Naar inhoud springen

Nijlen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Nijlen
Gemeente in België Vlag van België
Nijlen (België)
Nijlen
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Oppervlakte
 Onbebouwd
 Woongebied
 Andere
39,2 km² (2023)
69,58%
17,79%
12,63%
Coördinaten 51° 9' NB, 4° 40' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
 Mannen
 Vrouwen
 Bevolkings­dichtheid
23.747 (01/01/2025)
49,13%
50,87%
605,86 inw./km²
Leeftijdsopbouw
 0-17 jaar
 18-64 jaar
 65 jaar en ouder
(01/01/2025)
18,46%
59,12%
22,42%
Politiek en bestuur
Burgemeester Leo Verelst N-VA-Nieuw Nijlen
Bestuur N-VA-Nieuw Nijlen, Voor 2560
Zetels
N-VA-Nieuw Nijlen
TROTS
Voor 2560
Groen en PRO
VB
27
12
9
2
2
2
Economie
Gemiddeld inkomen 24.041 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad 4,3% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2560
2560
2560
Deelgemeente
Nijlen
Bevel
Kessel
Zonenummer 03
NIS-code 12026
Politiezone Berlaar-Nijlen
Hulpverlenings­zone Rivierenland
Website www.nijlen.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Sint-Willibrorduskerk
De reconstructie van de Sint-Willibrorduskerk na de Eerste Wereldoorlog

Nijlen is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen en heeft als deelgemeenten Kessel en Bevel. De gemeente ligt op de verbindingsweg tussen de steden Lier en Herentals en behoort tot het kieskanton Heist-op-den-Berg en het gerechtelijk kanton Lier.

De eerste bewoning van Nijlen gaat terug tot in de Gallo-Romeinse tijd. In 1770 werd er een aarden pot met Romeinse gouden munten gevonden met beeltenissen van Julius Caesar tot Keizer Domitianus.[1] Er zou volgens sommige bronnen een Romeinse heirweg gelegen hebben die leidde naar de Romeinse nederzetting te Grobbendonk.[2]

In 1145 werd Nijlen voor het eerst als vrijgoed Nile vernoemd in een bulle van paus Eugenius III aan de abt van de abdij van Tongerlo. In 1155 kwam het patronaatsrecht van de parochie aan het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Antwerpen.

Vanaf 1212 tot het einde van het Ancien régime hoorde Nijlen bestuurlijk tot de Bijvang van Lier. Het dorp werd vertegenwoordigd door een eigen Lierse buitenschepen ook gekend als schepen van de bijvang. In 1439 werd de streek getroffen door de pest.

Nijlen werd tijdens de godsdiensttwisten (einde 16e eeuw) zwaar getroffen en raakte ontvolkt. Vanaf begin 18e eeuw nam de bevolking weer toe.

In de 19de eeuw bestond Nijlen uit vier delen met rond het Dorp, Lillo in het zuidoosten, de Bist in het noordwesten en in het noordoosten, op dorre zandgrond naast de Kleine Nete, de Paddekoten. Op de Paddekoten woonden grote gezinnen in een soort hutten (koten) met enkel de voorgevel van steen. Dit gebied was toen gekend voor smokkelaars en stropers.[3]

De aanleg van de spoorlijn in 1853 en de introductie van de diamantindustrie omstreeks 1875 stimuleerden de groei. Nijlen werd een belangrijk diamantcentrum en bezat ook een diamantschool.

Op 2 januari 1842 vond de 'moord van Nijlen' plaats, de toenmalige pastoor Petrus De Groof liet daarbij het leven.[4]

Deelgemeenten

[bewerken | brontekst bewerken]
#NaamOpp.
(km²)
Inwoners
(2025)
Inwoners
per km²
NIS-code
1Nijlen17,7213.79577912026A
2Bevel6,602.30334912026B
3Kessel14,877.64951412026C

Sinds de herindeling van de gemeenten heeft Nijlen er nog de deelgemeenten Bevel en Kessel bijgekregen. De gemeente telt meer dan 22.000 inwoners.

De gemeente ligt in het samenvloeiingsgebied van de Kleine Nete en de Grote Nete. Deze rivieren vormen ook respectievelijk de noordelijke en zuidelijke gemeentegrens.

