Maffia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Dit artikel gaat over de Italiaanse maffia. Voor de maffia in de Verenigde Staten van Amerika, zie: Amerikaanse maffia.

Maffia (Italiaans: Mafia, met één f) is de naam van een geheel van geheime criminele organisaties, georganiseerd in afdelingen. Om aan de term 'maffia' te voldoen, moet een criminele organisatie over vier verschillende segmenten beschikken: een criminele, culturele, politieke en economische. Een persoon die tot de maffia behoort wordt een maffioso (meervoud maffiosi) genoemd.

De term, afgeleid van het Arabische manfīy, wordt tegenwoordig ook gebruikt voor georganiseerde misdaad in het algemeen.

De 4 grote maffiabendes in Zuid-Italië

██ Cosa Nostra

██ Camorra

██ Sacra Corona Unita

██ 'Ndrangheta

Terminologie

Onder elkaar spreken maffiosi nooit over hun organisatie in termen van "maffia", eerder gebruiken ze termen als "de Familie". Ook hebben ze het soms over 'onze organisatie'. Ze noemen zichzelf ook geen maffiosi maar "Uomini d'onore" of "mannen van eer".

Criminele activiteiten

Drugshandel

De Siciliaanse maffia is een belangrijke speler in de internationale drugshandel. In 2003 heeft de Siciliaanse maffia naar schatting ruim € 8 miljard omgezet met de handel in drugs.

Wapenhandel

In 2003 is door de Siciliaanse maffia naar schatting een omzet geboekt van ruim € 1,5 miljard door wapenhandel.

Woekerleningen

Een publicatie uit 2007 van Confesercenti (een Italiaanse vereniging van kleine bedrijven) meldde dat ongeveer 25,2% van alle Siciliaanse bedrijven geld verschuldigd zijn en een bedrag van rond de € 1,4 miljard per jaar betalen aan maffiose woekeraars. Dit gebeurt onder bedreigingen en met exorbitante winstmarges.

Geschiedenis

Etymologie

De oorspronkelijke maffia is ontstaan op Sicilië (zie Cosa Nostra), als antwoord op de 'overheersing' van de verschillende regeringen en tegenwoordig die van Rome. De term is zeer waarschijnlijk ontleend aan een folkloristisch toneelstuk van Giuseppe Rizzotto, getiteld "I Mafiusi di la Vicaria". Een andere mogelijke oorsprong van de naam verwijst naar de Arabische overheersers die in het Saracenen-tijdperk Palermo regeerden, namelijk de stam Ma Afir. Nog een mogelijke, Arabische invloed is Mu Afat. Mu betekent moed, Afat het beschermen van de zwakkeren tegenover de sterken.

Een andere verklaring zou zijn, dat MAFIA een afkorting is voor: Morte alla Francia Italia Anela, dat zoveel als "Dood aan Frankrijk is Italiës Verlangen" betekent. Sicilië was bezet door de Fransen. Het verhaal gaat, dat op een dag een Siciliaans meisje verkracht werd door een Franse soldaat, wat de druppel bleek voor de onderdrukte Sicilianen die gewapend met zeis, bijl en de Siciliaanse lupura (een Siciliaans woord voor afgezaagd dubbelloops jachtgeweer) de Franse bezetters van het eiland hebben geweerd.

Op Sicilië zelf zegt men dat de maffiosi boeren waren die met beschilderde ezelskarren in de 19e eeuw naar het noorden vertrokken en vochten voor de onafhankelijkheid van zuid-Italia tegen het overheersende noorden nadat het arme noorden het rijke zuiden ontdaan had van alle fabrieken en deze verplaatst had naar het noorden om daar de economie nieuw leven in te blazen.

Ontstaan

Het ontstaan van de maffia begint al ruim voor de 19e eeuw. Het Sicilië van toen was puur agrarisch en in het bezit van adellijke landeigenaren, meestal met de status van baron. Deze 'nobili' staken natuurlijk niet zelf de handen uit de mouwen om het land te bewerken. Tegen een percentage van de oogst en een pachtsom, verdeelden zij het land onder de boeren. Om toezicht te houden op het eigendom en er zeker van te zijn dat de oogst voldoende zou opbrengen, namen zij opzichters in dienst. Deze opzichters werden door de pachters 'chef', ofwel 'capo' genoemd. Deze capo was het aanspreekpunt voor het herverpachten van de landerijen en nog belangrijker de verdeling van het regenwater dat werd opgeslagen in de bassins ten behoeve van irrigatie. Het irrigeren van de akkers op het zeer droge eiland was de enige garantie voor welstand. Kort gezegd: wie het water bezat of verdeelde, bezat ook de rijkdom en daardoor de macht. Opzichters waren corrupt, en vrij om te beschikken over het lot van vele pachters. Daar is de basis gelegd voor de hedendaagse maffia, die zich voornamelijk bezighoudt met prostitutie, woekerpraktijken (loansharking), vastgoed, drugshandel, afpersing en politiek.

