Alternatieve munteenheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een alternatieve munteenheid of alternatieve valuta is een munteenheid die geen wettig betaalmiddel van een land, regio of streek is (zoals de munteenheden die vastgelegd zijn in de ISO 4217), of dit in het verleden was (zoals historische munteenheden), maar die wel als betaal- of ruilmiddel wordt gebruikt. Een aantal van deze munteenheden (met name cryptogeld) zijn beschreven in een voorstel voor een aanvullende, nieuwe ISO-standaard: X-ISO 4217.[1][2] Ze worden soms ook wel complementaire munteenheden genoemd. Volledigheidshalve zijn in dit artikel ook de in (online) spellen gebruikte munteenheden opgenomen, ofwel vormen van speelgeld en geldsimulaties.

Voor werkelijk gebruik bedoelde alternatieve munteenheden[bewerken]

Dit zijn geldvormen die niet in ISO 4217 beschreven zijn, maar wel een werkelijk gebruikt betaalmiddel zijn of waren; sommige lokaal of regionaal, andere wereldwijd. Deze munteenheden zijn te splitsen in twee hoofdgroepen: cryptogeld en niet-cryptogeld (ofwel andere systemen).

Cryptogeldvarianten[bewerken]

Er zijn vele cryptogeldvarianten die afgeleid zijn van het bitcoin-concept, die meest verschenen met variaties in de benaming (in het formaat "xx"-coin). Bitcoin heeft de grootste omzet en de meeste gebruikers; het was tevens de eerste in deze soort digitale munteenheid die werkelijk in circulatie kwam.

Overige

De varianten die hierboven niet genoemd worden (wegens mindere relevantie), zijn onder andere (in volgorde van omzet):

  • Guldencoin
  • Novacoin
  • Primecoin
  • Feathercoin
  • Terracoin
  • Freicoin
  • Devcoin
  • Megacoin
  • DigitalCoin
  • Fastcoin
  • WorldCoin
  • PhenixCoin
  • BBQcoin
  • YAcoin
  • Ixcoin
  • Franko
  • CHHcoin
  • Mincoin
  • Bitbar
  • Bytecoin
  • Junkcoin
  • Extremecoin
  • Infinitecoin
  • Rucoin
  • Timekoin
  • Royalcoin


Andere munteenheden[bewerken]

Hier staan munteenheden die niet op cryptografie als waardebepaling zijn gebaseerd, maar op andere manieren van waardebepaling.

  • Chiemgauer, een Duitse lokale munteenheid
  • ECU – De voorloper van de Euro, was een virtuele munteenheid waarmee de uiteindelijke koers van de Euro al voor invoering werd berekend. Het gaf de virtuele waarde van de in te voeren euro weer.
  • Eurodollar – Een virtuele munteenheid die gebruikt wordt om internationale wisseltransacties in uit te drukken.
  • LETS – Kredieten op basis waarvan goederen en diensten geruild worden[8]
  • TradeQoin - Een Nederlandse munt-vervanger die door het MKB gebruikt wordt om onderling voor goederen en diensten te betalen.[9]
  • Liberty Dollar (ALD) – Een privémunt in de Verenigde Staten waarvan er 250.000 in omloop waren in 2009. Er bestond ook een digitale variant van: eLD. Is sinds 2009 niet meer in gebruik.[10]
  • New Liberty Dollar – Een opvolger van de eerdere Liberty Dollar[11]
  • Ripple – Een op wederzijds vertrouwen gebaseerde en gewaardeerde virtuele munteenheid[12]
  • Ven – Een wereldwijde private virtuele munt, die alleen binnen het Hub Culture netwerk wordt gebruikt.[13]

Digital gold currencies (DGC)[bewerken]

Dit zijn betaalvormen die zich baseren op de waarde van edelmetalen (met name goud). Men betaalt elkaar online in 'grammen goud'. Digitaal goud werd gezien als inflatiebestendiger dan gereguleerd geld, en wie meedeed kon dus goud in eigendom krijgen en ermee betalen. De waarde van het goud bepaalde de waarde van de transacties. Bijkomend voordeel van digitaal goud was, dat het niet aan vaste gewichten gebonden was, zoals goudstaven of munten, maar digitaal in elke gewenste hoeveelheid verhandeld kon worden.[14]

