitmaken van de stad kennen monumenten, waaronder kerken en kapellen. Daarnaast is Geel ook de bezitter van enkele ‘merkwaardigheden’: een adellijk graf dat vleermuizenkelder werd, een stokoude waterpomp, een orchideeënveld, een eeuwenoude linde, drie windmolens en een groot aantal interessante grafmonumenten.

Ook telt de stad tal van natuurgebieden, zoals bossen en duinen, een vogelreservaat, de oevers van de Kleine en de Grote Nete. In het noorden van de stad liggen de natuurreservaten De Zegge en de Mosselgoren.

Cultuur[bewerken]

Bijnaam[bewerken]

  • Er werd een spreekwoord aan de stad ontleend: "Naar Geel gaan" of "Van Geel komen", wat betekent: "gek worden".

Evenementen[bewerken]

  • Palmenmarkt, kermis
  • Geel Zomert, openluchtconcerten
  • Geel Wintert, winterevenement gedurende de maand december op de Markt met o.a. schaatsbaan, drankkraampjes en animatie
  • de Dimpnadagen, ommegang met theaterspektakel GheelaMania (vijfjaarlijks)
  • de Eurofeesten (vijfjaarlijks)
  • Geel Bruist, stadsfestival tijdens het braderijweekend
  • De Zotte 50 van Gheel, wandeltocht

Streekproducten[bewerken]

Festival[bewerken]

Media[bewerken]

  • In Geel werd het oudste weekblad van België uitgegeven, namelijk het Nieuwsblad van Geel. In 2019 werd het stopgezet.
  • Geel Fm is een lokale omroep gericht op Geel.

Religie en levensbeschouwing[bewerken]

Het grondgebied van Geel behoorde in het verleden kerkelijk tot het Aartsbisdom Kamerijk, afgezien van de buitenparochie Sint-Lambertus te Bel, die tot het Prinsbisdom Luik behoorde. De parochiekerk was de Sint-Amandskerk. Eerst in 1536 werd de Sint-Laurentiusparochie Zammel-Oosterlo afgesplitst. In 1559 werd de Vrijheid Geel, inclusief de parochie van Bel, ingedeeld bij het pas opgerichte Bisdom 's-Hertogenbosch. In 1566 woedde de beeldenstorm in Geel. Ook tijdens de Tachtigjarige Oorlog, vooral in 1581, liepen de kerkgebouwen grote schade op. Van 1632-1642 was de retorsieperiode in Geel, waarbij de katholieke geloofsuitoefening regelmatig werd gehinderd. Vanaf 1648 was in 's-Hertogenbosch geen bisschop meer toegestaan en werden de zaken door een apostolisch vicaris behartigd. Vanaf 1731 kwam het dekenaat Geel onder het Aartsbisdom Mechelen en in 1759 onder het Bisdom Antwerpen. Dit werd echter in 1801 opgeheven, waarop Geel weer onder Aartsbisdom Mechelen kwam, totdat het bisdom Antwerpen in 1961 weer werd heropgericht. In de 19e en 20e eeuw werden op het gebied van Geel nog tal van parochies afgesplitst.

De stad Geel is heden de hoofdplaats van de federatie Geel die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Zuiderkempen in het Bisdom Antwerpen.

Economie[bewerken]

Badhuis

Verleden[bewerken]

De belangrijkste economische activiteit was gedurende lange tijd de schapenteelt, die plaatsvond op de heidegronden welke een groot deel van het grondgebied uitmaakten. In 1575 werden hier nog 221 schaapskudden geteld, welke het principaalste profijt binnen in de Vrijheid vertegenwoordigden. Dit leidde tot lakenindustrie en lakenhandel. Omstreeks het jaar 1400 werd een lakenhal gebouwd, het latere gemeentehuis. Niet alleen laken, maar ook linnen werd geproduceerd, vervaardigd uit het vlas dat eveneens hier werd verbouwd. Het krijgsgeweld van de Tachtigjarige Oorlog bracht een zware slag toe aan deze nijverheid. Eind 18e eeuw werd nog gepoogd de neergang te stuiten. De gelenaar P.J. Biddeloo begon een lakenfabriek waar tientallen mensen werkten, maar die na enkele jaren alweer moest sluiten wegens gebrek aan afzet.

De landbouw was vooral vanaf de 17e eeuw van groot belang. Vooral rogge, maar ook haver, gerst en boekweit werden verbouwd. Daarnaast werd boter geproduceerd en verhandeld. Van 1921 tot na de Tweede Wereldoorlog was er in Geel een boter-, eier- en kiekenmarkt.

