Bonheiden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bonheiden
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Bonheiden Wapen van Bonheiden
(Details) (Details)
Bonheiden
Bonheiden
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
29,27 km² (2011)
69,18%
19,98%
10,83%
Coördinaten 51° 1' NB, 4° 33' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
14.778 (01/01/2014)
48,39%
51,61%
504,95 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,54%
59,64%
20,82%
Buitenlanders 1,85% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Guido Vaganée (N-VA)
Bestuur N-VA, CD&V, Groen
Zetels
BR
N-VA
CD&V
Groen
Open Vld
23
8
7
5
3
1
Economie
Gemiddeld inkomen 21.368 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 3,90% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2820
2820
Deelgemeente
Bonheiden
Rijmenam
Zonenummer 015
NIS-code 12005
Politiezone BODUKAP
Website www.bonheiden.be
Detailkaart
BonheidenLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Oud-Gemeentehuis

Bonheiden is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente behoort tot het kieskanton Duffel en het gerechtelijk kanton Mechelen en telt ruim 14.500 inwoners. Bonheiden ligt in de Mechelse Tuinbouwstreek en grenst aan de Brabantse Kempen. De spotnaam van de Bonheidenaren is Grote mannen.

Toponymie[bewerken]

Het is niet geheel duidelijk waar de naam 'Bonheiden' vandaan komt. Volgens een overlevering stamt de naam van het dorp van Bodo's heide. Bodo zou een 15e-eeuwse heer (mogelijk uit uit Friesland) geweest zijn die in Bonheiden een stuk heidegrond bezat. Volgens sommigen is dit het Dorstveld, volgens anderen Mispeldonk.

In het dialect wordt naar Bonheiden verwezen als Bonnei of Bennaa.

Geschiedenis[bewerken]

Verschillende sporen wijzen er op dat Bonheiden en Rijmenam al bewoond werden in de prehistorie. Vondsten duiden ook op aanwezigheid van Romeinen, Nerviërs en Franken.

In 1578 versloegen de Staatsen in het gehucht Mispeldonk, tussen Bonheiden en Rijmenam, de Spanjaarden in de Slag van Rijmenam.

Vroeger bestonden Bonheiden en Rijmenam uit allerlei gehuchten zoals Ottershoek, Mispeldonk, Peulis, Diedonken, Harent en Hondshoek.

De huidige gemeente Bonheiden is ontstaan op 1 januari 1977 door de fusie van de kerngemeente Bonheiden met de toen opgeheven gemeente Rijmenam. Tevens werd het grootste deel van de woonkern Peulis van Rijmenam afgestaan aan de gemeente Putte.

Geografie[bewerken]

Woonkernen[bewerken]

Naast Bonheiden zelf heeft de gemeente nog een deelgemeente, namelijk Rijmenam.

Naast beide dorpskernen ligt in het noorden het gehucht Bonheiden-Putsesteenweg. Het ligt op de grens met Sint-Katelijne-Waver, aan de Putsesteenweg (N15). Daarnaast zijn er nog de gehuchten Mart, Harent en Weynes.

Geografische aspecten[bewerken]

In Bonheiden vinden we een opmerkelijke rivierduin, ook donk genoemd, terug. Door windverstuiving van o.a. materiaal uit de drooggevallen rivierbeddingen vormden zich langgerekte stuifzandruggen, met rivieren geassocieerde stuifwalcomplexen en zandige landduinen. De hoogte bereikt er op de stuifzandrug ten noorden van de Dijle en Demer (die van Bonheiden over Rijmenam naar Keerbergen en Tremelo loopt) 15 m. Deze maakt deel uit van een grote duinengordel die tot ver stroomopwaarts in de Demervallei wordt aangetroffen, en zijn opgewaaid uit de bedding van de Pleistocene en Laatglaciale Demer.

