Julia Kristeva

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Julia Kristeva, 2008

Julia Kristeva (Bulgaars: Юлия Кръстева) (Sliven, 24 juni 1941) is een Franse linguïst, psychoanalytica, schrijfster, filosoof en feminist van Bulgaarse komaf.

Levensloop[bewerken]

Kristeva studeerde linguïstiek aan de universiteit van Sofia. Op 23-jarige leeftijd verliet ze Bulgarije om naar Parijs te verhuizen. In Parijs kwam ze terecht in de turbulente ontwikkelingen van de jaren zestig. Zij was in 1965 een van de oprichters van het linguïstische en avantgardistische tijdschrift Tel Quel. Hier leerde ze haar latere man Philippe Sollers kennen. In 1974 promoveerde zij op La révolution du langage poétique. Nadat zij bij Jacques Lacan psychoanalyse had gestudeerd, begon ze een eigen psychoanalytische praktijk.

Haar linguïstische en psychoanalytische achtergrond komen samen in het onderscheid dat Julia Kristeva maakt tussen het semiotische en het symbolische. Het symbolische wordt hierbij geassocieerd met de orde, de wetten, terwijl het semiotische staat voor verwerping, revolutie en verandering. Kristeva werkt dit onderscheid uit op de gebieden van de psyche, de taal en de cultuur. Julia Kristeva noemt het semiotische ook wel het vrouwelijke en het symbolische het mannelijke. Dit heeft er mee te maken dat in de eerste levensjaren het lichamelijke contact met de moeder belangrijk is, terwijl in de symbolische orde, waar mannen dominant zijn, vaders wil wet is. Volgens Kristeva wordt er aan het semiotische in de traditionele linguïstiek en psychoanalyse ten onrechte minder aandacht besteed of het wordt zelfs verdrongen. Dit is volgens haar parallel aan de algemene positie van vrouwen in de westerse cultuur. Zij probeert door middel van haar geschriften daar verandering in te brengen.

Eind 1997 werd de geloofwaardigheid van onder andere Kristeva op de proef gesteld in het boek Intellectueel bedrog. Postmodernisme, wetenschap en antiwetenschap van de fysici Alan Sokal en Jean Bricmont. Daarin analyseren zij de teksten van vooral Franse postmoderne intellectuele keizers die volgens hen achter hun imposant jargon naakt zijn (zie ook: Sokal-affaire).

In 1975 dreef Rudy Kousbroek al indirect de spot met de stijl van haar semiotisch proza in een aflevering van zijn feuilleton-roman Vincent en het geheim van zijn vaders lichaam - in NRC-Handelsblad nog gepubliceerd onder het pseudoniem Fred Coyett - daar waar hij haar via het personage Krista Julieva laat spreken.

Kristeva is als hoogleraar verbonden aan enkele universiteiten in de Verenigde Staten. In 2004 was zij de eerste laureaat van de prestigieuze Holbergprijs.

Werk[bewerken]

  • 1969 - Semeiotike, recherche pour une sémanalyse
  • 1970 - La texte du roman
  • 1972 - L'espace de Giotto (Nederlandse vertaling, De vreugde van Giotto, 1984);
  • 1974 - La révolution du langage poétique
  • 1974 - Des Chinoises
  • 1975 - La traversée des signes
  • 1977 - Polylogue
  • 1980 - Pouvoirs de l'horreur. Essai sur l'abjection
  • 1982 - 'Semiologie en grammatologie'. In: Krisis Tijdschrift voor actuele filosofie, 1982, issue 2.
  • 1983 - Histoires d'amour (Nederlandse vertaling, 1991)
  • 1985 - Au commencement était l'amour. Psychanalyse et foi (Nederlandse vertaling door Ton van der Stap en Henk Hillenaar, 1993)
  • 1987 - Soleil noir. Dépression et mélancolie
  • 1988 - Étrangers à nous-mêmes (Nederlandse vertaling, De vreemdeling in onszelf, 1991)
  • 1990 - Les Samouraïs
  • 1991 - Le vieil homme et les loups (roman)
  • 1997 - Possessions (roman)

Secundaire literatuur

  • J.M.Broekman Julia Kristeva. Eenheid en verscheidenheid van mens en cultuur, in: Theo de Boer e.a. Moderne Franse filosofen - Foucault, Ricoeur, Irigaray, Baudrillard, Levinas, Derrida, Lyotard en Kristeva (pp.126-138), uitg. Kok Agora, Kampen (1993) ISBN 90 391 0545 6.

Bronnen

  • Moi, Toril (red.), The Kristeva Reader, Oxford: Blackwell, 1986.
  • De Costa, Denise, "Ecriture féminine", in: Will van Peer en Katinka Dijkstra (red.), Sleutelwoorden. Kernbegrippen uit de hedendaagse literatuurwetenschap, Leuven en Apeldoorn: Garant, 1991.
  • Impostures intellectuelles A. Sokal, J. Bricmont, Odile Jacob, oktober 1997. ISBN 2-7381-0503-3.
  • Vincent en het geheim van zijn vaders lichaam, Rudy Kousbroek, Amsterdam, Bezige Bij, 1981, 2e dr.

Externe links