Eppegem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eppegem
Deelgemeente in België Vlag van België
Eppegem
Eppegem
Situering
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Flemish-Brabant.svg Vlaams-Brabant
Gemeente Zemst
Fusie 1977
Coördinaten 50° 58′ NB, 4° 27′ OL
Overig
Postcode 1980
NIS-code 23096(E)
Oude NIS-code 23020
Detailkaart
Eppegem
Eppegem
Portaal  Portaalicoon   België

Eppegem is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Zemst. Eppegem ligt aan de Zenne.

Dorpsplaats met kerk en historische gebouwen

Toponymie[bewerken]

Het toponiem Eppegem is afgeleid van het Frankische woord, tevens de oudste bekende naam van het dorp, Ippingohaim. Deze naam wordt vermeld in een diploma uitgegeven door keizer Otto I uit 966. Ippingohaim betekent woning of heem van Ippe. Het toponiem Eppenghem duikt op vanaf 1245. Sinds 1945 heet het dorp officieel Eppegem.

In het dialect wordt vaak naar het dorp verwezen als Eppegoemm.

Geschiedenis[bewerken]

Pre-middeleeuwen[bewerken]

In 2010-11 werden er opgravingen gedaan tussen de Kreupelstraat en de Brusselsesteenweg. Er werden kringgreppels (van vroegere grafheuvels) aangetroffen en ook enkele potten uit de late bronstijd à ijzertijd (1000 v.C. - 500 v.C.).

In de Romeinse periode (enkele eeuwen na Christus) bevond Eppegem zich in een door Romeinen druk bewoon landschap. Doorheen het dorp liep de belangrijke handelsroute Asse-Elewijt. Op diezelfde site (Kreupelstraat) werden ook uit deze periode sporen gevonden. Dit waren er van greppeltjes en van brandrestengraven, met daarin ook enkele potten en een munt. Deze sporen zijn Gallo-Romeins uit de 1e-2e eeuw. Verder waren er ook sporen van een mogelijk gebouw. [1]

Middeleeuwen[bewerken]

De belangrijkste machthebbers tijdens de middeleeuwen waren hier de Berthouts en hun opvolgers, de familie Van Der Aa. Dit kan verklaard worden door de nabijheid van Grimbergen, waar deze familie hun oorsprong kenden en hun kasteel had. De belangrijkste hoven waren Indeveld of Kattenhuis (vandaar de Kattenhuisstraat), Impel, Moortere of Kobbenbos, Nedergem, Waanrode, Rollekoten en Vijlst. Geheel het deel van het dorp dat grensde aan Grimbergen was een uitgestrekt bos van meer dan 250 bunder, het Assebroek genaamd[2].

16e en 17e eeuw [3][bewerken]

In de periode 1559-1616 behoorde de parochie Eppegem, net als de parochies Zemst en Weerde toe aan de Bisschop van Kamerijk. Alle gewone mensen moesten toen tienden betalen. De verdeling werd toen in Eppegem verdeeld over vele 'instanties', veel meer dan de andere genoemde parochies. De verdeling was als volgt:

hoeveelheid van de tienden bestemd voor
2/9 (22%) Het kapittel van Kamerijk
1/9 (11%) De Abdis van de Abdij Ter Kameren
1/9 (11%) De Fondatie Zellaer
1/9 (11%) De Abt van de Abdij van Grimbergen
1/9 (11%) Lodewijk van Oeyenbrugge
1/9 (11%) Verdeeld over de Abt van de Abdij van Grimbergen samen met het Godshuis van de Oliveten
1/9 (11%) De pastoor van Eppegem

In Eppegem liep, net zoals in de andere Zemstse parochies, heel wat mis. De voorgaande jaren ging het er af en toe plezierig aan toe, zoals toen in 1572 de Armentafel (vroeger OCMW) tien florijnen uitgaf voor een groot feest. In 1598 zaten ze echter zonder priester en de parochianen waren helemaal niet te spreken over dit feit. Zelfs de H. Eucharistie kon er niet meer met de nodige eerbied bewaard worden. In 1600 uitten de Eppegemnaren klachten over de pastoor van Zemst en in de jaren daarvoor ook al tegen hun eigen koster. In 1601 was er zelfs geen doopwater meer in de kerk, en moesten de kinderen in Zemst gedoopt worden of werd een bekertje meegepakt. In 1602 was de kerk nog steeds grotendeels verwoest maar geld voor heropbouw was er niet, tevens werden ook de registers van doop, huwelijk en overlijden zeer slecht bijgehouden. Pas in 1606 hadden ze weer een pastoor, rond dit jaar werd de kerk ook hersteld en kon er heel wat gevierd worden.

In 1574 werd er onderwijs gegeven door een niet nader genoemde "religieus". Daarna was er helemaal geen onderwijs meer tot in 1605.

18e en 19e eeuw[bewerken]

Op de Ferrariskaarten (1777) is Eppegem te zien als Eppeghem. De dorpskern telde slechts zo'n 50 huizen en nog eens 50 huizen in de nabijheid, vergeleken met meer dan 1.000 huizen vandaag.

In 1830 beschreef een Hollands soldaat, die de dag tevoren in Walem overnacht had, Eppegem als een zeer armoedig, vies en onverzorgd dorp.[4]

20e eeuw[bewerken]

Eppegem werd zwaar geteisterd tijdens de Eerste Wereldoorlog. Er werden maar liefst 176 huizen platgebrand en ook de kerk en het toenmalige gemeentehuis liepen enorme schade op. Daarenboven vielen er 8 burgerdoden[5]

Bezienswaardigheden[bewerken]

Mobiliteit[bewerken]

In Eppegem ligt het station Eppegem, een spoorweghalte aan de lijnen 25 en 26

Onderwijs[bewerken]

Gemeentelijke basisschool, de Waterleest: Deze school biedt zowel kleuteronderwijs als lager onderwijs aan.

Sport[bewerken]

KFC Eppegem speelt in de hoogste provinciale reeksen in Brabant.

Noten
  1. http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=BLPVA_20130119_003
  2. R. KELLER. Bijdrage tot de toponymie van Zemst. Deel I. p. 98.
  3. Het leven rond de kerk tussen 1559 tot 1616. Toestand in de omgeving Zemst. (Marc Alcide)
  4. "Patriotten op de brug". Heemkundige Kring Dr. Croquet - Walem. Magazine. nr. 2 - winter 2005-2006, p. 7. Uit het dagboek van Johannes Van Oostendorp, timmerman afkomstig uit Amsterdam, fuselier bij het Nederlands leger
  5. L. VAN DER ESSEN. The Invasion and the War in Belgium from Liège to the Yser, p. 186.