Garnwerd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Garnwerd
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Garnwerd
Garnwerd
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Winsum Winsum
Coördinaten 53° 18′ NB, 6° 30′ OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Garnwerd (Gronings: Garwerd) is een wierdedorp aan het Reitdiep in de gemeente Winsum in de Nederlandse provincie Groningen. Het heeft een oppervlakte van 18 hectare en een inwonertal van 320 (volgens CBS-opgave van 2008). Het postcodegebied Garnwerd had in 2012 in totaal 470 inwoners. Hieronder tellen ook Oostum en Wierumerschouw mee. Garnwerd heeft de status van beschermd dorpsgezicht.

Vroeger lag de wierde van Garnwerd op een soort schiereiland tussen het Reitdiep en het Aduarderdiep. Een veerpont verzorgde de verbinding met Winsum. Door kanalisatie kwam het Reitdiep vanaf 1629 dichter bij het dorp te liggen. Er kwamen brugverbindingen over het Reitdiep in 1933 en over het Aduarderdiep in 1938.

Het dorp heeft een basisschool en een kerk. Tegenwoordig is Garnwerd een pleisterplaats voor recreanten en toeristen. Garnwerd is aantrekkelijk vanwege haar horeca aan het Reitdiep en het recreatiecentrum Garnwerd. Eenmaal per jaar wordt in de zomer het meerdaagse feest 'Garnwerd Grandioos' gevierd.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Café Hammingh[bewerken]

Een van de bekendste gebouwen van het dorp is café Hammingh, dat in 1876 -het jaar dat het Reitdiep werd afgesloten met de provinciale dijk- bovenop de dijk bij het Reitdiep werd gebouwd. Het fungeerde tevens als veerhuis (in 1887 werd het veer van Wierumerschouw overgekocht). In de doorrit was een scheepssloperij gevestigd, waar afgedankte pramen, spitsen, tjalken, botters en beurtschepen werden gereduceerd tot hout en ijzer, wat vervolgens op boeldagen werd verkocht. In 1933 werd het veer overbodig door de bouw van de brug over het Reitdiep. In 1943 werd de laatste boeldag gehouden. In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog deden met name veel beurtschippers het café aan, alsook passagiers van de stoombootdienst tussen Zoutkamp en Groningen. Vanaf de jaren 1960 bouwde de derde generatie (Egbert Hammingh) het café uit tot een sfeervol huiskamercafé. Garnwerd werd toen langzamerhand populair bij toeristen. Ook prinses Margriet en koningin Beatrix deden het café aan. In 1982 verkocht Egbert Hammingh het café aan de Zoutkamper garnalenhandelaar en eigenaar van Heiploeg Matthijs van der Ploeg. In 2002 diende Van der Ploeg een sloopaanvraag in voor de doorrit (waar eerder een kanoverhuur in was gevestigd) omdat deze in dreigde te storten.[2] Na veel protest en nadat er een lening uit het Restauratiefonds en een provinciale subsidie kwam, liet hij de doorrit in 2007 restaureren.[3]

Het café vormde een geliefd studieobject voor schilders van De Ploeg, zoals Jan van der Zee, Johan Dijkstra en George Martens.

Bekende inwoners[bewerken]

Monumenten[bewerken]

Een deel van Garnwerd is een beschermd dorpsgezicht. Verder zijn er in het dorp enkele tientallen rijksmonumenten.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Smal straatje, www.winsum.nl
  2. Tienke Wouda. Schuur bij café Hammingh dreigt te verdwijnen. Nieuwsblad van het Noorden (15 maart 2002)
  3. Bouwe van Norden. Ouderwets begin van herbouw oude doorrit. Dagblad van het Noorden (25 april 2007)

Beluister

(info)