Polymethylmethacrylaat

Polymethylmethacrylaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van een PMMA-keten
Algemeen
Molecuulformule      (uitleg)	[CH2C(CH3)(CO2CH3)]n
Andere namen	acronal, acrylex, acrylglas, acrylite, acrypet, akrylon, altuglas, barlo, crinothene, degalan, deglas, delpet, diakon, elvacite, kallocryl, kallodent, limacryl, lucite, metaplex, osteobond, parapet, paraglas, perspex, plexiglas, policril, setacryl, vitroflex
Molmassa	n·100,11582 g/mol
CAS-nummer	9011-14-7
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	vast
Kleur	transparant (inkleuring mogelijk in nagenoeg alle kleuren)
Dichtheid	1,19 g/cm³
Vlampunt	> 250 °C
Zelfontbrandings- temperatuur	304 °C
Goed oplosbaar in	aceton, ethylacetaat
Onoplosbaar in	water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal    Scheikunde

Polymethylmethacrylaat (PMMA) is een polymeer van methylmethacrylaat. Deze transparante thermoplast is beter bekend onder de handelsnamen Perspex en Plexiglas.

Toepassingen

Polymethylmethacrylaat laat ongeveer 90% van het licht door en wordt daarom vaak gebruikt ter vervanging van glas, ten opzichte waarvan het een aantal voordelen biedt:

• het is lichter;
• het versplintert niet;
• het is eenvoudig in allerlei vormen te produceren;
• het laat meer licht door dan gewoon glas.

Er zijn ook nadelen:

• het is minder hard dan glas en daardoor gevoeliger voor beschadiging (krassen);
• zonder de nodige additieven laat het ultraviolet licht door (kan afhankelijk van de toepassing ook een voordeel zijn);
• het is minder hittebestendig dan glas.
• het is zeer brandbaar.

PMMA wordt gebruikt in toepassingen waar de grote gewichtsbesparing t.o.v. glas een groot voordeel biedt en ook waar grote transparantie gewenst is. zoals bijvoorbeeld in grote aquaria, 's Werelds grootste aquaria hebben vensters van verscheidene meters breed en hoog en een dikte tot 30cm gemaakt uit PMMA. Ze kunnen ook in stukken gemaakt worden en nagenoeg onzichtbaar verlijmd voor assemblage. Verder is PMMA een veelgebruikt materiaal voor transparante geluidsschermen. PMMA wordt nooit gebruikt voor veiligheidstoepassingen, het is immers niet impactbestendig (wel beter dan glas) en het breekt in scherpe stukken. Bovendien is het zeer brandbaar dus kan het nooit gebruikt worden bij personentransport (treinen, trams, bussen). Daarvoor wordt het onbreekbare, hoge temperaturen bestendige en zelfdovende polycarbonaat gebruikt, dat wel ook veel duurder is.

Polymethylmethacrylaten worden ook gebruikt in de tandheelkunde bij de vervaardiging van een losse prothese en bij de eerste generatie van composietvullingen.

Productie

De grondstoffen voor polymethylmethacrylaat zijn aceton, methanol, waterstofcyanide en zwavelzuur. Hoewel dit niet de vriendelijkste stoffen zijn, is het eindproduct onschadelijk. Bij een temperatuur boven de 450 °C verbrandt polymethylmethacrylaat volledig tot koolstofdioxide en water. Het productieproces werd in 1928 in verschillende laboratoria in Europa onafhankelijk van elkaar bedacht en in 1936 werd het door de Amerikaanse firma Rohm and Haas op de markt gebracht.

Eigenschappen

Elasticiteitsmodulus i.f.v. Temperatuur

• glastemperatuur T_g: 110 °C
• Thermische geleiding: 0,07-0,21 W/m.K
• Lineair thermische uitzetting: 7,7.10 ^{− 5} m/K
• Vicat verwerkingspunt: 112 °C
• Vervormingstemperatuur: 150-175 °C
• Brekingsindex: 1,489 n
• Rockwellhardheid: M102
• Rek tot breuk: 3,5 %
• Slagsterkte: 16 KJ/m²
• treksterkte: 80 MPa
• Trekmodulus: 3200 MPa
• Buigsterkte: 116 MPa
• Elasticiteitsmodulus: 3210 MPa
• Waterabsorptie: 0,21 %
• Geur: Nihil
• Smaak: Nihil
• Massadichtheid: 1190 kg/m³

Doe het zelf

Polymethylmethacrylaat in plaatvorm is voor de doe-het-zelver vrij eenvoudig te bewerken:

• Het is te zagen met een fijne figuurzaag die met zeep is ingesmeerd.
• Na verwarmen in een matig warme (150 °C) oven is het in elke gewenste vorm te buigen.

Referentie

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• MSDS fiche Polymethylmethacrylaat, Fluka, productnummer 81503

Mediabestanden

Zie de categorie Acrylic glass van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.