Goliath (Bijbel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zeventiende-eeuwse beeldengroep van David en Goliath bij het Amsterdam Museum.
David en Goliath, Michelangelo

Goliath, geboren te Gath, is in de Tenach en de Bijbel een kampioenvechter voor de Filistijnen.

Goliath was volgens de Bijbel een reus die zich ten dienst stelde als kampvechter of tweevechter voor het Filistijnse leger in hun oorlog tegen koning Saul. Zijn taak was dus om tussen de beide legers in te gaan staan en in plaats van een groot gevecht tussen de twee legers (waarbij aan beide zijden zware verliezen zouden vallen) het Israëlitische leger uit te dagen tot een tweegevecht tussen hem en een Israëlitische kampioen.

Griekse cultuur[bewerken]

De Filistijnen maakten waarschijnlijk deel uit van wat Egypte de zeevolken noemde en kwamen volgens de Tenach uit Kreta. Ze waren dus van Griekse komaf. De parallel van Goliaths aanbod met het relaas van de Griekse oorlog om Troje is verrassend. In de Ilias nemen een kampioen van respectievelijk de Grieken (Achilles) en de Trojanen (Hektor) het tegen elkaar op.[1]

Groot en sterk[bewerken]

Goliath was een indrukwekkende verschijning: hij droeg een koperen helm en scheenbeschermers en torste een zwaar koperen schild met zich mee en een enorm zwaard. Bovendien had hij een speer met een stok zo groot als een weversboom en een punt die 600 sikkelen ijzer woog (zo'n 432 gram) en droeg hij een schubachtig pantser of een maliënkolder van 5000 sikkelen koper (zo'n 36 kilo). Bovendien was hij ongeveer zes ellen en een span lang.

Een el is de normale lengtemaat van ongeveer 45 cm. Het opschrift in de siloamtunnel, die 525 meter lang is, meldt dat de tunnel 1200 ellen is; een el was dan dus 43,75 cm.[2][3]

Zes ellen en een span zou betekenenen dat Goliath meer dan 2,85 meter lang was. Handschrift 4QSam a van de Dode Zee-rollen geeft, evenals twee handschriften[4] van de Septuagint als lengte van Goliath 4 ellen en een span.[5] Vier ellen zou 1,75 meter zijn[6]. Goliath was dan dus ongeveer 2 meter, een lengte die in die tijd als reusachtig ervaren zal zijn. Het is mogelijk dat er een fout in de Masoretische tekst geslopen is en dat 4QSam a en de Septuagint-handschriften de correcte getallen bewaard hebben.[7]

Het duel[bewerken]

De Filistijnen hadden kennelijk alle vertrouwen in Goliath, want volgens de Bijbelse tekst in I Samuel 17:8-9 was zijn aanbod aan Sauls leger:

Aanhalingsteken openen

Waarom zouden jullie optrekken en slag leveren? Ik ben een vrije Filistijn, en jullie zijn maar slaven van Saul! Kies iemand uit jullie midden en laat hem hier beneden komen. Als hij me aankan en me verslaat, zullen wij aan jullie onderworpen zijn, maar als ik hem aankan en hem versla, zullen jullie aan ons onderworpen zijn en ons als slaven dienen. Hierbij daag ik het leger van Israël uit om me iemand te sturen met wie ik een tweegevecht kan houden.

Aanhalingsteken sluiten

Goliath herhaalde zijn uitdaging 40 dagen achter elkaar en spotte zo met het Israëlitische leger, waar niemand het tegen hem op durfde te nemen. Toch was hij uiteindelijk niet de overwinnaar, want de herdersjongen David velde Goliath op de 40e dag in Gods naam met een welgemikte steen tegen het voorhoofd. Waarna hij, het zekere voor het onzekere nemend, terugkwam op zijn eerdere besluit geen zwaard te hanteren en Goliath met diens eigen zwaard onthoofdde. Het hoofd brengt hij naar Jeruzalem, de wapens naar zijn tent. Kennelijk is het zwaard in het heiligdom bewaard, want een aantal jaren later, in I Samuel 21:10 en I Samuel 22:10, lezen we dat David het zwaard van Goliath uit het heiligdom te Nob meeneemt, omdat hij niet over zijn eigen zwaard kan beschikken. (Hij is op de vlucht).

Een andere versie van het verhaal?[bewerken]

Volgens II Samuel 21:19 werd (volgens de meeste Bijbelvertalingen) Goliath verslagen door Elchanan, de zoon van Jari, evenals David uit Bethlehem.[8] De Statenvertaling vat de tekst echter zo op dat Elchanan ene "Beth-Halachmi, dewelke was met Goliath" versloeg.[9] Volgens 1 Kronieken 20:5 betreft deze (Beth-Ha) 'Lachmi' een "broeder" van Goliath (KJV 1611).

Zie ook[bewerken]

Trivia[bewerken]

Goliath is ook een dankbaar figuur in de middens van stadsreuzen, waar hij vaak te zien is als reus.

Bronnen[bewerken]

  1. Vóór de Bijbel, het gemeenschappelijk verleden van de Griekse en de Hebreeuwse beschaving, Cyrus H. Gordon, vertaling 1966, het Spectrum, Aula pockets; bld 234
  2. Bijbelse encyclopedie, Kok, Kampen, derde druk 1979
  3. De Babyloniërs kenden -500 jaar later- naast hun gewone el (49,5 cm) ook de koninklijke el, die we tegenkomen in Ezechiël 40:15.
  4. Codex Vaticanus en L
  5. andere septuagint-redacties geven vijf)
  6. NBV studiebijbel,NBG 2008
  7. Het Hebreeuwse "cijfer" voor 6, waw, lijkt op de 4, daleth.
  8. II Samuël 21:19 in de NBG 1951, de Willibrordvertaling, de Groot Nieuws Bijbel en de Nieuwe Bijbelvertaling.
  9. II Samuël 21:19 Statenvertaling