Zwarte roodstaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zwarte roodstaart
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
PhoenicurusOchrurosGuntherHasler01.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Passeriformes (Zangvogels)
Familie: Muscicapidae (Vliegenvangers)
Onderfamilie: Saxicolinae
Geslacht: Phoenicurus (Roodstaarten)
Soort
Phoenicurus ochruros
(Gmelin, 1774)
Verspreidingsgebied (blauw)
Verspreidingsgebied (blauw)
Afbeeldingen Zwarte roodstaart op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Zwarte roodstaart op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels
Zwarte roodstaart
Vista-kmixdocked.png
(download·info)
Vrouwtje zwarte roodstaart

De zwarte roodstaart (Phoenicurus ochruros) is een trekvogel en komt vanaf half maart tot oktober in Nederland en Vlaanderen voor in stedelijke gebieden. Een enkeling blijft overwinteren.

Kenmerken[bewerken]

De zwarte roodstaart is 14 cm lang en heeft een roestrode staart. De mannetjes zijn roetzwart met witte vlekken op de vleugels. Het vrouwtje is minder zwart en heeft geen witte vlekken. Zijn zang bestaat uit korte roepgeluidjes die karakteristiek met een krakend geluid beginnen. Meestal maken ze een zeer herkenbaar geluid, alsof er twee steentjes tegen elkaar aan getikt worden.

Leefwijze[bewerken]

De zwarte roodstaart leeft van insecten en vruchten.

Voortplanting[bewerken]

De vogel bouwt zijn nest in o.a. boomholten, boomspleten, houtstapels, onder dakpannen en broedt vanaf eind april. In Nederland en België wordt er veel in steden genesteld. Per legsel worden vijf tot zeven witte eitjes gelegd, die na veertien dagen uitkomen. De kuikens blijven twaalf tot zestien dagen in het nest. Jonge vogels hebben gevlekte veren.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De soort telt vijf ondersoorten:

  • P. o. gibraltariensis (Gmelin, 1789): Europa en noordwestelijk Afrika.
  • P. o. ochruros (Gmelin, 1774): van Turkije tot de Kaukasus en noordwestelijk Iran.
  • P. o. semirufus (Hemprich & Ehrenberg, 1833): westelijk Syrië, Libanon en noordoostelijk Israël.
  • P. o. phoenicuroides (Moore, 1854): noordoostelijk Iran en Turkmenistan tot noordwestelijk Pakistan, noordelijke naar zuidoostelijk Kazachstan, noordwestelijk China, het zuidelijke deel van Centraal-Siberië en westelijk Mongolië. Wel oostelijke zwarte roodstaart genoemd.
  • P. o. rufiventris (Vieillot, 1818): van de centrale Himalaya tot centraal China.

Sommige onderzoekers onderscheiden ook een Phoenicurus ochruros xerophilus binnen Phoenicurus ochruros rufiventris en een Phoenicurus ochruros aterrimus binnen Phoenicurus ochruros gibraltariensis. Die laatste ondersoort zou zich pas tijdens het Weichselien, de laatste ijstijd, hebben afgesplitst.

Naamgeving[bewerken]

De soort werd in 1774 benoemd door Samuel George Gottlieb Gmelin als Motacilla Ochruros. Beide delen van de huidige naam verwijzen naar de kleur van de staart. De geslachtsnaam is afgeleid van het Oudgrieks phoinix, "rood", en ouros, "gestaart". De soortaanduiding is afgeleid van ochros, "rode oker".

Het holotype is specimen 94764 in de collectie van het Zoologisches Forschungsinstitut und Museum Alexander Koenig te Bonn.

Status[bewerken]

Deze roodstaart heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor is de kans op de status kwetsbaar (voor uitsterven) gering. De grootte van de populatie wordt geschat op 4 tot 8,8 miljoen individuen. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de zwarte roodstaart als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.[1]

Media[bewerken]