Zoersel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zoersel
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Zoersel Wapen van Zoersel
(Details) (Details)
Zoersel (België)
Zoersel
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
38,69 km² (2019)
61,04%
26,16%
12,8%
Coördinaten 51° 16' NB, 4° 43' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
22.065 (01/01/2020)
48,92%
51,08%
570,35 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2020)
17,63%
58,45%
23,93%
Buitenlanders 3,78% (01/01/2020)
Politiek en bestuur
Burgemeester Liesbeth Verstreken (N-VA)
Bestuur N-VA - Groen! - Open Vld
Zetels
N-VA
CD&V
H-eerlijk Zoersel
Groen!
Vlaams Belang
Open Vld
27
11
8
3
2
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 22.300 euro/inw. (2017)
Werkloosheidsgraad 4,64% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2980
2980
Deelgemeente
Zoersel
Halle
Zonenummer 03
NIS-code 11055
Politiezone Voorkempen
Hulpverleningszone Rand
Website www.zoersel.be
Detailkaart
ZoerselLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Zoersel is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De Kempense gemeente telt 22.000 inwoners. Zoersel behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Zandhoven.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De huidige kerngemeente Zoersel is de zuidelijke helft van de oude heerlijkheid Westmalle. Zoersel werd voor het eerst in 1240 vermeld als Surcele. De benaming verwijst naar een woning te midden van zure gronden. Het dorp Zoersel is ontstaan als een van oorsprong Frankisch landbouwgehucht binnen de heerlijkheid Malle. Nadat de heerlijkheid Malle werd gesplitst, bleef Zoersel horen bij het oude hoofddorp van Malle in het westelijke deel. Dit hoofddorp stond oorspronkelijk ook gekend als Malle en is de naamgever alsook het oudste centrum van de heerlijkheid Malle. Bij de opsplitsing van deze heerlijkheid in een oostelijk deel met als belangrijkste plaats Oostmalle (ontleent haar naam aan haar ontstaan als gehucht ten oosten van het dorp Malle) en een westelijk deel, dubbel zo groot als het oostelijke, met het dorp Malle en o.a. Zoersel, ging zowel het westelijke deel van de oude heerlijkheid Malle als het dorp Malle “Westmalle” heten.

Zoersel zal nog tot 1794 onderdeel uitmaken van Westmalle, waarna uit het zuidelijke deel van Westmalle de gemeente Zoersel ontstond bestaande uit het dorp Zoersel met omliggende gehuchten en uit het noordelijke werd de gemeente Westmalle gevormd bestaande uit het dorp Westmalle en omliggende gehuchten.

In die periode werden de Kempische dorpen bijna onafgebroken belegerd en geplunderd: vreemde troepen richtten niet alleen grote verwoestingen aan, maar brachten ook vele ziektes, onder andere de "zwarte pest", met zich mee. Na het Hollands Bewind en de oprichting van het koninkrijk België konden ze bekomen van de doorstane ellende en brak er een tijd van steeds toenemende welvaart aan.

In de 13e eeuw heeft er mogelijk korte tijd een klooster gestaan in Zoersel, dit was een voorwaarde van de schenking van Hendrik I van Brabant van Westmalle aan de Abdij van Villers. Het klooster zou echter snel verlaten zijn wegens onvruchtbare grond. Wel is officieel erkend dat er een klooster werd opgericht in 1237 in Vremde waarvan de monniken zich in 1243 vestigden in Hemiksem.

Vanaf 1950 kende de gemeente een sterke bevolkingsgroei door de stadsvlucht van de welgestelde Antwerpenaren, mede mogelijk gemaakt door de bouw van de E34.

