Herderstasje (soort)
| Herderstasje | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||
| Vruchten | |||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||||
| Capsella bursa-pastoris (L.) Medik. (1792) |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Bloem | |||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Overzicht | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
Het herderstasje (Capsella bursa-pastoris) is een plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae).
Het is een winterharde plant. De soort verlangt een goed waterdoorlatende, wat zanderige, stikstofhoudende grond in zon of halfschaduw. De plant wordt beschouwd als onkruid, als deze voorkomt in tuinen en op ruderale gronden, langs bermen, straatranden, muren en vuilstortplaatsen. De Nederlandse naam is ontleend aan de hartvormige, 6-9 mm lange hauwtjes, die het model hebben van de tas die vroeger door herders en boeren gebruikt werd. In de volksmond staat het ook bekend als lepeltjesdief, beursjeskruid, tasjeskruid, bloedkruid, eendepootjes, ganzetongen, lepels en vorken, moederstasje en tuinlepeltje.
De rechtopstaande, tot 60 cm hoge plant is één- of tweejarig. De penvormige wortel is vaak verhout. Rondom de spoelvormige wortel staan de bochtig getande bladeren in een wortelrozet.
_.jpg)
Het herderstasje bloeit van maart tot september met witte bloemen, die gegroepeerd staan in een tros. De bloemen hebben vier tot 3 mm lange, witte kroonblaadjes. De kelkbladeren zijn tot half zo lang als de kroonbladeren.
Inhoud |
Voorkomen [bewerken]
De plant komt in de gehele wereld voor met uitzondering van Polynesië, van IJsland in het noorden tot in de Alpen en de Pyreneeën op 3000 m hoogte. Hoewel de plant door veel insecten wordt bezocht, treedt er relatief weinig kruisbestuiving op. Wel is er vaak sprake van zelfbestuiving.
De plant komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied.
Ecologie [bewerken]
Het herderstasje wordt regelmatig aangetast door witte roest (Albugo candida). Uitingen hiervan zijn onder meer plaatselijke verdikkingen en een witte aanslag.
Toepassingen [bewerken]
De plant wordt in verschillende handelsproducten verwerkt. In de volksgeneeskunde werd/worden aftreksels gebruikt tegen bloedingen, ontstekingen van de urinewegen, en als kompres op open bloedende wonden. Ook wordt het in combinatie met maretak en meidoorn gebruikt tegen hoge bloeddruk. Jonge rozetblaadjes kunnen gebruikt worden in salades, of gesmoord in soepen.
Bloemdiagram [bewerken]
Externe link [bewerken]
- Herderstasje (Capsella bursa-pastoris) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels23, dit is de laatste uitgave)
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Capsella bursa-pastoris op Wikimedia Commons. |