Nijlen maakt deel uit van de Kempen. De gemeente heeft een laaggelegen, vlak reliëf en uitgesproken zandige bodems met een overgang naar leemachtig zand in de richting van Bevel. Nijlen ligt zo’n 22 km ten zuidoosten van Antwerpen en zo’n 24 km ten noordoosten van Mechelen. Door de zandige bodems was boeren erg moeilijk, waardoor vele Nijlense boerenfamilies overschakelden op diamantslijpen voor de Antwerpse diamantsector.

Aangrenzende gemeenten

[bewerken | brontekst bewerken]
   Aangrenzende gemeenten   
 Ranst       Zandhoven       Grobbendonk 
           
    Herenthout 
           
 Lier       Berlaar       Heist-op-den-Berg 

Bezienswaardigheden

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Lijst van onroerend erfgoed in Nijlen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Met de Kesselse Heide, Kruiskensberg, het Soldatenbos, het Beekpark en meer zijn er ook veel natuurgebieden in Nijlen.

Demografische ontwikkeling voor de fusie

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

[bewerken | brontekst bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[5]Evolutie: 1992=index 100
199219.660100,0
199319.715100,3
199419.879101,1
199519.993101,7
199620.097102,2
199720.165102,6
199820.297103,2
199920.407103,8
200020.423103,9
200120.499104,3
200220.519104,4
200320.613104,8
200420.642105,0
200520.743105,5
200620.864106,1
200720.978106,7
200821.208107,9
200921.369108,7
201021.572109,7
201121.824111,0
201222.065112,2
201322.198112,9
201422.342113,6
201522.559114,7
201622.651115,2
201722.693115,4
201822.813116,0
201922.949116,7
202022.936116,7
202122.985116,9
202223.259118,3
202323.409119,1
202423.707120,6
202523.747120,8

De gemeente Nijlen maakt deel uit van het kieskanton Heist-op-den-Berg, gelegen in het provinciedistrict Lier, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

NijlenSupranationaalNationaalGemeenschapGewestProvincieArrondissementProvinciedistrictKantonGemeente
AdministratiefNiveau Vlag van Europa Europese UnieVlag van België BelgiëVlag Vlaanderen VlaanderenVlag Antwerpen (provincie) AntwerpenMechelenNijlen
Bestuur Europese CommissieBelgische regeringVlaamse regeringDeputatieGemeentebestuur
Raad Europees ParlementKamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams ParlementProvincieraadGemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutLierHeist-op-den-BergNijlen
Verkiezing EuropeseFederaleVlaamseProvincieraads-Gemeenteraads-

(Voormalige) burgemeesters

[bewerken | brontekst bewerken]
TijdspanneBurgemeester
1889 - 1903Joseph Van Looy
1904 - 1913Karel Peeters
1914 - 1921Jozef Mariën
1921 - 1932Leopold Claes
1933 - 1939Ludovicus Kegelaers
1939 - 1946Octaaf Vernimmen
1947 - 1952Jan Eduard Laenen
1953 - 1970Octaaf Vernimmen
1971 - 1976Lode Van Dessel[6] (VU)
1977 - 1988Mon Laenen[7] (CVP)
1989 - 1994Lode Van Dessel (VU)
1995 - 2000Emiel Lens[8] (CVP)
2001 - 2024Paul Verbeeck[9] (CVP / CD&V)
2025 - hedenLeo Verelst (N-VA)

Legislatuur 2007 - 2012

[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester was Paul Verbeeck (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V en N&U. Samen vormden ze de meerderheid met 16 op 27 zetels.

Legislatuur 2013 - 2018

[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester was Paul Verbeeck (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V en Nijlen&U.[10] Samen vormden ze een nipte meerderheid met 14 op 27 zetels.

Legislatuur 2019 - 2024

[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester was Paul Verbeeck (CD&V) die een coalitie leidde bestaande uit CD&V, Groen-Open Vld en Nijlen&U. Samen vormden ze de meerderheid met 17 op 27 zetels.