De huidige gemeente Zoersel ontstond op 1 januari 1977 door de fusie van de kerngemeente Zoersel met de toen opgeheven gemeente Halle. Tevens werd de woonkern Sint-Antonius van de gemeente Brecht afgesplitst en bij de nieuwe gemeente gevoegd.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Deelgemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

Nr. Naam Oppervlakte
(km²)
Inwoners voor de fusie in 1976 Inwoners in 2011
I Zoersel 21,70 4872 (37,5%) 9132 (42,6%)
II Halle 12,50 4809 (37,0%) 7209 (33,6%)
III Sint-Antonius 4,45 3302 (25,5%) 5114 (23,8%)
Totaal 38,65 12983 (100%) 21455 (100%)
Bron: Bevolkingsregister
Opmerking: ca. een derde van de inwoners van zowel Zoersel als Halle wonen relatief ver van hun centrum in wijken die rechtstreeks aansluiten op het centrum van Sint-Antonius.

Daarnaast zijn er nog de gehuchten Hulsten, Risschot, Drengel en Einhoven.

Klik op de kaart voor een grotere weergave
De parochiekerk Heilige-Elisabeth van Hongarije
Boshuisje

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Brecht       Malle        
      Brosen windrose nl.svg      
 Schilde    
           
 Ranst       Zandhoven       Vorselaar 

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken | brontekst bewerken]

19e eeuw[bewerken | brontekst bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 738 794 906 1031 998 937 988 967 995
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 1059 1159 1184 1472 1805 2595 3419 4872
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken | brontekst bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2006
Inwoneraantal 12.983 14.347 15.736 17.662 19.512 20.164 20.426 20.627
Opmerking: Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken | brontekst bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Structuur[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Zoersel maakt deel uit van het kieskanton Zandhoven, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Zoersel Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Antwerpen Ranst
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Antwerpen Kapellen Zandhoven Zoersel
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Lijst van burgemeesters[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1799 - 1826 Petrus Janssens[1]
1827 - 1847 Petrus Frans Bauwens
1847 - 1848 Jacobus Van den Branden (waarnemend)
1848 - 1872 Michiel Peeters
1872 Jacobus Van den Branden (waarnemend)
1872 - 1879 Jan Frans Van Rompaey
1879 Alfons Peeters
1880 - 1885 Frans Saldiën
1885 - 1887 Jan Jespers
1887 - 1888 Simon Verreet (waarnemend)
1888 - 1921 Jos Van Nueten
Tijdspanne Burgemeester
1922 - 1924 Eduard Van Winckel
1925 - 1938 Catharina Van Hemeldonck
1939 - 1941 Eugeen Vercammen
1941 - 1946 De Bouck (oorlogsburgemeester)
1947 - 1964 Jef Peeters
1965 - 1976 Jef Schryvers
1977 - 1982 Louis Van de Velde
1983 - 1988 Gerard Laureyssens (VU)
1988 - 1994 Stan Bartholomeeussen[2] (DDV)
1995 - 2012 Katrien Schryvers (CDU / CVP / CD&V)
2013 - heden Liesbeth Verstreken (N-VA)

Legislatuur 1995 - 2000[bewerken | brontekst bewerken]

De kiezers hebben de keuze tussen maar liefst elf kieslijsten. Lijsttrekkers waren Georgette Sanders (VLD), René Lens (SP), Leo Cautereels (Agalev), Katrien Schryvers (CDU), Stan Bartholomeeussen (DDV), Gerard Laureyssens (ZTD), Wim Van Haegendoren (VU), Walter Vochten (Vl.Blok), Gummarus Roelants (ZVV), Robert Jordaens (BB) en André Janssen (NIE-ZO).

