Ingmar Bergman

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ingmar Bergman
Ingmar Bergman tijdens de productie van Wilde aardbeien (1957)
Volledige naam	Ernst Ingmar Bergman
Geboren	14 juli 1918
Overleden	30 juli 2007
Geboorteland	Zweden
IMDb-profiel
Portaal    Film

Ernst Ingmar Bergman (Uppsala, 14 juli 1918 – Fårö, 30 juli 2007 ^[1]) was een Zweeds toneel- en filmregisseur met een oeuvre van 40 films die een stempel op hun tijd hebben gedrukt ^[2].

Inhoud 1 Biografie 2 Onderscheidingen 3 Trivia 4 Filmografie 5 Bibliografie 6 Referenties

[bewerken] Biografie

Ingmars vader was een luthers predikant waardoor hij opgroeide omringd door religieuze beelden en voorzien van theologische discussies. Hij ging naar de Universiteit van Stockholm, waar hij interesse in theater en later ook in film kreeg. De jonge Bergman zag films van Zweedse cineasten als Stiller en Sjöström, diep geworteld in de theatertraditie en de dramatiek van de stille film. Bergmans eerste naoorlogse films getuigen van een geloofscrisis en een desinteresse voor de samenleving, na de ontnuchtering van een gehele generatie die getuige is geweest van een inferno. Als reactie plooit hij zich terug op het individu. Film staat gelijk met psychodrama met duidelijke formele beïnvloeding van het theater en de vroegere expressionistische cinema. Mede daardoor gaan zijn films meestal over existentiële vragen over sterfelijkheid, eenzaamheid en geloof, vaak direct en niet erg gestileerd gefilmd.

Als regisseur waardeerde hij intuïtie hoger dan intellect, en koos voor een niet-agressieve houding tegenover acteurs. Bergman zag zichzelf belast met een grote verantwoordelijkheid tegenover zijn acteurs: hij zag hen als medewerkers in een psychologisch kwetsbare positie. Hij zei dat een regisseur zowel eerlijk als ondersteunend moet zijn om het beste uit anderen te halen.

Een aantal van zijn vroege films zijn erg gestructureerd. Bergman zei over zijn latere werk dat de personages in het verhaal soms dingen anders wilden doen dan hoe hij het had bedacht, en als je hen niet hun gang liet gaan, het resultaat rampzalig was. Hij liet zijn acteurs steeds meer de dialoog improviseren. In zijn laatste films schreef hij alleen de ideeën achter de dialoog met daarin de richting waarin het verhaal moest gaan. Dit procedé werkte ook voortreffelijk, met een vaak sterke confronterende levensechtheid als gevolg.

Met Het Zevende Zegel (1957) trok hij velen over de streep om film niet zozeer als entertainment maar als een volwaardige kunstvorm, de zevende kunst, te aanvaarden. Bergmans oeuvre raakte in de jaren 60 in Vlaanderen bekend door de figuur van de cinefiele jezuïet pater Jos Burvenich. De strijdvaardige pater trok zelfs naar Zweden in de hoop Bergman en zijn acteurs tot het katholicisme te bekeren^[3].

Hij werkte altijd met dezelfde kleine groep acteurs, waaronder Victor Sjöström, Bibi Andersson, Harriet Andersson, Gunnar Björnstrand, Ingrid Thulin, Max von Sydow en Liv Ullmann. Hij heeft van 1953 tot en met 1982 trouw samengewerkt met de cameraman Sven Nykvist, die in 2006 overleden is. Als hij de dagelijkse opnames bekijkt legde hij de nadruk op het kritisch zijn. Hij zei dat hij zichzelf niet vraagt of iets goed of verschrikkelijk is, maar of het genoeg is of dat het opnieuw opgenomen moet worden.

Bergmans films hebben bij het brede publiek de naam zwaarmoedig, diepgravend en ontoegankelijk te zijn – eigenlijk te ernstig voor een medium dat geleidelijk aan weer entertainment werd. Op afstand gezien staan wij nu versteld over Bergmans succes wanneer hij in zijn films de grote levensvragen, de zin van het geloof en schuld en boete behandelde. Na de secularisatiegolf van de laatste decennia zijn dergelijke onderwerpen met de toenmalige polemiek eromheen nog slechts van kunsthistorisch belang. Bergman weigerde steeds het publiek de gemakkelijkste weg aan te reiken. Film moest inspanning vergen en geen ontspanning (entertainment) bieden omdat met kennis en inzicht gericht kijken ontzettend meer teruggeeft en verrijking biedt aan de kijker.

Ingmar Bergman overleed in de ochtend van 30 juli 2007 op het eiland Fårö in de Oostzee, op 89-jarige leeftijd^[4].

[bewerken] Onderscheidingen

• 1955 een Gouden Palm op het Filmfestival van Cannes voor Glimlach van een zomernacht
• 1957 een Gouden Palm voor Het zevende zegel
• 1958 een Gouden Beer op het Filmfestival van Berlijn voor Wilde Aardbeien.
• 1961 won hij de Oscar in de categorie "Beste Anderstalige Film" (d.w.z. niet-Engelstalig) voor De maagdenbron
• 1962 een Oscar voor Als in een donkere spiegel
• 1970 de Irving G. Thalberg Memorial Award tijdens de Oscaruitreiking
• 1984 een Oscar voor Fanny en Alexander
• 1997 De Gouden Palm der Palmen op het Filmfestival van Cannes voor zijn gehele oeuvre.