  • e-Bullion – Sinds 2007 niet meer bestaand[15]
  • e-dinar/e-dirham – Lijkt nog in bedrijf[16]
  • e-Gold – Sinds 2007 niet meer bestaand betaalmiddel (de website is er nog wel)[17]
  • 1MDC (ook FastGrams genoemd) – Sinds 2007 niet meer bestaand: 1MDC had geen eigen goudreserve, maar stoelde op e-gold accounts. Toen e-gold in 2007 verdween, ging 1MDC ook onderuit.[18]
  • GoldMoney – Inmiddels niet meer bestaand. Dit was een der grootste DGC's in 2004[18]
  • Liberty Reserve – In mei 2013 gesloten wegens verdenkingen van witwassen[19]
  • Pecunix – Nog in gebruik[20]
  • Vera Valor – zowel een digitaal als fysiek goud-betaalmiddel[21]
Overige

De onderstaande DGC's sloten de deuren ook toen de wetten op witwassen rond 2008 strenger werden:[18]

  • Gold-Cart
  • Garzoo
  • IceGold
  • SpaceGold
  • e-Fidex
  • GoldNow
  • AnyGold
  • EuroGoldFrance
  • GoldAge

In spellen gebruikte munteenheden (speelgeld en geldsimulaties)[bewerken]

Dit zijn geldvormen die, vooral binnen de context van een spel of website, waarde hebben. Speelgeld is geen 'echt geld', maar wordt hier toch genoemd, omdat het soms ingewisseld kan worden tegen echt geld.

  • AP – Met AP's kunnen op het computerspel Alliance of Valiant Arms wapens gekocht worden. AP's moeten met echt geld gekocht worden.
  • I-Shell – Munteenheid binnen het spel Miniconomy
  • ISK – Met ISK's kan een account op EVE Online verlengd worden en een accountverlenging kan worden doorverkocht. ISK's kunnen worden verdiend of gekocht en men kan er in het spel goederen mee kopen en verhandelen.
  • Facebook Credits – Betaalmiddel binnen Facebook voor bijvoorbeeld spelletjes.
  • Linden Dollar (L$) – Een digitale munteenheid in Second Life. Deze kan voor echt geld worden omgewisseld.
  • Monopolygeld – Bankbiljetten die slechts in het Monopolyspel worden gebruikt. De bank is geen echte bank, maar reguleert wel het speelgeld.
  • Project Entropia Dollars (PED) – Een digitale munteenheid die in Entropia Universe.[22] gebruikt wordt, en die omwisselbaar is tegen echt geld.
  • Coins of gp (afkorting van Gold pieces) – Gebruikt in het onlinespel RuneScape.[23]
  • Senator Bankspel-biljetten – Een spel van Senator-sigaren uit 1960, dat banken simuleerde met op echt geld lijkende bankbiljetten die konden worden gespaard bij aankoop van Senator-sigaren. Het spel werd binnen 3 maanden verboden wegens de gelijkenis met echte bankbiljetten.[24]
  • Simdollar (Engels: Simoleon, valutateken is §) – Wordt gebruikt in Sim-spellen en De Sims-spellen.
  • Virtuele gouden, zilveren en koperen munten – Gebruikt in World of Warcraft en worden buiten het spel (illegaal) verhandeld.[25]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Opsomming van links n.a.v. conferentie in Stockholm over allerhande virtuele currencies
  2. Paper over een nieuwe standaard in ISO 4217 (X-iso 4217-a3-00) gericht op opname van virtuele currencies in ISO-systeem
  3. Bitcoin website
  4. Litecoin website
  5. Dogecoin website
  6. Namecoin website
  7. PPCoin website
  8. LETS website
  9. [1]
  10. New York Times over de Liberty Dollar
  11. New Liberty Dollar
  12. Ripple website
  13. Ven Website
  14. Investopedia over DGC
  15. Website over e-bullion
  16. e-dinar website
  17. e-gold website
  18. a b c Over 1MDC (2004)
  19. Liberty reserve oprichter gearresteerd; op de website van Liberty reserve (libertyreserve.com) is door de overheid beslag gelegd
  20. Pecunix website
  21. Beursbox over Vera Valor
  22. Entropia Universe
  23. RuneScape website
  24. Senator Bankspel
  25. wiki over geld in WoW