Edward Said
Edward Wadie Said, achternaam ook wel Saïd (Arabisch: إدوارد سعيد , Idwārd Wadīʿ Saʿīd) (Jeruzalem, 1 november 1935 – New York, 25 september 2003) was een Palestijns-Amerikaans literatuurwetenschapper en voorvechter van de Palestijnse zaak.
Said is vooral bekend om zijn kritiek op de Westerse perceptie van het Oosten, en met name van de Arabische wereld; zie oriëntalisme, postkolonialisme. Said heeft veel geschreven over cultuur, macht en politiek, maar het bekendst is zijn veel geprezen, veel geciteerde, maar ook veel bekritiseerde boek Orientalism uit 1978. Hierin schetst Said het oriëntalisme als een invloedrijke, effectieve, Europees-ideologische creatie, waarvan de wortels zelfs tot de oudheid zouden zijn te herleiden. Schrijvers, filosofen en koloniale bestuurders stelden de beeldvorming van het 'andere' van de oosterse cultuur, van de daar voorkomende gewoonten en godsdienstige overtuigingen in dienst van de macht.
Orientalism is pas in 2005 in het Nederlands vertaald (Nederlandse titel: Oriëntalisten). Achterin staat zijn nawoord uit 1994, waarin hij weer probeert uit te leggen wat hij wel en niet heeft willen zeggen. Zowel in het Oosten als in het Westen zou hij vaak verkeerd begrepen zijn; vooral zijn aartsopponent Bernard Lewis wordt weer heftig bestreden. Er is ook een voorwoord uit 2003, dus kort voor zijn dood, waarin hij ingaat op kritiek die sinds 1978 is losgekomen en geeft commentaar op recente ontwikkelingen, zoals de 'regime change' in Irak. Hij betreurt het dat de beeldvorming over de Arabisch-Islamitische wereld er in het Westen eerder op achteruit dan vooruit is gegaan, waarvan de inval in Irak en de daarvoor gehanteerde argumenten de ernstigste symptomen zouden zijn. Bernard Lewis zou met zijn adviserende rol in het Witte Huis en zijn goede contacten met Amerikaanse neo-conservatieven precies illustreren wat Said bedoelt met academische kennis die in dienst staat van de machthebbers. De beeldvorming van het Westen in de Arabische wereld, vindt hij echter nauwelijks beter. Er is ook een nabeschouwing van de Nederlandse journalist Sjoerd de Jong.
Saids gedachtegoed blijft onderwerp van discussie; zijn meest spraakmakende werk Orientalism wordt nog steeds goed verkocht in de Arabische wereld en de Britse arabist Robert Irwin publiceerde in 2006 een lijvig boekwerk, Lust for knowing, ter verdediging van de oriëntalistiek als academische discipline, waarvan Said een zeer selectief en slordig beeld zou geven. Hierop zijn weer sterk uiteenlopende kritieken geschreven.
Saids autobiografie Ontheemd (2009), over de jeugdjaren van de schrijver en daarmee over de complexiteiten en tegenstellingen tussen de Oosterse en Westerse wereld, verscheen in Nederlandse vertaling binnen de reeks Privé-domein.
In 1999 werd Said onderscheiden met de Spinozalens.
Bibliografie[bewerken]
- Literature and society, Johns Hopkins University Press, 1980
- Een profiel van het Palestijnse volk, Arabische Liga: PLO-office; 1989
- After the last sky: Palestinian lives, Faber, 1986
- The world, the text, and the critic, HUP, 1983
- Cultuur & imperialisme, Atlas, 1994
- Cultural readings of imperialism: Edward Said and the gravity of history, 1997
- Power, politics and culture: interviews with Edward W. Said, Bloomsbury, 2004
- Blaming the victims: spurious scholarship and the Palestinian question, Verso, 1988
- Oriëntalisten, met een nawoord van Sjoerd de Jong, Mets & Schilt, Amsterdam 2005 ISBN 90-5330-396-0
- Ontheemd, Arbeiderspers, 2009
Externe links[bewerken]
- Recensie van de Nederlandse vertaling van 'Orientalism' uit 2005
- Radio-uitzending Praktisch Occidentalisme, VPRO, 2006
- The Edward Said Archive
- Lust for Knowing, Robert Irwin, at Amazon.com
 |
Zie de categorie Edward Said van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