Daarnaast ontving Bergman verschillende Oscar-nominaties (9 in totaal) voor enkele films.

[bewerken] Trivia

• Tijdens een staking in 1951 in de Zweedse filmindustrie maakte de nog jonge Bergman een negental commercials voor een zeepproducent "Bris", de tegenhanger van "Sunlight". Deze zijn terug te zien op Youtube (tik in: "Bergman+Bris"). Deze commercials werden opgenomen met Bergmans vaste staf, onder meer cameraman Gunnar Fischer en actrice Bibi Andersson. Veel van Bergmans stilistische en thematische preoccupaties duiken er op. Een van de filmpjes is een geestige parodie op de 3D-rage begin jaren vijftig (20e eeuw) waarbij de toeschouwers in de filmzaal een brilletje met groenrode glazen moesten opzetten. Ook is er een komisch filmpje over een bokswedstrijd tussen het vuil (een duiveltje) en de zeep (een harlekijn). ^[5]
• De archieven van de cineast, in bezit van de "Ingmar Bergman Foundation" en 65 jaar artistieke schepping omvattend, werden in 2002 in zijn geheel aan het Zweeds Filminstituut geschonken. In juni 2007 werd deze collectie toegevoegd aan "het geheugen van de wereld": de Werelderfgoedlijst voor documenten.
• Bergman wordt ook genoemd in de wereldhit "Moviestar" van Harpo.
• Hij overleed op dezelfde dag als grootmeester Michelangelo Antonioni 30 juli 2007.
• Begin september 2007 raakte bekend dat de Zweedse overheid twee miljoen euro uittrekt om digitale kopieën te produceren van Bergmans films. Daarbij zal men investeren in een jaarlijks theaterfestival.

[bewerken] Filmografie

Jaar	Oorspronkelijke titel	Nederlandse titel
1944	Hets	De kwelling
1946	Det regnar på vår kärlek	Het regent op onze liefde (??)
1946	Kris	Crisis
1947	Kvinna utan ansikte	Vrouw zonder gezicht
1947	Skepp till Indialand	Schip naar India
1948	Eva
1948	Hamnstad	Havenstad
1948	Musik i mörker	Muziek in het donker (??)
1949	Fängelse	De gevangenis
1949	Törst	Dorst
1950	Medan staden sover	Na twaalf uur 's nachts
1950	Sånt händer inte här	Zoiets gebeurt hier niet
1950	Till glädje	Ode aan de vreugde
1951	Frånskild	Gescheiden (??)
1951	Sommarlek	Zomeridylle, Zomerintermezzo (DVD)
1952	Kvinnors väntan	Wachtende vrouwen, Geheimen van vrouwen (DVD)
1953	Gycklarnas afton	De spullenbaas
1953	Sommaren med Monika	Zomer met Monika
1954	En lektion i kärlek	Lessen in liefde
1955	Kvinnodröm	Vrouwendroom
1950	Sommarnattens leende	Glimlach van een zomernacht
1951	Sista paret ut	??
1957	Det sjunde inseglet	Het zevende zegel
1957	Smultronstället	Wilde aardbeien
1958	Ansiktet	Het gezicht, Façade (DVD)
1958	Nära livet	Op de drempel van het leven
1960	Djävulens öga	Het oog van de duivel
1960	Jungfrukällan	De maagdenbron
1961	Såsom i en spegel	Als in een donkere spiegel
1961	Lustgården	De tuin der lusten (??)
1962	Nattvardsgästerna	De avondmaalsgasten
1963	Tystnaden	De grote stilte
1964	För att inte tala om alla dessa kvinnor	Om van de vrouwen maar te zwijgen
1966	Persona	Maskers
1968	Skammen	Schaamte
1968	Vargtimmen	Het uur van de wolf
1969	En passion	Een hartstocht (??)
1969	Riten	Het ritueel
1971	Beröringen	Beroering (??)
1972	Viskningar och rop	Schreeuw zonder antwoord, Geschreeuw en gefluister (DVD)
1973	Scener ur ett äktenskap	Scènes uit een huwelijk
1975	Trollflöjten	De toverfluit
1976	Ansikte mot ansikte	Van aangezicht tot aangezicht
1977	Ormens ägg	Het slangenei
1978	Höstsonaten	Herfstsonate
1980	Ur marionetternas liv	Uit het leven van marionetten
1982	Fanny och Alexander	Fanny en Alexander
1984	Efter repetitionen	Na de repetitie
1986	Karins ansikte	Het gezicht van Karin
1991	Den goda viljan	De beste bedoelingen (??)
1992	Söndagsbarn	Zondagskinderen (??)
1993	Backanterna	De bacchanten (??)
1995	Sista skriket	De laatste schreeuw (??)
1997	Larmar och gör sig till	Luidruchtig en aanstellerig (??)
2000	Trolösa	De ontrouwen (??)
2003	Saraband	Sarabande (??)

[bewerken] Bibliografie

• Laterna Magica Autobiografie van Ingmar Bergman ^[6]
• Michel Apers, in reader van het Zomerfilmcollege, van de Nationale Dienst voor Filmcultuur, Neerpelt, augustus 1991, D/1991/0618/96.
• Robert Sklar, Film. An international history of the medium, Harry N. Abrams, Publishers, 1993, ISBN 0810933217 (blz 333-335)

[bewerken] Referenties