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 923 1022 1265 1496 1528 1555 1644 1763 1969
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 2200 2680 2860 3529 4770 6583 7311 8058
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005
Inwoneraantal 12.038 12.145 12.389 12.803 13.287 14.089 14.387
Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Bonheiden maakt deel uit van het kieskanton Duffel, gelegen in het provinciedistrict Lier, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Bonheiden Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Mechelen Bonheiden
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Lier Duffel Bonheiden
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Gemeentebestuur[bewerken]

Sinds 2013 bestaat er de coalitie N-VA, CD&V en Groen, waarbij Guido Vaganée (N-VA) burgemeester is. Samen vormen deze partijen de meerderheid met 14 op 23 zetels.

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
Nicolaes Vervloet
...
 ? - ? J.J. Puttemans[1]
 ? - ? P. Augustijnen
 ? - ? J.F. Scheers
 ? - 1899 J.B. Hendrickx
1899 - ? Fr. J. Smets
 ? - 1919 F.A. Gillemot[2]
1920 - 1925 Jan Frans Vets
1925 - 1938 L. De Meyer
1938 - 1944 K. Hofman
1944 - 1946 B. Claes
1946 - 1952 Ed. Opdebeeck
1952 - ? V. Goris
1965 - 1989 Alfons Saenen (CVP)
1989 - 1997 Jacques Morrens (BR)
1997 - 2012 Eric Duchesne (BR)
2013 - heden Guido Vaganée (N-VA)

Legislatuur 1989 - 1994[bewerken]

De kiezers hadden deze verkiezingen een ruime keuze met maar liefst zeven kieslijsten. De Christendemocraten namen in verdeelde slagorde deel, zo was er enerzijds de CVP-lijst en anderzijds de scheurlijst Bonheiden-Rijmenam 88 (BR88). Toch konden de andere partijen hier niet van profiteren. De CVP verloor 1,92% ten opzichte van de verkiezingen van 1982 en strandde op 40,91%, BR 88 van zijn kant behaalde 22,04 % en werd de tweede partij van de gemeente. Tot de winnaars van deze verkiezingen behoorde tevens de Volksunie die hun stemmen zagen stijgen met 4,11% tot 14,74%. De SP en PVV ten slotte moesten ieders een klein verlies slikken, voor eerstgenoemde was dit 0,9% (10,9%) en voor de PVV 0,06% (10,59%). GemeenteBelangen en GROEN (samen goed voor 23,73% bij de vorige verkiezingen) kwamen niet op. Ten slotte waren namen ook de trotskisten van de SAP deel (0,52%) en de FVP Bonheiden-Rijmenam (0,3%), maar behaalden geen zetels. De CVP had 11 vertegenwoordigers, de BR88 had er 5, de SP en PVV ieders 2 en de Volksunie ten slotte 3. Burgemeester werd Jacques Morrens van de BR88[3]. Hij leidde een coalitie van BR88, Volksunie, PVV en SP.[4]

Legislatuur 1995 - 2000[bewerken]

BR slaagde erin zijn stemmenaantal nagenoeg te verdubbelen van 22,04 % tot 42,27%. Burgemeester werd Jacques Morrens, hij leidde een coalitie van BR en CVP. In maart 1997 diende hij zijn ontslag in, hij werd opgevolgd door Eric Duchesne (BR).[4]

Legislatuur 2007 - 2012[bewerken]

Het bestuur van de gemeente voor de periode 2007-2012 bestond uit een coalitie van de plaatselijke politieke partij BR (Bonheiden-Rijmenam) met de CD&V. Burgemeester was Eric Duchesne (BR).