Legislatuur 2025 - 2030

[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester is Leo Verelst (N-VA-Nieuw Nijlen). Het kartel N-VA-Nieuw Nijlen vormde een coalitie met de liberaal-socialistische lijst Voor2560. Samen vormen ze een nipte meerderheid met 14 op 27 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

[bewerken | brontekst bewerken]
Partij of kartel10-10-1976[11]10-10-19829-10-19889-10-19948-10-20008-10-2006[12]14-10-2012[13]14-10-2018[14]13-10-2024
Stemmen / Zetels%25%25%25%25%27%27%27%27%27
CVP1/ CD&V2/ TROTSA29,291828,931931,8711040,4711235,3611135,9921131,4221029,621030,5A9
VU1/ VU&ID2/ N&U3/ TROTSA36,2811137,411130,431924,161624,122717,223513,91348,532
N-VA4/ N-VA-Nieuw NijlenB7,594125,104821,14637,4B12
Nieuw Nijlen1/ N-VA-Nieuw NijlenB-------9,812
Agalev1/ sp.a-Groen!E/ Groen2/ Groen-Open VldF/ Groen & Pro3--6,0111-7,6111 13,89E 410,602218,1F59,732
SP1/ sp.a-Groen!E/ sp.a2/ Voor 2560G14,541316,871413,121313,04139,48124,012011,5G2
PVV1/ GB-PVVC/ VLD2/ Open Vld+N3/ Groen-Open VldF/ Voor 2560G4,21108,61C111,281213,422312,4237,55216,2531
GBKN1/ GB-PVVC/ GB-KVDD13,3135,22D0------
KVD-2,40------
Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2--1,82108,91111,031317,75258,69229,72211,022
Anderen(*)2,3805,7800,250----3,20-
Totaal stemmen122571353914333148241539615939165851720511846
Opkomst %95,9494,6794,5295,9393,4294,863,2
Blanco en ongeldig %3,573,23,725,733,643,983,403,81,3

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes. De grootste partij is in kleur.
(*) 1976: ONAFH (2,38%) / 1982: PAN-AGA (3,2%), NTD (2,58%) / 1988: SAP (0,25%) / 2018: ONS Dorp (3,2%)

Watertoren
Treinstation Nijlen

De gemeente Nijlen beschikt over een uitgebreid aanbod aan openbaar vervoer. Er zijn twee stations die het treinverkeer (NMBS) in de gemeente voorzien: het Station van Nijlen en het Station van Kessel. Er is ook een uitgebreid busnetwerk dat voorzien is van verschillende buslijnen, bediend door De Lijn.

Buslijn Traject
84 Lier - Nijlen - Grobbendonk - Vorselaar
85 Lier - Nijlen - Herenthout - Herentals
848 (schoolrit) Nijlen - Bouwel - Herentals
859 (schoolrit) Lier - Nijlen - Emblem - Broechem - Ranst
154 Kessel station - Kloosterheide - Markt - Lisp
3 Lier station - Kessel - Emblem
Flexvervoer Heist-op-den-Berg - Nijlen - Herenthout

(tabel met alle buslijnen in Nijlen (Nijlen, Kessel en Bevel))

De gemeente was vroeger vooral bekend om haar diamantslijperijen. De eerste slijperij in Nijlen werd opgericht in de 19e eeuw door Jan Eduard Claes. Hierna volgden vele en de laatste volledig uitgeruste vooroorlogse slijperij uit de streek is slijperij Lieckens. Vanaf 2015 begon daar de bouw van het KEMPENS diamantcentrum. Ook het diamantpad (een 30 km lange fietsroute die door Groot-Nijlen loopt) herinnert er tot op vandaag nog steeds aan.

Sportclubs (competitie)

Sportinfrastructuur

  • Sportcentrum Nijlen (zwembad + sporthal)

Sportwedstrijden

  • Vanaf 2014 wordt jaarlijks de Flanders Diamond Tour verreden, een internationale wielerwedstrijd voor vrouwen, met start en finish in Nijlen.
  • Een halve marathon wordt jaarlijks in juni gehouden in Nijlen[16], in 2025 voor de vijftigste[17] keer.

Bekende inwoners

[bewerken | brontekst bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Nijlen of een andere significante band met de gemeente hebben:

Nabijgelegen kernen

[bewerken | brontekst bewerken]

Bevel, Kessel, Viersel, Massenhoven, Broechem, Herenthout, Bouwel

[bewerken | brontekst bewerken]

Bronverwijzing

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie Nijlen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.