Geëxpandeerd polystyreen
Geëxpandeerd polystyreen (Engelse afkorting: EPS, naar expanded polystyrene) is een karakteristieke en vrijwel altijd witte kunststof, in de volksmond piepschuim genoemd, of ook wel Isomo, merknaam van een West-Vlaams bedrijf dat al in 1956 begon met de productie van EPS (isomo staat voor 'isolation moderne'). Vroeger werd het ook wel tempex of PS-hardschuim genoemd.
EPS wordt al meer dan 50 jaar voor velerlei doeleinden toegepast. EPS is van oorsprong bedoeld als isolatiemateriaal en kent daarin nog steeds haar grootste toepassing, naast verpakkingen en producten voor de GWW-sector.
Inhoud |
EPS-productie [bewerken]
Polystyreen ontstaat door polymerisatie van het monomeer styreen. Styreen wordt op industriële schaal gemaakt uit ethylbenzeen door dehydrogenatie, dat op zijn beurt gemaakt wordt door alkylatie van benzeen met ethyleen. Aan het polystyreen wordt een blaasmiddel toegevoegd en vervolgens geëxtrudeerd tot korrels. EPS-verwerkers verhitten de korrels met stoom, de korrels zetten uit en worden aan elkaar gesmolten. Na afkoeling resulteert dit in een plaat, blok of flakes geëxpandeerd hardschuim (EPS)
Iedere kubieke meter EPS bevat ongeveer 10 miljoen bolletjes, ook wel parels genoemd. Elke parel heeft 3000 gesloten cellen die met gas gevuld zijn. Concreet bestaat EPS qua volume slechts voor 2% uit polystyreen en voor 98% uit gas. Het is dan ook zeer licht. Vocht (en waterdamp) tast EPS niet aan. Grote mechanische belastingen kunnen dankzij de specifieke celstructuur worden opgenomen. EPS is een 'monomateriaal', wat wil zeggen: bestaande uit één materiaalsoort, waardoor het bij uitstek voor recycling in aanmerking komt. Bovendien is het grondwater-neutraal.
EPS-eigenschappen [bewerken]
Dichtheid EPS, soortelijk gewicht: 15 tot 40 kg/m³. Bijvoorbeeld EPS 25 = 25 kg/m³. ook wel de volumieke massa genoemd. De warmtedoorgangscoëfficiënt (λ) is ongeveer 0,035 W/(m².K). Dit is afhankelijk van de fabrikant.
Toepassingen [bewerken]
EPS wordt veel toegepast in de wegenbouw, met name in de veengebieden in het westen van Nederland. Door de lage dichtheid is het lichter dan veen (veen is praktisch net zo zwaar als water) en daardoor worden verzakkingen van wegen grotendeels voorkomen. Met name op plekken waar wegen aansluiten op kunstwerken zoals bruggen of viaducten wordt EPS gebruikt. Veel viaducten over gedeeltes van de Betuweroute, zoals in de Alblasserwaard, zijn met EPS gebouwd. In de HSL-Zuid is EPS gebruikt voor de opritten naar de brug over het Hollands Diep. Daarnaast is EPS gebruikt door kunstenaar Robert Jasper Grootveld voor de bouw van drijvende eilanden.
Daarnaast wordt het dankbaar gebruikt als bouwmateriaal voor bloemencorsowagens en maquettes daarvan. Het is makkelijk te gebruiken om plastische, gedetailleerde vormen uit te maken, met behulp van zaag, staalborstel en mes. Bijkomend voordeel van het gebruik op corsowagens is dat EPS een ideale ondergrond is om bloemen op te bevestigen. Met een spijkertje wordt de bloem vastgeprikt.
EPS-bouwproducten [bewerken]
EPS-producten worden vervaardigd in de vorm van blokken, platen of vormdelen. De blokken kunnen worden opgesneden tot platen en vele willekeurige vormdelen. EPS-bouwproducten kunnen dan ook 'kaal' worden geleverd, zoals EPS-spouwplaten, 'broodjesvloeren' (ook wel combinatievloer genoemd) en in samengestelde hoogwaardige producten als sandwichpanelen, Structural insulated panels, gecacheerde dakisolatie en dergelijke.
EPS-kwaliteiten [bewerken]
De aanduiding van de EPS-kwaliteiten was oorspronkelijk gebaseerd op de volumieke massa. Volgens de nieuwe Europese norm NEN-EN 13163 is de aanduiding thans gebaseerd op de druksterkte bij 10% vervorming (een materiaaleigenschap, géén toelaatbare spanning).
Zie ook [bewerken]
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina polystyreen op Wikimedia Commons. |
