Polymethylmethacrylaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Polymethylmethacrylaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van een PMMA-keten
Structuurformule van een PMMA-keten
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
[CH2C(CH3)(CO2CH3)]n
Andere namen acronal, acrylaat, acrylex, acrylglas, acrylite, acrypet, akrylon, altuglas, barlo, crinothene, degalan, deglas, delpet, diakon, elvacite, kallocryl, kallodent, limacryl, lucite, metaplex, osteobond, oroglas, parapet, paraglas, perspex, plexiglas, policril, setacryl, vitroflex
Molmassa n·100,11582 g/mol
CAS-nummer 9011-14-7
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur transparant (inkleuring mogelijk in nagenoeg alle kleuren)
Dichtheid 1,19 g/cm³
Vlampunt > 250 °C
Zelfontbrandings- temperatuur 304 °C
Goed oplosbaar in aceton, ethylacetaat
Onoplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Polymethylmethacrylaat (PMMA) is een polymeer van methylmethacrylaat.

Deze transparante thermoplastische kunststof is beter bekend onder de handelsnamen Perspex® en Plexiglas®, Altuglas®, Oroglas® maar ook kortweg als acrylaat.

Toepassingen[bewerken]

Polymethylmethacrylaat laat ongeveer 90% van het licht door en wordt daarom vaak gebruikt ter vervanging van glas, ten opzichte waarvan het een aantal voordelen biedt:

  • het is lichter;
  • het versplintert niet;
  • het is eenvoudig in allerlei vormen te produceren;
  • het laat meer licht door dan gewoon glas.

Er zijn ook nadelen:

  • het is minder hard dan glas en daardoor gevoeliger voor beschadiging (krassen);
  • zonder de nodige additieven laat het ultraviolette straling door (kan afhankelijk van de toepassing ook een voordeel zijn);
  • het is minder hittebestendig dan glas.
  • het is zeer brandbaar.

PMMA wordt gebruikt in toepassingen waar de grote gewichtsbesparing t.o.v. glas een groot voordeel biedt en ook waar grote transparantie gewenst is, zoals bijvoorbeeld in caravanvensters of grote aquaria. 's Werelds grootste aquaria hebben vensters van verscheidene meters breed en hoog en een dikte tot 30 cm, gemaakt uit PMMA. Ze kunnen ook in stukken gemaakt worden en nagenoeg onzichtbaar verlijmd voor assemblage. Verder is PMMA een veelgebruikt materiaal voor transparante geluidsschermen. PMMA wordt minder gebruikt voor veiligheidstoepassingen, het is minder impactbestendig (wel beter dan glas) en het breekt in scherpe stukken. Tegenwoordig zijn er wel PMMA kwaliteiten die behoorlijk impactbestendig zijn. Bovendien is het zeer brandbaar dus kan het nooit gebruikt worden bij personentransport (treinen, trams, bussen). Daarvoor wordt het onbreekbare, tegen hogere temperaturen bestendige en zelfdovende polycarbonaat gebruikt, dat ongeveer even duur is. PMMA werd ook gebruikt voor de eerste implantaatlenzen in de oogheelkunde.

Polymethylmethacrylaten worden ook gebruikt in de tandheelkunde bij de vervaardiging van een losse prothese en bij de eerste generatie van composietvullingen.

Polymethylmethacrylaat wordt ook gebruikt om reproducties te maken van foto's. Het lichte gewicht van het materiaal en het feit dat het niet snel breekt maken het ideaal om foto's op te printen.

Synthese[bewerken]

De grondstoffen voor polymethylmethacrylaat zijn aceton, methanol, waterstofcyanide en zwavelzuur. Hoewel dit niet de vriendelijkste stoffen zijn, is het eindproduct onschadelijk. Bij een temperatuur boven de 450 °C verbrandt polymethylmethacrylaat volledig tot koolstofdioxide en water. Het productieproces werd in 1928 in verschillende laboratoria in Europa onafhankelijk van elkaar bedacht en in 1936 werd het door de Amerikaanse firma Rohm and Haas op de markt gebracht.

Eigenschappen[bewerken]

Elasticiteitsmodulus i.f.v. Temperatuur

Doe het zelf[bewerken]

PMMA in plaatvorm is voor de doe-het-zelver vrij eenvoudig te bewerken:

  • Het is te zagen met een fijne figuurzaag die met zeep is ingesmeerd.
  • Na verwarmen in een matig warme (150 °C) oven is het in elke gewenste vorm te vacuvormen.
  • PMMA is te lijmen met chloroform.

Referentie[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • MSDS fiche Polymethylmethacrylaat, Fluka, productnummer 81503