Draaibrug (brugtype)

Draaibrug

Animatie

Rotatie

Foto's

Draaibrug spoorlijn Alphen aan den Rijn, geopend

Draaibrug spoorlijn Alphen aan den Rijn, half gesloten

ongelijkarmige draaibrug, gesloten en geopend

Portaal    Wetenschap & Technologie

Een draaibrug is een beweegbare brug die open en dicht gaat door te roteren om een verticale as.

De bovenbouw van de brug beschrijft een cirkelboog als de brug open gaat. Daarom moeten de landhoofden en het brugdek aan de uiteinden de vorm van een cirkel hebben. Voordat de brug kan worden opengedraaid, wordt deze losgemaakt door de vijzels waar het brugdek op rust, de zogenaamde opzetinrichting, omlaag te bewegen. In dichte toestand wordt de brug door deze vijzels vergrendeld.

Een draaibrug kan bestaan uit twee gelijke armen, zodat twee doorvaartopeningen ontstaan waarbij het draaipunt van de brug op een eiland ligt. Als één doorvaartopening volstaat, zal men een ongelijkarmige draaibrug construeren. In dat geval moet men, om op het mechaniek een gelijkmatige belasting te verkrijgen, een contragewicht toevoegen aan de kortste arm van de brug.

Een draaibrug heeft als voordeel dat er een wijde doorvaart ontstaat zonder beperking in de doorvaart- en doorrijhoogte, terwijl de brug toch snel open en dicht kan gaan.

Nederland

Draaibruggen in Nederland treft men onder andere aan in:

• Afsluitdijk: aan beide kanten van de dijk bevindt zich bij de sluizen in beide rijrichtingen een draaibrug
• Alphen aan den Rijn: de draaibrug in de spoorlijn Alphen richting Bodegraven over de Gouwe (zie foto's)
• Amsterdam: over het Noordhollandsch Kanaal bij Buiksloot
• Arkel: spoorbrug over het Merwedekanaal
• Briltil (gemeente Zuidhorn): draaibrug over het Hoendiep
• Delft: Oostpoortbrug over de Schie
• Delft: Fietsbrug bij de abtswoudseweg over de Schie
• Eelde (gemeente Tynaarlo): Oosterbroeksterbrug over het Noord-Willemskanaal
• Gouda: Gouwespoorbrug
• Groningen: Paddepoelsterbrug en Gerrit Krolbrug over het Van Starkenborghkanaal, alsmede meerdere kleinere draaibruggen
• Grouw: spoorbrug over het Prinses Margrietkanaal
• Haarlem: de Melkbrug en de Catharijnebrug over het Spaarne; de oude spoorbrug over het Spaarne, ontworpen door F.W. Conrad, was in 1841 de eerste draaibrug van Nederland
• Hellevoetsluis: gietijzeren draaibrug uit 1881, gerestaureerd in 2010
• 's-Hertogenbosch: Havenbrug over de Dommel. Aangelegd in 1902, gerestaureerd in 1993. Oorspronkelijk bedoeld voor de tram van en naar Sint-Oedenrode.
• Middelburg: Stationsbrug
• Meppel: brug over de Drentsche Hoofdvaart Kanaal
• Montfoort: brug over de Hollandse IJssel
• Muiden: brug over de Vecht bij de voormalige zeesluis
• De Poffert (gemeente Leek): draaibrug over het Hoendiep
• Purmerend: spoorbrug over het Noordhollandsch Kanaal in het spoor tussen Zaandam en Hoorn
• Souburg: brug over het Kanaal door Walcheren, oorspronkelijk uit 1869 maar vernietigd op 2 november 1944; huidige daterend uit 1907, afkomstig uit Sluiskil en op 31 januari 1947 in gebruik genomen te Souburg; in 1997 als beschermd monument aangewezen
• Sas van Gent: brug over het kanaal van Gent naar Terneuzen voor auto's en fietsers
• Terneuzen: brug over het kanaal van Gent naar Terneuzen voor auto's, fietsers en treinen bij Sluiskil
• Tilburg: brug over het Wilhelminakanaal
• Uithoorn: oude spoorbrug over de Amstel, voor de aansluiting op de Haarlemmermeerspoorlijnen, thans een busbrug
• Vianen: Bolgerijensebrug over het Merwedekanaal
• Weesp: handbediende kleine draaibrug naar Fort bij Uitermeer
• IJmuiden: brug over de Kleine en Zuidersluis
• Zaandam: spoorbrug over de Zaan in het spoor richting Hoorn
• Zwolle: Schoenkuipenbrug over het Almelose Kanaal

• 

  De draaibrug nabij Meppel.

• 

  Dezelfde brug, gesloten.

• 

  Stoomtrein op de draaibrug over de Zijl bij Leiden, ca. 1930. De brug werd rond 1935 afgebroken.

België

Draaibruggen in België treft men onder andere aan in:

• Antwerpen: Asiabrug, Kempischebrug, Willembrug en Nassaubrug in de oude haven van Antwerpen
• Brugge: Katelijnepoortbrug en Warandebrug over de Ringvaart, en Krakelebrug en Scheepsdalebrug (tot 2010) over het kanaal Brugge-Oostende
• Gent: Muidebrug over de verbinding tussen Tolhuisdok en Houtdok in de wijk Muide in Gent
• Willebroek: IJzerenbrug

Andere landen

• 

  Spoorbrug in de Verenigde Staten, draaiend (2011)

Mediabestanden

Zie de categorie Swing bridges van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Bronnen, noten en/of referenties