Jan Pen (hoogleraar)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Pen
Jan Pen (1976)
Jan Pen (1976)
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum 15 februari 1921
Geboorteplaats Lemmer
Sterfdatum 14 februari 2010
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Econoom
Publicaties Moderne economie (1959)
Portaal  Portaalicoon   Economie

Jan Pen (Lemmer, 15 februari 1921 - Haren, 14 februari 2010) was een Nederlandse econoom, hoogleraar en columnist. Hij is schrijver van verschillende boeken over economie.

Leven en werk[bewerken]

Pen studeerde aan de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, waar hij in 1950 promoveerde op de theorie der collectieve loononderhandelingen. Hij werkte eerst in het bedrijfsleven en vanaf 1947 bij het ministerie van Economische Zaken. In 1952 werd hij daar hoofd van de directie Algemene Economische Politiek. In februari 1956 werd hij benoemd tot hoogleraar in de staathuishoudkunde en de leer der openbare financiën aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid en die der Faculteit der Economische Wetenschappen (FEW) van de Rijksuniversiteit Groningen[1]. Hij publiceerde in 1958 Moderne economie, dat jarenlang als de inleiding in de macro-economie gold en in diverse vertalingen verscheen. Onder de titel Macro-economie : wat wij weten en wat wij niet weten verscheen in 1977 een uitgebreide en vernieuwde versie van dit handboek. Pen gaf zijn afscheidscollege in 1986, maar was daarna nog als hoogleraar h.c. verbonden aan de FEW.

Pen is de bedenker van de Pen's Parade, een grafische voorstelling voor inkomensverdeling. In deze figuur worden gezinnen of personen op de x-as gerangschikt van arm naar rijk, terwijl op de y-as de hoogte van het inkomen wordt aangegeven. Een andere aanduiding voor deze figuur is de Parade van dwergen en een enkele reus, die de vorm beschrijft die deze figuur in veel landen aanneemt.

In 1974 hield Jan Pen de derde Huizingalezing in Leiden. De titel van de lezing luidde: 'De cultuur, het geld en de mensen'. Jarenlang schreef hij als columnist voor Het Parool. Hij schreef ook regelmatig in het Hollands Maandblad en Economisch Statistische Berichten (ESB).

In Onder professoren van W.F. Hermans figureert Pen als het personage Tabe Pap.

In 2003 werd hij getroffen door een hersenbloeding. Zeven laar later overleed hij[2].

Vermeend overlijden[bewerken]

Op 24 mei 2009 berichtten het ANP en andere media dat Pen overleden zou zijn. In de Volkskrant verscheen een uitgebreid in memoriam. De bron was een overlijdensadvertentie in Het Parool, maar die gold niet de econoom, maar een naamgenoot die jarenlang als corrector in dienst was van Het Parool. Pen zelf zei: ''Ik ben niet dood. Ik zit hier springlevend op de bank in Haren. Ik speel nog iedere dag op het keyboard Bach en de blues van Jimmy Yancey. Kent u die niet?" [3].

Jan Pen-prijs[bewerken]

De Jan Pen-prijs wordt sinds 2006 jaarlijks door het Gammasteunpunt van de Rijksuniversiteit Groningen uitgereikt aan een middelbare scholier die het beste ingezonden profielwerkstuk op het gebied van economie en maatschappij gemaakt heeft[4].

Selectie bibliografie[bewerken]

Pen heeft talloze artikelen geschreven en diverse boeken, waaronder:

  • (2013) Vandaag staat niet alleen : essays & memoires / tek.: Elise van Iterson. Nieuw Amsterdam, Amsterdam. 191 p. ISBN 978-90-468-1471-0. Eerder verschenen in: Hollands Maandblad, tussen 1960 en 2006. Artikelen en persoonlijke herinneringen over onder meer economie, kunst en de Tweede Wereldoorlog.
  • (1998) Een overzichtelijke wereld : biografische berichten. Nieuwezijds, Amsterdam. 155 p. ISBN 90-5712-042-9. Essays en stukjes, eerder verschenen in Hollands Maandblad en Vrij Nederland. Terugblik op zijn leven, standpunten, ontmoetingen en andere ervaringen.
  • (1995) Tegenspraak : 11 sceptische stukjes. Academic Service, economie en bedrijfskunde, Schoonhoven. 63 p. ISBN 90-5261-162-9. Bespreking van een elftal stellingen op politiek, economisch en sociaal terrein.
  • (1992) Gelijkheid onder de mensen. Sdu, Den Haag. 78 p. ISBN 90-12-06596-8. (Willem Drees-Lezing ; 1991). Over de vermogen verdeling in Nederland.
  • (1989) Wie heeft er gelijk? / ill.: Peter van Straaten; red. adviezen: B. Akkerboom. Academic Service, Schoonhoven. 256 p. ISBN 90-5261-001-0. Gedeeltelijk eerder verschenen in Het Parool, Hollands Maandblad, Intermediair en Economisch-Statistische Berichten. 44 opstellen over redeneren, debatteren, gelijk hebben en krijgen in de economie en in het leven.
  • (1986) Onder juristen : pleidooi voor een meta-theorie. Wolters-Noordhoff, Groningen. 15 p. ISBN 90-01-70680-0. Afscheidscollege Groningen.
  • (1984) De verrassingen van de economie. Het Spectrum, Utrecht. 158 p. ISBN 90-274-5771-9. 26 artikelen over economische onderwerpen.
  • (1983/1958) Macro-economie : wat wij weten en wat wij niet weten / met: L.J. van Gemerden. 3e dr. Het Spectrum, Utrecht. 392 p. ISBN 90-274-5368-3. (Aula pocket ; 612). 1e dr.: 1977; 2e dr.: 1980. Oorspr. titel: Moderne economie. 1958. (17e dr. 1974. ISBN 90-274-4818-3.(Aula-boeken ; 14).
  • (1980/1979) Kijk, economie : over mensen, wensen, werk en geld. 2e dr. Het Spectrum, Utrecht. 160 p. ISBN 90-274-9242-5. 1e dr.: 1979. Inleiding tot macro-economische vraagstukken.
  • (1977) Naar een rechtvaardiger inkomensverdeling / met Jan Tinbergen. Elsevier, Amsterdam. 210 p. ISBN 90-10-01938-1.
  • (1977/1976) Dat stomme economenvolk met zijn heilige koeien. 2e dr. Het Spectrum, Utrecht. 254 p. ISBN 90-274-5869-3. (Spectrum-paperback ; 19). 1e dr.: 1976. Eerder in kranten en tijdschriften gepubliceerde artikelen over economie, politiek en sociaal terrein. tekst
  • (1975) De cultuur, het geld en de mensen. De Harmonie, Amsterdam. 47 p. ISBN 90-6169-055-2. Huizinga-lezing, 20 december 1974. ISBN 90-6169-055-2.
  • (1974/1971) Income distribution. New ed. Penguin Books, Harmondsworth.. 438 p. ISBN 0-14-021259-0. (Pelican books). Oorspr. uitg.: Alen Lane, Penguin Press, London, 1971. 424 p. ISBN 0-7139-0179-9.
  • (1964) 'Het aardige van J.K. Galbraith'. Voorwoord bij: J.K. Galbraith - Politieke economie. Het Spectrum 1964 (Aula; vertaling van The Liberal Hour (London 1960))
  • (1964) Een harde wereld. De Bezige Bij, Amsterdam. 154 p. (Kwadraatpockets ; 16).
  • (1956) Trekken en duwen in de conjunctuurpolitiek. Stenfert Kroese, Leiden. 32 p. Inaugurele rede Groningen.
  • (1950) Theorie der collectieve loononderhandelingen : poging tot een determinering van het resultaat van de machtsstrijd bij tweezijdig monopolie. Stenfert Kroese, Leiden. VIII, 322 p. Proefschrift Universiteit van Amsterdam. Handelseditie o.d.t.: De loonvorming in de moderne volkshuishouding. 1950.
Bronnen, noten en/of referenties