Handelsovereenkomst ter bestrijding van namaak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Handelsovereenkomst ter bestrijding van namaak
Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA)
Verdragstype Handelsverdrag
Ondertekend 1 oktober 2011 in Tokio, Japan
In werking getreden niet geratificeerd
Voorwaarden voor inwerkingtreding ratificatie door 6 Staten
Partijen geen. Ondertekend door de Verenigde Staten, de Europese Unie en 22 van zijn lidstaten (maar niet Nederland), Australië, Canada, Japan, Marokko, Nieuw-Zeeland, Singapore en Zuid Korea.
Talen Engels, Spaans en Frans
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Protest tegen ACTA in Brussel op 11 februari 2012

De Handelsovereenkomst ter bestrijding van namaak (beter bekend als ACTA, afkorting van Anti-Counterfeiting Trade Agreement) is een handelsverdrag voor internationale standaarden op het gebied van de handhaving van het intellectueel eigendomsrecht. ACTA heeft de status van plurilateraal verdrag, als gevolg waarvan de deelnemende partijen minder ruimte hebben om individuele voorbehouden te maken dan bij een multilateraal verdrag het geval zou zijn.[bron?]

In oktober 2007 kondigden de Verenigde Staten, de Europese Unie, Zwitserland en Japan aan te gaan onderhandelen over ACTA. Inmiddels heeft de negende onderhandelingsronde[1] plaatsgevonden in Luzern, Zwitserland; de tiende en elfde sessies zijn gehouden op juli 2010 in Washington, VS en september 2010 in Japan.

De deelnemers aan de onderhandelingen waren: de VS, Canada, de Europese Unie, Zwitserland, Japan, Korea, Singapore, Australië, Nieuw-Zeeland, Mexico, Jordanië, Marokko en de Verenigde Arabische Emiraten. Het verdrag is ondertekend door de Verenigde Staten, de Europese Unie en 22 van haar lidstaten (waaronder België), Australië, Canada, Japan, Marokko, Nieuw-Zeeland, Singapore en Zuid Korea. Nederland heeft het verdrag niet ondertekend. Geen enkel land heeft het verdrag geratificeerd.

Inleiding[bewerken]

De voorstanders van het verdrag wijzen op de economische schade[2][3][4] als gevolg van de grootschalige handel in nagemaakte merkartikelen en het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal via het internet. Zij zien in het verdrag een belangrijk instrument in de strijd tegen namaak en piraterij.[5]

De hoogte van de economische schade wordt echter betwijfeld door onder andere de Amerikaanse Government Accountability Office die erop wijst dat er geen onafhankelijk en betrouwbaar onderzoek aan deze ramingen ten grondslag ligt. Uit recent gepubliceerd peer-reviewed onderzoek door Felix Oberholzer-Gee[6] blijkt inderdaad dat filesharing slechts verantwoordelijk is voor een omzetvermindering van hoogstens 20% en dat deze daling grotendeels gecompenseerd wordt door de toegenomen verkoop van concertkaarten en merchandise. Ook voor een gevreesde verschraling van het culturele aanbod vindt de studie[7] geen aanwijzingen.

Tegenstanders hebben kritiek op het feit dat de onderhandelingen achter gesloten deuren plaatsvinden. Zij zien het als onwenselijk dat er als gevolg van de gekozen onderhandelingsvorm nieuwe wetgeving ontstaat, zonder dat nationale parlementen inspraak hebben in het proces. Ook wijzen de tegenstanders erop dat consumentenorganisaties geen partij zijn bij de onderhandelingen.

Uit gelekte concepten[8] blijkt dat gesproken wordt over 'graduated response'-regels voor Internet service providers (ISP's),[9] als gevolg waarvan de internetverbinding van overtreders na drie waarschuwingen uiteindelijk afgesloten wordt. Ook zouden ISP's verplicht worden zonder tussenkomst van een rechter de identiteit van overtreders prijs te geven.[10] Daarnaast wordt gesproken over douanecontroles van mp3-spelers, mobiele telefoons, camera's en laptops.[11]

