Zandraket

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zandraket
Arabidopsis thaliana 2019-04-27 2236.jpg
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:Malviden
Orde:Brassicales
Familie:Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht:Arabidopsis
Soort
Arabidopsis thaliana
(L.) Heynh. (1842)
Epidermis met sterhaar
Epidermis met sterhaar
Bladrozet
Bladrozet
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Zandraket op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Zandraket (Arabidopsis thaliana) is een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Het aantal chromosomen in een diploide cel is 10 (2n = 10).

Beschrijving[bewerken | brontekst bewerken]

De plant bloeit in april en mei. De meeste bladeren staan onderin in een wortelrozet. Ze variëren van eirond tot lancetvormig en hebben geen slippen.

De vier witte kroonblaadjes zijn niet groter dan 0,5 cm.

In het rozetstadium kan de zandraket van herderstasje met behulp van een loep onderscheiden worden op grond van de vorm van de haren. Bij zandraket zitten op de bladeren alleen gegaffelde en enkelvoudige haren, het herderstasje bezit naast enkelvoudige ook sterharen.

De kleine hauwen (een soort doosvrucht dat kenmerkend is voor de kruisbloemenfamilie) zijn smal en lijnvormig.

Voortplanting[bewerken | brontekst bewerken]

Zandraket plant zich vooral voort door middel van zelfbestuiving. De zaden kiemen in het najaar. De plant brengt de winter door met een wortelrozet. De plant gaat in het voorjaar bloeien en zet zaad voordat het zomer is.

Ecologische betekenis[bewerken | brontekst bewerken]

De plant komt overal in de Benelux op open binnenlandse zandgronden voor. Daar hoort de soort tot de pioniersplanten die verdwijnen zodra de vegetatie zich gaat sluiten.

Toepassingen[bewerken | brontekst bewerken]

Zandraket wordt gebruikt in genetisch onderzoek als een modelorganisme omwille van:

ELO (elongata; smalle, lange blaadjes met lange bladstelen, 1/1/99, Micol), ELP (ectopic lignin in pith, 1/8/98, Ye), DRL (deformed roots and leaves, 1/9/93, Dean)

Het Deense biotechnologiebedrijf Aresa heeft zandraket genetisch gemodificeerd zodat ze geschikt zijn om landmijnen mee op te sporen. Wanneer er uit de bodem stikstofoxide ontsnapt kleuren de bladeren van groen naar rood. Uit veel mijnen lekt deze stof. In 2005 werd in samenwerking met het Deense leger op een proefveld het concept uitgetest met drie verschillende types landmijnen. Hieruit bleek dat de planten daadwerkelijk verkleurden als ze zich in de nabijheid van een landmijn bevonden. In 2006 zijn in samenwerking met een Kroatische organisatie nieuwe velden bij het onderzoek betrokken. Op deze velden worden meerdere typen landmijnen getest en onderzoek verricht naar klimatologische effecten.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Arabidopsis thaliana op Wikimedia Commons.