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Burgemeester is Guido Vaganée, hij leidt een coalitie van N-VA, CD&V en Groen.[5] In april 2013 werd bekend dat voormalig burgemeester Eric Duchesne (BR) overstapte naar N-VA.[6]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[7] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[8] 14-10-2012[9]
Stemmen / Zetels  % 21 % 23 % 23 % 23 % 23 % 23 % 23
CVP1 / CD&V-N-VA2 / CD&V3 47,961 12 42,831 12 40,911 11 38,381 9 22,131 6 28,232 7 20,553 5
SP1 / sp.a2 10,251 1 11,81 2 10,91 2 10,591 2 7,621 1 7,102 1 4,902 0
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 - 10,651 2 10,591 2 8,772 1 11,092 2 9,782 2 8,683 1
BR 881 / B.R.2 - - 22,041 5 42,272 11 37,382 10 31,922 9 28,202 8
AGALEV1 / Groen!2 / Groen3 - - - - 11,351 2 8,702 1 12,613 3
N-VA - - - - - - 25,05 6
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - - 10,441 2 14,262 3 -
VU 12,98 2 10,63 2 14,74 3 - - - -
FVP1 / FVPBR2 0,191 0,371 0,32 - - - -
SAP - - 0,52 0 - - - -
GROEN - 4,59 0 - - - - -
GEM BEL 761 / Gem.Bel2 28,621 6 19,142 5 - - - - -
Totaal stemmen 8505 9034 9536 9658 10194 10640 10709
Opkomst % 95 92,87 94,34 93,33 91,17
Blanco en ongeldig % 2,52 3,72 3,53 5,15 3,36 3,35 2,72

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

Centrum van Bonheiden tijdens de Memorial Philippe Van Coningsloo in 2014
1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Bonheiden voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bonheiden bezit het middeleeuwse Kasteel van Zellaer, ooit bewoond door allerlei graven en baronnen. Ook de recent gerestaureerde Hottentot-hoeve, de Krankhoeve (waar destijds de zieken werden verpleegd, vandaar krank-hoeve), het Kasteel Befferhof, het originele Berentrode en de Blijdenberghoeve trekken toeristen.

Cultuur[bewerken]

Literatuur[bewerken]

De Bonheidenaar Eric Raes heeft heel wat geschreven over zijn dorp, zoals de boeken De Geschiedenis van Bonheiden, Getuigen van het Agrarisch Verleden van Bonheiden en De Kerkenbouw te Bonheiden.

Onderwijs[bewerken]

Kleuter- en lager onderwijs[bewerken]

  • Gemeentelijk Onderwijs (OVSG)
    • Gemeentelijke Autonome Kleuterschool GEKKO (GEmeentelijk Kindericht KleuterOnderwijs)
    • Gemeentelijke Lagere School Bonheiden (GEBO)
  • Gemeenschapsonderwijs (GO!)
    • Basisschool Klimop
  • Katholiek Onderwijs (VVKBaO)
    • Vrije Basisschool 'de knipoog' Rijmenam (2 campussen)
    • Vrije Basisschool Sinte Maria Bonheiden (Zwarte Leeuwstraat)

Secundair onderwijs[bewerken]

Bonheiden huisvest geen secundair onderwijs. Leerlingen die hun basisonderwijs hebben afgemaakt, moeten dus uitwijken naar de buurgemeenten Mechelen, Keerbergen, Onze-Lieve-Vrouw-Waver, Sint-Katelijne-Waver of Haacht die wel secundair onderwijs aanbieden.

Gezondheidszorg[bewerken]

In Bonheiden bevindt zich het Imeldaziekenhuis. Het werd in 1933 opgericht als sanatorium van de zusters Norbertienen van Duffel voor tbc-patiënten. In de jaren 1950 vond er, wegens de veranderde medische behoeften, een omvorming tot een algemeen ziekenhuis plaats. Het ziekenhuis opende officieel in 1961, en in 1963 werd het sanatorium van de zusters gesloten. Sinds de opening van het ziekenhuis is de betekenis van Bonheiden voor de regio toegenomen, en het zorgde onder meer voor tewerkstelling en voor een ontsluiting van de gemeente door openbaar vervoer. Patiënten komen vooral uit de regio Keerbergen-Haacht.

Bekende Bonheidenaren[bewerken]

Geboren in Bonheiden[bewerken]

Woonde in Bonheiden[bewerken]

Woont in Bonheiden[bewerken]

Partnersteden[bewerken]