Oostmalle

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Oostmalle
Deelgemeente in België Vlag van België
Oostmalle (België)
Oostmalle
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Malle
Fusie 1977
Coördinaten 51° 18′ NB, 4° 44′ OL
Algemeen
Oppervlakte 28,13 km²
Inwoners
(1/1/2020)
7.338
(261 inw./km²)
Overig
Postcode 2390
NIS-code 11057(B)
Oude NIS-code 11032
Detailkaart
Oostmalle (Antwerpen)
Oostmalle
Portaal  Portaalicoon   België
Oude hoekhuis
Watertoren
De Lopende beek

Oostmalle is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Malle. Oostmalle was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Oostmalle ontleent zijn naam aan zijn ontstaan als gehucht ten Oosten van Malle.[1] In 1194 kreeg Oostmalle een eigen parochie die nog wel afhankelijk bleef van de Sint-Martinusparochie van Malle. Malle behoorde in die tijd toe aan het graafschap Toxandrië.

Vanwege de benaming van dit nieuwgevormde gehucht "Oostmalle", kwam het dorp Malle gaandeweg bekend te staan als "Westmalle".[2] De verdere verzelfstandiging gebeurde in 1233 toen Hendrik I van Brabant Westmalle aan de Abdij van Villers schonk. De parochie van Oostmalle werd in 1329 volledig losgekoppeld van Westmalle, waarna ze echt onafhankelijk werd. Het patronaatrecht van de parochie van Oostmalle kwam dat jaar in het bezit van de Abdij van Averbode.

Het was ook in de 14e eeuw dat de heerlijkheid Oostmalle in tweeën verdeeld raakte door de oprichting van een klooster, en later kwamen beide gedeelten in het bezit van twee verschillende families. Daarnaast lag in het zuidoosten de heerlijkheid Blommerschot, thans een domein. De heerlijkheid van Oostmalle behoorde tot de Baronie van Breda (markgraafschap Antwerpen), terwijl de heerlijkheid Westmalle tot Hertogdom Brabant behoorde.

In 1542 werd Oostmalle geteisterd door de benden van de Gelderse legeraanvoerder Maarten van Rossum. Veertien jaar later vond er net als op andere plaatsen de Beeldenstorm plaats.

Omstreeks 1600 werd Oostmalle genoemd als onderdeel van het mythische graafschap Strijen. Pas in de 18e eeuw begon men te twijfelen aan het bestaan van dit graafschap en in de eeuw erna werd het ontmaskerd. In werkelijkheid maakte Oostmalle deel uit van het graafschap Toxandrië.

In 1794 werd de heerlijkheid Oostmalle, tezamen met Blommerschot, een gemeente.

Oostmalle was een van de getroffen plaatsen bij de windhozen van 25 juni 1967; onder meer de kerk van Oostmalle werd zwaar getroffen. De kerk en een flink aantal huizen moesten herbouwd worden.

De gemeente Oostmalle verloor op 31 december 1976 haar zelfstandigheid en werd daarna een deelgemeente van de gemeente Westmalle, die ruim twee jaar later de naam Malle kreeg.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Oostmalle heeft een oppervlakte van 28,27 km² en telde in 2013 7034 inwoners. Oostmalle ligt in de Voorkempen op zandige bodem. De hoogte bedraagt 12-28 meter. Het belangrijkste natuurgebied ligt ten zuiden van de kom, namelijk 's Herenbos, Heihuizen en Zalfen. In het noorden vindt men het Klokkeven, gevormd door kleiputten. In het zuiden vindt men ook het Zalfens Gebroekt.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Lijst van burgemeesters[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1799 - 1832 Philippus Jacobus Geerts
1832 Robertus Ghysels (waarnemend)
1832 - 1833 Josephus Valentyns
1833 - 1834 Godefridus Geerts
1834 - 1870 Dominicus Franciscus Bauwens
1870 - 1876 Christianus Ghysels (waarnemend)
1876 - 1877 Henricus Mattheus Boon (waarnemend)
1877 - 1879 Bernard du Bus de Gisignies (Kath. Partij)
1879 - 1883 Philippus Ludovicus Spruyt (waarnemend)
1883 - 1884 Franciscus De Bont (waarnemend)
Tijdspanne Burgemeester
1885 - 1891 Bernard du Bus de Gisignies (Kath.Partij)
1891 - 1898 Franciscus Augustinus Janssens
1898 - 1922 Jacobus Van de Mierop (Kath.Partij)
1922 - 1932 Maximilien de Renesse Breidbach
1933 - 1943 Thierry de Renesse
1943 - 1944 Frans Bertels (VNV, oorlogsburgemeester)
1944 - 1964 Thierry de Renesse (OV)
1965 - 1970 Jan Vermeyen (GBL)
1971 - 1973 Thierry de Renesse (OV)
1973 - 1976 Jef De Vry

Cultuur[bewerken | brontekst bewerken]

Evenementen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Salphenkermis, een boerenfeest ter meerdere eer en glorie van de heilige Sint Antonius.
  • De internationale sluitingsprijs de laatste klassementscross van het veldritseizoen.
  • Jeugdverenigingen en hun events:
    • KLJ
      • KLJ-Feesten (Meterkesfuif, kubb-toernooi, bingo-avond, familiedag)
      • Oostmal Rockt
    • Chiro
      • La Nuit Fatale
      • 30+ fuif
    • KSA-Roodkapjes
      • Red Night
    • Malmejo
      • Week Van De Malmejo
      • Beursfuif
      • Halloweenparty
      • Après-Exams Party
Het buurtspoorwegnet rondom Oostmalle. De paarse lijnen zijn geëlektrificeerd en groene lijnen werden geëxploiteerd met stoom- en dieseltractie

Mobiliteit[bewerken | brontekst bewerken]

Binnen de grenzen ligt het vliegveld Oostmalle.

Buurtspoorwegen[bewerken | brontekst bewerken]

Voor de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen was Oostmalle een knooppunt van buurtspoorlijnen. Vanuit Oostmalle vertrokken trams in zes verschillende richtingen[3][4]: Turnhout, Antwerpen, Brecht, Hoogstraten, Lier en Herentals. Op 20 september 1885 is de lijn van Antwerpen naar Hoogstraten via Oostmalle geopend. Tijdens de oorlogsjaren, in 1941, is de hele lijn van Antwerpen tot Turnhout geëlektrificeerd. Op 31 augustus 1960 reed de laatste tram tussen Turnhout en Oostmalle, en op 26 mei 1962 reed de laatste tram tussen Antwerpen en Oostmalle.[5] De tramstelplaats is na de opheffing van buurtspoorlijnen omgebouwd tot een busstelplaats.

Sport[bewerken | brontekst bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Westmalle, Sint-Lenaarts, Rijkevorsel, Vlimmeren, Wechelderzande, Zoersel

Zie de categorie Oostmalle van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.