's-Graveland (Noord-Holland)
 |
|||
|
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Noord-Holland |
||
| Gemeente |  Wijdemeren |
||
| Coördinaten | 52°14'N 5°7'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (2004) | 1250[1] (2004) | ||
|
|
|||
 |
|||
| Locatie in de gemeente Wijdemeren | |||
|
|||
's-Graveland is een dorp in de gemeente Wijdemeren in de provincie Noord-Holland. Tot 2002 was het de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente. Het dorp ligt circa 5 km ten westen van Hilversum, en ligt net ten oosten van Kortenhoef.
's-Graveland en Kortenhoef staan bekend om het zuivere water, waardoor zich veel wasserijen hier vestigden.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
's-Graveland ontwikkelt zich snel in de 16de en vooral 17de eeuw. In 1644 werd de eerste schipper benoemd om een regelmatige veer- en trekschuitendienst op Amsterdam te onderhouden. In 1648 komt er een school en wordt een schoolmeester aangesteld. In 1649 wordt de eerste jaarlijkse paardenmarkt gehouden. In 1657 wordt de Hervormde Kerk gebouwd door de Amsterdamse stadsarchitect Daniël Stalpaert. In deze kruiskerk is een Hemony-klok uit 1655. In 1824 wordt er een Bätz-orgel geplaatst.
[bewerken] Buitenplaatsen
's-Graveland is vanaf de zeventiende eeuw in trek bij rijke Amsterdammers, die daar landgoederen en buitenplaatsen bouwen, erven of kopen, zoals:
- Bantam, van de Natuurmonumenten;
- Boekesteyn, van de Natuurmonumenten; hier woonde de familie Dedel en later de familie Hooft Graafland;
- Gooilust, van de Natuurmonumenten; heeft een mooi sterrenbos
- Hilverbeek aan de Leeuwenlaan;
- Land en Bosch
- Schaep en Burgh, thans het hoofdkwartier van de Vereniging Natuurmonumenten;
- Schoonoord, van de Vereniging Natuurmonumenten;
- Spanderswoud
- Sperwershof
- Spiegelrust
- Swaenenburgh, later tijdelijk Swaenenburgh genoemd.
- Trompenburgh, gebouwd door Cornelis Tromp, in bruikleen aan het Rijksmuseum te Amsterdam.
De 's-Gravelandsevaart, waaraan de meeste huizen staan, was vroeger een belangrijke verbindingsroute tussen Amsterdam en Hilversum. Vervoer per schip werd vaak verkozen boven vervoer per rijtuig omdat de weg bijna nergens verhard was.
In het Rampjaar 1672 wordt veel schade door de Fransen aangericht. Huizen worden verwoest, bewoners vermoord. In 1673 vertrekken de Fransen en wordt veel herbouwd. Nieuwe tuinen worden aangelegd, vreemd genoeg in Franse stijl.
[bewerken] Verkeer en vervoer
De basis van het stratenplan bestaat uit twee oude straten, het Noorder- en het Zuidereinde. Waar die bij elkaar komen is het kruispunt 'Smidsbrug'. Vandaar gaan de Leeuwenlaan naar Hilversum en de Kerklaan naar Kortenhoef.
Het Noorder- en Zuidereinde waren voorheen de meest belangrijke doorgaande weg tussen de provinciale weg N236 (Weesp-Bussum) en de provinciale weg N201 (Vinkeveen-Hilversum). Sinds enkele jaren echter is het de Randweg Noord en de Randweg West bij Hilversum die de provinciale wegen N236 en de N201 verbindt en aan de andere zijde de Gabriel Rotonde, die via het historische centrum van Nederhorst den Berg de provinciale wegen N235 en de N201 verbindt.
Deze wegen hebben een moderne infrastructuur en vormen een ontlasting voor het beschermd dorpsgezicht 's Graveland Noordereinde - Zuidereinde, waar doorgaand verkeer wordt geweerd en waar het auto-luw is gemaakt.
[bewerken] Geboren
- Hendrik Jan Schimmel (1823-1906), roman- en toneelschrijver
- Tjalling Koopmans (1910-1985), econometrist en Nobelprijswinnaar
- Gustav Leonhardt (1928-2012), klavecinist, organist en dirigent.
- Hans Hagen (1955), dichter en kinderboekenschrijver
[bewerken] Zie ook
| Referenties |
 |
Zie de categorie 's-Graveland (Noord Holland) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Buitenplaatsen in 's-Graveland (van noord naar zuid) |
|---|
|
Schaep en Burgh · Boekesteyn · Sperwershof · Spanderswoud · Hilverbeek · Spiegelrust · Land en Bosch · Jagtlust · Schoonoord · Trompenburgh · Gooilust |
| Gemeente Wijdemeren |  |
|---|---|
|
Dorpen: Ankeveen · 's-Graveland · Kortenhoef · Nieuw-Loosdrecht · Nederhorst den Berg · Oud-Loosdrecht |
