Fabrique Nationale de Herstal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf FN Herstal)
Ga naar: navigatie, zoeken
Fabrique Nationale de Herstal
Entree FN
Entree FN
Oprichting 1889
Hoofdkantoor Vlag van België Herstal
Werknemers ~1000
Producten Vuurwapens
Industrie Wapenindustrie
Omzet ~450 miljoen
Website www.fnherstal.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

Fabrique Nationale de Herstal (FN) is een wereldbekende producent van vuurwapens. Het hoofdkantoor bevindt zich in Herstal (België), nabij Luik. Sinds 1997 is het bedrijf volledig eigendom van het Waals Gewest.

Activiteiten[bewerken]

FN maakt vuurwapens voor leger en politie, maar het grootste deel van de wapens gaan naar de schietsport en de jacht. De omzet van de hele FN-groep bedraagt zo'n 450 miljoen euro. Er werken zo'n 1300 mensen bij Herstal België (in Herstal en Zutendaal). FN is ook de eigenaar van twee Amerikaanse wapenproducenten Browning Arms Company en Winchester Repeating Arms Company. In de Verenigde Staten heeft FN Herstal een productieafdeling in Columbia (South Carolina) (FN Manufacturing) en een verkoops- en marketingafdeling in McLean (Virginia) (FNH USA), nabij Washington D.C..

Het Waals Gewest is sinds 1997 voor 100% eigenaar en heeft die aandelen ondergebracht bij haar participatiemaatschappij Sogepa, de Société Wallone de Gestion et de Participations.

Geschiedenis[bewerken]

De Fabrique Nationale d'Armes de Guerre (FN) werd in 1889 opgericht om het Belgische leger van wapens te voorzien.[1] Het was een opdracht om 150.000 geweren onder licentie van het Duitse Mauser te produceren. In 1894 was de opdracht voltooid. De geweren waren zo goed dat er tal van orders uit het buitenland binnenkwamen, maar FN mocht deze niet leveren omdat Mauser alle rechten had.[1] Om de duizend arbeiders van FN aan het werk te houden ging de fabriek fietsen, motorfietsen, auto's en vrachtwagens maken.[1]

De focus van FN bleef bij wapens liggen en het bedrijf ging op zoek naar wapenontwerpers en kocht patenten om weer wapens te gaan produceren.[1] Vanaf 1898 had FN een goede relatie met John Browning en samen maakten ze talloze bekende wapens, onder andere de Browning pistolen. Browning had een uitvinding gedaan waarbij de patronen vanuit het magazijn in de loop werden geduwd, afgeschoten, uitgeworpen en een nieuw patroon geladen werd alles door een mechanisme dat werd aangedreven door de druk in de loop op het moment van het schot. De M 1910, ontworpen door John Browning en geproduceerd door FN, werd gebruikt voor de moord op Frans Ferdinand van Oostenrijk, aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog.

FN FAL geweer

FN groeide uit tot 's werelds grootste wapenfabriek en behield deze positie tot ver na de Tweede Wereldoorlog.[1] De FN FAL, een licht semiautomatisch geweer, was een van de populairste militaire wapens ter wereld. Het wapen werd ontworpen in de periode 1947-1953 en kwam vanaf 1953 in de productie bij FN. Het was een commercieel succes en het wapen werd in 70 landen gebruikt. Na de M16 en de AK-47 was het één van de bekendste en meest verkochte wapens ter wereld. Verder produceerde FN wapens in licentie. Van de Amerikaanse M16 heeft FN meer dan een half miljoen exemplaren gemaakt.[1] Verder heeft het honderdduizenden Uzi-pistoolmitrailleurs geproduceerd voor het Nederlandse leger.[1] In 1989 nam FN Herstal USRAC over, de fabrikant van de bekende Winchester geweren.

Met het einde van de Koude Oorlog droogden de opdrachten voor nieuwe wapens op. FN leed in het eerste halfjaar van 1990 een verlies van bijna 100 miljoen gulden en had schulden van bijna een miljard gulden.[2] In 1991 verkocht de eigenaar, Société Générale de Belgique, FN aan het Franse staatswapenbedrijf GIAT. Hierbij verloren ongeveer de helft van de 2600 werknemers van FN hun baan.[2] GIAT verkreeg 90% van de aandelen in FN, maar een groot deel van de schulden bleef achter bij de Generale Maatschappij.[2] De overname door GIAT liep uit op een mislukking en de Waalse overheid moest de fabriek in 1997 terugkopen om een faillissement te voorkomen.[1] Het bedrijf zorgde meerdere malen voor controverse in de Belgische politiek. In 1992 viel de regering over onderhandelingen over wetgeving over wapenuitvoer, en in 2002 volgde een tweede crisis rond de levering van FN-wapens aan Nepal. Daar woedde op dat moment een burgeroorlog, wat de levering van wapens aan het land onwettelijk maakte. Het kernkabinet had toch toestemming gegeven voor de levering, wat zorgde voor heel wat kritiek. Magda Aelvoet, de minister die mee haar toestemming voor de levering had gekregen, moest uiteindelijk ontslag nemen.

Geproduceerde wapens[bewerken]

FN produceerde ongeveer 450.000 vuurwapens per jaar, hiervan is ongeveer een derde voor leger en politie. De rest is voor de schietsport en de jacht.[1]

Gravure op een FN Browning GP35
Munitiedoos met logo

De volgende wapens werden door FN ontworpen:

Pistolen[bewerken]

Revolvers[bewerken]

Machinepistolen[bewerken]

Hagelgeweren[bewerken]

Niet-automatische geweren[bewerken]

Halfautomatische geweren[bewerken]

Machinegeweren[bewerken]

Speciale geweren[bewerken]

  • FN 303 (luchtdrukprojectiellanceerder)
  • FN EGLM (granaatlanceerder voor montage op SCAR)

Auto's en motorfietsen[bewerken]

FN M11 motorfiets (1938)
1rightarrow blue.svg Zie FN (motorfiets) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Naast wapens produceerde FN ook motorfietsen, automobielen en vrachtwagens.

Rond 1900 begint FN met de productie van auto's. Naast elegante limousines maakt het ook sportwagens. Tot de Eerste Wereldoorlog kan FN uitstekend mee met de concurrentie, maar men mist de slag daarna. Men besluit zich op motorfietsen en wapens te concentreren, maar FN maakt nog een paar voertuigen voor het Belgische leger waaronder de FN AS 24 waarvan de laatste in 1966 de fabriek verlaat. Motorfietsen werden tot 1965 gebouwd. Ook zijn een tijdlang straalmotoren van Rolls Royce in licentie gebouwd.

Bibliografie[bewerken]

  • The FN FAL Explained (Download) by Gerard HENROTIN (H&L Publishing - HLebooks.com 2004)
  • The FN High Power Explained (Download) by Gerard Henrotin, (H&L Publishing - HLebooks.com, 2003)
  • The FN Browning Models 1910 - 1922 Explained" (Download) by Gerard HENROTIN (H&L Publishing - HLebooks.com - 2006)
  • The FN Browning Model 1906 Vest Pocket Explained" - Downloadable ebook by Gerard HENROTIN (H&L Publishing - HLebooks.com - 2007)

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e f g h i Trouw De beste van de wereld, 3 mei 2003, geraadpleegd op 28 december 2014
  2. a b c NRC Handelsblad Banenverlies wapenfabriek FN en British Aerospace, 3 december 1990, geraadpleegd op 28 december 2014