Op 10 maart 2010 heeft het Europees Parlement een motie aangenomen,[12] waarin zij haar bezorgdheid uitspreekt over het gebrek aan openheid en de ontbrekende rechtsgrondslag voor de ACTA-onderhandelingen. Onder verwijzing naar het Verdrag van Lissabon eist het EP openbaarmaking van alle onderhandelingsdocumenten en stelt zij vast dat het verdrag niet in werking kan treden zonder de goedkeuring van het Europees Parlement. Het EP sprak zich ook uit tegen three strikes-regelgeving zonder tussenkomst van een rechter en tegen individuele grenscontroles op auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Juridisch kader[bewerken]

ACTA behelst het opzetten van een nieuw internationaal juridisch systeem met een bijbehorend bestuursorgaan, naast de bestaande internationale instituten. ACTA zou daarmee buiten de invloedssfeer van de Verenigde Naties (VN), de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de Wereldorganisatie Intellectuele Eigendom (WIPO) komen te vallen.

De Europese Commissie verklaart[5] dat ACTA tot doel heeft om de handhaving van bestaande wetgeving op gebied van het intellectueel eigendomsrecht te verbeteren door het vaststellen van internationale standaarden voor de vervolging van zware overtreders. ACTA zou niet tot doel hebben om de bestaande wetgeving zelf aan te passen. Volgens de EC zal ACTA haar doel via drie wegen trachten te bereiken:

  • Internationale samenwerking
De verbetering van samenwerking tussen opsporingsdiensten van de deelnemende landen.
Het uitwisselen van informatie.
Het exporteren van huidige samenwerkingsmodellen zoals gehanteerd door de EU, de VS en Japan naar toekomstige deelnemers.
  • Sterkere handhaving en meer onderlinge afstemming
Het afstemmen van nieuwe procedures met rechthebbenden en handelspartners in publiek-private adviesgroepen.
Het verhogen van de effectiviteit van de opsporingsprocedures door de inbreng van gespecialiseerde kennis en expertise bij politie en justitie.
Publieke voorlichting over het belang van de bescherming van het intellectueel eigendom.
  • Een stelsel van wetten en regels met betrekking tot de handhaving
Als belangrijkste voorwaarde voor succes van ACTA wordt het harmoniseren van een strafrechtelijke aanpak van namaak en piraterij binnen de EU gezien. Op dit moment is er alleen overeenstemming op civielrechtelijk gebied.
Grensmaatregelen: mogelijke inbeslagname van verboden artikelen, controles op import, export en doorvoer alsmede het versterken van de samenwerking tussen de wetshandhavingsdiensten en de rechthebbenden.
Internet: Het definiëren van de verantwoordelijkheid die ISP's dragen voor eventuele auteursrechtelijk beschermde content aan de hand van bestaande richtlijnen.[13]

De EC benadrukt dat de uitgelekte teksten voornamelijk conceptvoorstellen zijn en geen overeenkomsten.

Tijdslijn[bewerken]

v.l.nr.r. Christian Tournié, Benoît Lory, Alexandra Iliopoulou, Pedro Velasco Martins, Luc Devigne tijdens een consultatiemeeting op 21 april 2009 in het Karel de Grote-gebouw

In antwoord op Kamervragen van Kees Vendrik (Groen Links) van 6 november 2008[14] heeft de minister van Economische Zaken op 28 januari 2009[15] bevestigd dat de Europese Commissie namens Nederland deelneemt aan de onderhandelingen. De agenda's van de drie onderhandelingsrondes die tot dat moment zijn gehouden worden kort toegelicht, evenals de Nederlandse standpunten. De minister stelt dat ACTA slechts kan gaan over te nemen maatregelen tegen inbreuk op het auteursrecht en nadrukkelijk niet over een herdefinitie van het begrip inbreuk zelf. Strafrechtelijke handhaving is een laatste middel dat alleen wordt ingezet tegen overtreders die dit zo grootschalig doen dat de markt verstoord raakt. Downloaden voor eigen gebruik is niet verboden, civielrechtelijk noch strafrechtelijk.