Na de Tweede Wereldoorlog was Geel economisch sterk achterop geraakt. De landbouw werd gestimuleerd vanaf de jaren 50 van de 20e eeuw, door de aanleg van modelboerderijen op het Kempisch Domein, waarvan 300 ha op het grondgebied van Geel lagen. Deze boerderijen waren gebaseerd op veeteelt. Dit voormalig heidegebied, nabij Ten Aard, werd vanaf het midden van de 19e eeuw ontgonnen, waarbij koning Leopold I en de Gentse baron Coppens een belangrijke rol speelden. Voorts werd de landbouw versterkt door de ontginning van de moerassen in het dal van de Kleine Nete, hetgeen echter ten koste ging van een belangrijk natuurgebied.

Heden[bewerken]

Tijdens jaren 70 van de 20e eeuw werd ook een groot bedrijventerrein aangelegd in het zuiden van de stad, tussen het Albertkanaal en de Boudewijnsnelweg. Een belangrijk bedrijf is BP dat hier tereftaalzuur, isoftaalzuur en paraxyleen produceert en 400 eigen medewerkers heeft.

Geel vervult verschillende functies: een agrarische, een industriële en ook een handelsfunctie. Ruim 250 vestigingen, waarvan het merendeel geconcentreerd ligt rond de vier centrumparochies, zijn hiervan het beste bewijs. Ook de centrumfunctie is van groot belang. Dit komt tot uiting langs de diensten van de brandweer, de politie, de ziekenhuizen en het onderwijs. Mede dankzij de Katholieke Hogeschool Kempen - thans Thomas More - is Geel uitgegroeid tot een onderwijscentrum. Voorts is de economie van Geel altijd verbonden geweest met haar centrumfunctie, het onderwijs, de gezondheidszorg en de verpleging van psychiatrische patiënten.

Geel maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Onderwijs[bewerken]

Een belangrijke onderwijsinstelling was de Latijnse School die begin 15e eeuw werd opgericht en van 1677-1777 haar bloeiperiode beleefde. Tijdens de beloken jaren (1798-1801) was ze gesloten om daarna weer te openen. De school werd omgevormd tot een college. Vanaf 1850 kwam ze onder auspiciën van het aartsbisdom Mechelen.

In 1919 werd een technische school opgericht die in 1942 tot een Middelbare Technische School werd omgevormd. In 1957 kwamen er ook hogere technische studies en in 1995 ontstond aldus de Katholieke Hogeschool Kempen waar ongeveer 3.500 studenten onderwijs ontvangen.

In Geel is er vandaag een uitgebreid aanbod aan onderwijs. Er zijn verscheidene lagere scholen en voor de eerste graad middelbaar, het Sint-Aloysius college. Voor de tweede en derde graad heb je het Sint-Dimpna college, Sint-Jozef instituut en Sint-Maria instituut. Voor het hoger onderwijs en universiteit beschikt Geel over een Thomas More- en K.U. Leuven campus.

Sociale kaart[bewerken]

Psychiatrische zorg[bewerken]

De stad Geel is vanouds wereldberoemd vanwege haar gezinsverpleging van psychiatrische patiënten. De Heilige Dimpna, die in Geel vanouds wordt vereerd, wordt aangeroepen bij krankzinnigheid. Dit komt doordat Dimpna volgens de legende door haar vader werd vermoord in een vlaag van krankzinnigheid. Bedevaartgangers namen krankzinnige familieleden mee en hoopten aldus op genezing. De patiënten werden ondergebracht in de ziekenkamer die tegen de Sint-Dimpnakerk aan werd gebouwd. Zij bleven daar negen dagen en ondergingen een aantal rituelen. Vanaf de 18e eeuw werden de patiënten in toenemende mate rechtstreeks bij gezinnen ondergebracht, zonder dat er nog rituelen aan te pas kwamen. Zij kregen hiervoor een vergoeding. Geleidelijk aan werd deze Gezinsverpleging tot een moderne psychiatrische zorg. In 1838 werd ze gemeentelijk georganiseerd en in 1850 door de Belgische Staat. Begin jaren 80 van de 20e eeuw werd bovendien de Sanokliniek te Geel opgericht die samenwerkte met de Gezinsverpleging. In 2002 kwam er kinder- en jeugdverpleging bij en in 2007 werd de instelling omgevormd tot Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Geel (OPZ). Aan de voor Geel kenmerkende Gezinsverpleging heeft Geel haar bijnaam: De Barmhartige Stede te danken.

Bekende Gelenaars[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Geel of een andere significante band met de stad hebben:

Partnersteden[bewerken]

Externe links[bewerken]