Verspreiding

De tentakels spreiden zich uit over heel Italië, en bereiken verschillende delen van het Middellandse Zeegebied. Bovendien weken sommige Italiaanse families uit naar de Verenigde Staten. In steden als New York ontstond een gelijkwaardig fenomeen als wat men in het thuisland Italië kende.

De eerste maffiafamilies trokken uit het platteland naar Palermo nadat ze met het einde van de feodaliteit hun juridische macht verloren. Ze lieten hun eigendommen na aan de 'gabellotti', die clans vormden. Vanaf de jaren zestig verdwijnen talloze lichamen in de fundamenten van Palermo. Clans uit Corleone, en ook New York, roken hun kans. Ze maakten korte metten met de 'eerbaren', getrouw aan de traditionele afpersingsmethoden.

In Marseille bevond zich het wereldcentrum van heroïnehandel. Nadat de French Connection door Franse en Amerikaanse recherche werd opgeruimd, werd Marseille al snel vervangen door Palermo.

Hoogste maffiabaas opgepakt

Op 11 april 2006 werd de capo di tutti capi (baas van alle bazen), maffiabaas Bernardo Provenzano op 73-jarige leeftijd op Sicilië opgepakt. Hij had als bijnaam De geest van Corleone. Provenzano had zich sinds zijn veroordeling ruim 43 jaar daarvoor tot levenslange gevangenisstraf schuilgehouden in een boerderij bij het plaatsje Corleone op Sicilië. Zijn voormalig baas en partner was Salvatore 'Toto' Riina (ook afkomstig uit Corleone), die in 1993 werd gearresteerd. Provenzano werd bij verstek veroordeeld wegens 275 bewezen moorden, onder meer voor medeaansprakelijkheid voor de moord op de anti-maffiarechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino in 1992. Provenzano was de rechterhand van opdrachtgever en capo dei capi Salvatore Riina.

Organisatiestructuur

Aan de top van de verschillende afdelingen (geleid door families) staat de "Don" (Heer). Zij worden bijgestaan door consiglieri (raadgevers). De Don geeft opdrachten aan zijn Caporegimes (kapitein van een regiment). Een regiment is weer onderverdeeld in verschillende cosche's (teams) welke worden aangestuurd door een Capodecino (kapitein van een dozijn). De uitvoerende handelingen worden verricht door de soldati, ook wel picciotti (Sicilaans voor jongens) genoemd.

Oude codes

De maffia heeft lang gehandeld volgens bepaalde codes die hen verboden in oneerbare zaken betrokken te zijn zoals drugshandel en prostitutie. Drugshandel werd echter wel gevoerd. Er werd dan voor gezorgd dat alle drugs naar de (vaak Amerikaanse) klanten ging. Op die manier werden de eigen kinderen beschermd tegen de heroïne.

Een paar van de oudste codes binnen de maffia zijn de omerta en de vendetta.

Omerta

Houdt in dat wat er ook gebeurt, je met niemand over je familiezaken praat, je houdt je mond gesloten tegen de autoriteiten.

De straf op het breken van de omerta is dat je wordt vermoord en dat een rat in je mond wordt achtergelaten.

De eerste verrader die de regels van de omerta brak was Joe Valachi. De namen van de maffiafamilies en de organisatiestructuur zijn van hem afkomstig, wat ook staat beschreven in het stuk over de geschiedenis. Een recenter voorbeeld is de moord op Giulio Bordoni die in 1996 drie handelsroutes van wapens en heroïne aangaf in ruil voor politiebescherming.

Vendetta

Vendetta is de bloedwraak: wie een lid van een familie doodt, zal door die familie bestraft worden met de dood. Gedood wordt ook diegene die zich tegen de bendes verzet.

Grote misdaadorganisaties per land

De volgende misdaadorganisaties worden ook vaak aangeduid als maffia-organisaties.

Alleen de Amerikaanse maffia heeft zijn wortels in de Cosa Nostra, en behoort daarom tot de eigenlijke maffia.[1]

Zie ook

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) John Dickie, Cosa Nostra (Ambo/Anthos B.V., 2011)