Op 4 september 2009[16] geeft de staatssecretaris van Economische Zaken per brief een uiteenzetting over de ACTA-onderhandelingen, naar aanleiding van meerdere vragen die gesteld zijn tijdens het vragenuurtje[17] van 23 juni 2009. Er wordt ingegaan op de agenda's van de vijf onderhandelingsrondes tot dat moment, en de ronde van november 2009 in Seoel wordt aangekondigd. De onderhandelingen zouden in de eerste helft van 2010 afgerond moeten zijn. Nederland ziet het gebrek aan transparantie als een probleem en heeft hierover samen met andere Europese Lidstaten een verklaring afgelegd. Acta Stakeholders Consultation Meetings, zoals de EU die organiseert[18] zullen ook in Nederland gehouden gaan worden. Hiermee wil Nederland wachten tot de onderhandelingsteksten openbaar worden, tenzij openbaarmaking te lang op zich laat wachten. De mogelijkheid dat ACTA uiteindelijk ook van invloed zou kunnen zijn op geneesmiddelen-toevoer van niet-aangesloten landen wordt aanwezig geacht.

Op 15 maart 2010 schrijven de ministers van Economische Zaken en Justitie een brief over ACTA. De ministers herbevestigen dat ACTA niet verder zal kunnen gaan dan de huidige EU-regelingen, en geen afbreuk mag doen aan de richtlijnen met betrekking tot privacy [19] noch aan die uit het Telecompakket.[20] Three strikes wetgeving is niet acceptabel omdat de EU-richtlijnen geen beperking van internettoegang toestaan, wanneer niet is voldaan aan de volgende minimum-eisen:

  • Er is een onpartijdige procedure met hoor en wederhoor.
  • Het recht op een effectieve beroepsmogelijkheid bij een rechterlijke instantie dient gegarandeerd te zijn.
  • De maatregel moet passend en evenredig zijn binnen de democratische samenleving.

Over transparantie schrijven de ministers dat naar aanleiding van een groeiende roep om openheid de Europese Commissie op 5 maart 2010 heeft besloten zich voortaan proactief in te zetten voor meer transparantie over de ACTA-onderhandelingen. De EC zal in Auckland[21] aandringen op het openbaar maken van de ACTA-documenten.

De ministers stellen dat ACTA zowel strafrechtelijke als civielrechtelijke maatregelen zal bevatten en daarom waarschijnlijk als gemengd akkoord wordt aangemerkt. Een gemengd akkoord vereist ratificatie door de nationale parlementen en daarnaast goedkeuring door het Europees Parlement.

Op 4 juli 2012 stemde het Europees Parlement massaal tegen het antipiraterijverdrag ACTA. 478 Europarlementariërs stemden tegen ACTA, 39 voor en 165 leden onthielden zich van stemming.[22]

Externe links[bewerken]

Referenties
  1. http://www.laquadrature.net/files/ACTA_consolidatedtext_EUrestricted130710.pdf
  2. http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2010/march/tradoc_145930.pdf
  3. http://www.iccwbo.org/bascap/index.html?id=35360
  4. http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P6-TA-2008-0634&language=NL
  5. a b http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2009/january/tradoc_142039.pdf
  6. http://drfd.hbs.edu/fit/public/facultyInfo.do?facInfo=ovr&facId=251462
  7. http://www.hbs.edu/research/pdf/09-132.pdf
  8. http://blog.die-linke.de/digitalelinke/wp-content/uploads/ACTA-6437-10.pdf
  9. http://www.michaelgeist.ca/component/option,com_docman/task,doc_download/gid,26/
  10. http://cryptome.org/acta/civilenforcechap.pdf
  11. http://cryptome.org/acta/bordermeasures.pdf
  12. http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P7-TA-2010-0058&language=NL&ring=P7-RC-2010-0154
  13. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32000L0031:NL:HTML
  14. http://static.ikregeer.nl/pdf/V080904660.pdf
  15. http://static.ikregeer.nl/pdf/KVR34822.pdf
  16. https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-XIII-67.html
  17. http://static.ikregeer.nl/pdf/HAN8463A05.pdf
  18. http://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=517
  19. http://europa.eu/legislation_summaries/internal_market/single_market_services/l24120_nl.htm
  20. http://europa.eu/legislation_summaries/information_society/l14012_nl.htm
  21. http://www.med.govt.nz/templates/MultipageDocumentTOC____42515.aspx
  22. http://www.nu.nl/internet/2850837/antipiraterijverdrag-acta-definitief-van-baan.html
Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Anti-Counterfeiting Trade Agreement op Wikisource
Wikinews Wikinews heeft een nieuwsartikel over dit onderwerp: ACTA-verdrag verworpen door Europees Parlement.