Gerard Laureyssens (ZTD, 1155) behaalde de meeste voorkeurstemmen, Stan Bartholomeeussen (DDV, 999), Katrien Schryvers (CDU, 744), Walter Vochten (Vl.Blok, 479) en Wim Van Haegendoren (VU, 423) vervolledigden de top 5.[3]

Legislatuur 2006 - 2012[bewerken | brontekst bewerken]

Groen, sp.a en spirit bundelden de krachten onder de naam GPS (Groen Progressief Sociaal). CD&V, N-VA, ZTD (Zoersel Twee Duizend) en enkele VLD-ers (Cois Van Aerde, Martine Roelants en Georgette Sanders) gaan eveneens in een kartel naar de verkiezingen. Lijsttrekkers waren respectievelijk zittend burgemeester Katrien Schryvers voor CD&V-N-VA, oud-burgemeester Stan Bartholomeeussen (VLD) en Bob Peeters (GPS). Lijstduwer voor GPS was gewezen voorzitter van het IJzerbedevaartcomité Lionel Vandenberghe.[4]

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester is Liesbeth Verstreken (N-VA). Zij leidt een coalitie bestaande uit N-VA en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 21 op 27 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken | brontekst bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[5] 10-10-1982[5] 9-10-1988[5] 9-10-1994[5] 8-10-2000[5] 8-10-2006[6] 14-10-2012[7] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 21 % 23 % 25 % 25 % 27 % 27 % 27 % 27
CVP1 / CDU2 / CD&V+N-VAA / CD&V3 61,51 15 34,611 9 30,131 9 20,72 6 28,281 9 39,88A 11 28,623 9 24,63 8
VU1 / VU&ID2 / CD&V+N-VAA / N-VA3 21,191 4 22,071 6 23,931 6 9,341 2 9,942 2 35,673 12 33,03 11
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 5,811 0 12,181 2 12,891 3 9,12 2 18,622 6 21,682 6 9,703 2 7,43 1
SP1 / GPSB / sp.a2 11,51 2 9,911 2 9,321 2 5,371 1 5,591 1 12,71B 3 5,622 1 3,02 0
AGALEV1 / GPSB / Groen2 - - - 10,51 3 9,661 2 7,542 1 9,42 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - 4,831 0 9,641 2 19,031 6 25,732 7 8,572 2 10,82 2
H-eerlijk Zoersel - - - - - - 4,28 0 11,7 3
Z.T.D. - - - 14,33 4 6,29 1 - - -
DDV1 / DVV2 - 17,351 4 18,92 5 13,891 4 - - - -
ZVV - - - 5,35 1 - - - -
Anderen(*) - 3,89 0 - 1,78 0 2,57 0 - - -
Totaal stemmen 7376 9686 11322 12902 13729 14629 15227 15734
Opkomst % 93,05 90,57 89,8 91,51 90,04 91,3
Blanco en ongeldig % 3,89 4,18 4,4 6,08 3,38 3,94 2,04 2,2

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid zijn vetjes gedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1982: WV (3,89%) / 1994: BB (1,02%), NIE-Z (0,76%) / 2000: Vivant (2,57%)

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Zoersel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Zoerselhof
  • In Zoersel bevindt zich het Boshuisje, waar de roman De loteling (1850) van Hendrik Conscience zich afspeelt. Nu is het een herberg. Een inscriptie aan de voorgevel herinnert hieraan. Het Boshuisje speelt ook een rol in het stripverhaal De gouden ganzeveer (1983) uit de reeks Suske en Wiske.
  • Het Zoerselbos is een uitgestrekt natuurgebied met diverse wandel- en fietsroutes.
  • Aan de kerk van hoofdgemeente Zoersel zit een standbeeld van stripfiguur Marcel Kiekeboe op een rustbank.
  • Diverse locaties uit de stripserie De Kiekeboes zijn terug te vinden in de omgeving van het dorp, zoals het Algemeen Ziekenhuis Sint-Jozef in Westmalle, dicht bij de grens met deelgemeente Sint-Antonius (Zoersel).
  • Een houtsnijwerk, gemaakt van de lindeboom die eeuwenlang in het dorp stond, bevindt zich nu in de inkomhal van het Lindepaviljoen.

Bekende Zoerselaars[bewerken | brontekst bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Zoersel of een andere significante band met de gemeente hebben:

Partnersteden[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Zoersel van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.