Oostmalle

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oostmalle
Deelgemeente in België Vlag van België
Oostmalle
Oostmalle
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Malle
Fusie 1977
Coördinaten 51° 18′ NB, 4° 44′ OL
Algemeen
Oppervlakte 28,27 km²
Inwoners (2013) 7034
Overig
Postcode 2390
NIS-code 11057(B)
Oude NIS-code 11032
Detailkaart
Oostmalle
Oostmalle
Portaal  Portaalicoon   België
Oude hoekhuis
Watertoren
De Lopende beek

Oostmalle is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Malle.

Geschiedenis[bewerken]

Oostmalle zou zijn ontstaan toen een smid, een radenmaker en een herberg zich op het hogere gebied van Malle vestigden, aldus dr. Fl. Prims in de Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde.[1] In 1194 werd Malle voor het eerste genoemd toen Oostmalle een eigen parochie kreeg, een afsplitsing van de parochie waartoe Westmalle en Oostmalle tot dan toe behoorden. Daarmee is er sprake van het dorp Oostmalle. Malle behoorde in die tijd toe aan het graafschap Toxandrië.

De verdere scheiding gebeurde in 1233 toen Hendrik I van Brabant Westmalle aan de Abdij van Villers schonk. De parochies van Oostmalle en Westmalle bleven tot 1329 nog aan elkaar gekoppeld, waarna ze echt van elkaar werden gescheiden. Het patronaatrecht van de parochie van Oostmalle kwam dat jaar in het bezit van de Abdij van Averbode.

Het was ook in de 14e eeuw dat de heerlijkheid Oostmalle in tweeën verdeeld raakte door de oprichting van een klooster, en later kwamen beide gedeelten in het bezit van twee verschillende families. Daarnaast lag in het zuidoosten de heerlijkheid Blommerschot, thans een domein. De heerlijkheid van Oostmalle behoorde tot de Baronie van Breda (markgraafschap Antwerpen), terwijl de heerlijkheid Westmalle tot Hertogdom Brabant behoorde.

In 1542 werd Oostmalle geteisterd door de benden van de Gelderse legeraanvoerder Maarten van Rossum. Veertien jaar later vond er net als op andere plaatsen de Beeldenstorm plaats.

Omstreeks 1600 werd Oostmalle genoemd als onderdeel van het mythische graafschap Strijen. Pas in de 18e eeuw begon men te twijfelen aan het bestaan van dit graafschap en in de eeuw erna werd het ontmaskerd. In werkelijkheid maakte Oostmalle deel uit van het graafschap Toxandrië.

In 1794 werd de heerlijkheid Oostmalle, tezamen met Blommerschot, een gemeente.

Oostmalle was een van de getroffen plaatsen bij de windhozen van 25 juni 1967; onder meer de kerk van Oostmalle werd zwaar getroffen. De kerk en een flink aantal huizen moesten herbouwd worden.

De gemeente Oostmalle verloor op 31 december 1976 haar zelfstandigheid en werd daarna een deelgemeente van de gemeente Westmalle, die ruim twee jaar later de naam Malle kreeg.

Geografie[bewerken]

Oostmalle heeft een oppervlakte van 28,27 km² en telde in 2013 7034 inwoners.

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 952 963 1054 1201 1198 1129 1054 1056 1035
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 1152 1463 1623 1877 2719 3318 3850 4465
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Politiek[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
 ? - 1878 Dominique Bauwens
1878 - 1879 Bernard du Bus de Gisignies (Kath. Partij)
...
1885 - 1891 Bernard du Bus de Gisignies (Kath.Partij)
1891 - ? Frans Janssens

Bezienswaardigheden[bewerken]

In Oostmalle bevindt zich het "Domein de Renesse", dat bestaat uit het Kasteel de Renesse en een park met enkele zeldzame bomen.

Cultuur[bewerken]

Evenementen[bewerken]

  • Salphenkermis, een boerenfeest ter meerdere eer en glorie van de heilige Sint Antonius.
  • De internationale sluitingsprijs de laatste klassementscross van het veldritseizoen.

Mobiliteit[bewerken]

Binnen de grenzen ligt het vliegveld Oostmalle.

Buurtspoorwegen[bewerken]

Voor de buurtspoorwegen was Oostmalle een knooppunt van buurtspoorlijnen. Vanuit Oostmalle vertrokken trams in zes verschillende richtingen: Turnhout, Antwerpen, Brecht, Hoogstraten, Lier en Herentals. Op 20 september 1885 is de lijn van Antwerpen naar Hoogstraten via Oostmalle geopend. Tijdens de oorlogsjaren, in 1941, is de hele lijn van Antwerpen tot Turnhout geëlektrificeerd. Op 31 augustus 1960 reed de laatste tram tussen Turnhout en Oostmalle, en op 26 mei 1962 reed de laatste tram tussen Antwerpen en Oostmalle.

Sport[bewerken]

  1. Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde op dbnl.org