Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Vlag van de FARC-EP.

De Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (Spaans: Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia–Ejército del Pueblo, FARC of FARC-EP) is een communistische, revolutionaire en illegaal bewapende organisatie in Colombia. Ze werd aan het begin van de Colombiaanse burgeroorlog in 1964-1966 gesticht als de militaire vleugel van de Colombiaanse communistische partij en is daarmee de oudste guerrillagroep in Zuid-Amerika. Met een geschat aantal van 9.000 tot 15.000 leden^[1] (waarvan ongeveer 20 tot 30 procent jongeren onder de 18 jaar) was de FARC in 2005 aanwezig op 10 tot 15 procent van het Colombiaanse grondgebied, voornamelijk in de zuidoostelijke oerwouden en in de vlaktes aan de voet van de Andes.

In haar begindagen was de FARC een ideologische guerrillabeweging, maar de groep raakte in de jaren tachtig betrokken bij de illegale drugshandel, waarna een officiële afsplitsing van de communistische partij plaatsvond. De FARC creëerde daarop een nieuwe politieke structuur onder de naam "Clandestiene Colombiaanse Communistische Partij". De groepering wordt door de Colombiaanse regering, de VN, de Verenigde Staten, de EU en anderen beschouwd als een terroristische organisatie omdat ze haar acties niet alleen tegen de regering voert, maar ook tegen burgers en infrastructuur. FARC heeft banden met het Ejército de Liberación Nacional (ELN), eveneens uit Colombia (ongeveer 3.500 soldaten), de Irish Republican Army (IRA), en de Baskische afscheidingsbeweging ETA.^[1]

Oprichter en leider van de FARC tot 2008, Manuel Marulanda Vélez.

Alfonso Cano, opvolger van Marulanda.

Tweede man en woordvoerder Raúl Reyes werd gedood op 29 februari 2008.

Naast drugshandel komt de FARC aan inkomsten door ontvoeringen van grootgrondbezitters en politici. De bekendste ontvoering was die van was presidentskandidate Íngrid Betancourt, die in juli 2008, na zes jaar, werd bevrijd. De laatste jaren neemt de macht van de FARC af: er was in februari 2008 een massaal protest tegen de ontvoeringpraktijken van de FARC en in 2008 kwamen drie van de zeven hoogste FARC-leiders om het leven waarna er een interne machtsstrijd lijkt te zijn ontstaan. Verder lijken steeds meer FARC-rebellen zich over te geven.^[1][2]

[bewerken] Geschiedenis

De FARC werd in 1964 opgericht. De organisatie kwam voort uit boerenzelfverdedigingsgroepen die al vanaf de jaren veertig tijdens la Violencia streden tegen de conservatieve Colombiaanse regering. De FARC wilde de Colombiaanse liberaal-conservatieve omver werpen ten gunste van een communistisch bestuur. De FARC noemt zich een politiek-militaire Marxistisch-Leninistisch organisatie, die geïnspireerd is door het bolivarisme.^[3] Het beweert dat het de armen op het platteland vertegenwoordigt en is tegen de invloed van de Verenigde Staten op Colombia. Het zet zich voornamelijk af tegen het Plan Colombia, privatisering van natuurlijke bronnen en multinationals. Vanaf de oprichting waren grootgrondbezitters doelwit van ontvoeringen en afpersingen. Vanuit het platteland in het zuidoosten van Colombia werden vanaf eind jaren zestig moorden gepleegd en ontvoeringen en bomaanslagen uitgevoerd op overheidsdoelen en burgers. In de steden legden milicianos hinderlagen.^[1]

Tijdens de Koude Oorlog steunde de Sovjet-Unie de FARC, maar vanaf de jaren tachtig werd de drugshandel de belangrijkste inkomstenbron voor de FARC.^[4] De FARC voegde "-EP" (Ejército del Pueblo) toe aan de naam tijdens de Zevende Guerrilla Conferentie in 1982, waardoor men de verwachting uitte dat guerrilla progressie zou boeken op conventionele militaire tactieken. De vorige president van Colombia, Andrés Pastrana, sloot in 1998 een overeenkomst met de FARC. In ruil voor een gedemilitariseerde zone ter grootte van ca. 42.000 km² zou de de FARC Pastrana steunen in de verkiezingsstrijd. In 2002 zou een definitief vredesverdrag worden getekend, maar Manuel Marulanda van de FARC kwam niet opdagen. Pastrana gaf vervolgens opdracht de gedemilitariseerde zone weer in te nemen. De FARC zegt dat het nog steeds open staat voor een oplossing voor het nationale conflict. Het staat er echter alleen voor open onder bepaalde condities, zo wil FARC dat sommige gebieden worden gedemilitariseerd en moeten alle gevangen genomen rebellen vrijgelaten worden. Zolang er niet aan deze condities wordt voldaan, zal FARC blijven strijden om de doelen van FARC te bereiken. Dit zou nodig zijn, omdat de Colombiaanse regering geweld gebruikt tegen de (ex-)leden van FARC, aanhangers van FARC en activisten van onder andere de socialistische Unión Patriótica.

De huidige president Alvaro Uribe, die in 2002 aantrad, staakte de onderhandelingen tussen de Colombiaanse regering en de FARC. Uribe treed hard op tegen de FARC en wordt daarbij gesteund door een groot deel van de Colombiaanse bevolking: in februari 2008 protesteerden honderdduizenden burgers tegen de ontvoeringpraktijken van de FARC. De FARC is door de VN, Europa en de VS op de lijst van terreurorganisaties gezet, omdat zij al vele burgers heeft aangevallen, ontvoerd en vermoord.^[5] De FARC heeft altijd gevangenen vastgehouden, waarmee ze heeft geprobeerd gevangen FARC-leden vrij te krijgen. De FARC hield zowel politieke gevangenen als militairen gevangen. In totaal loopt hun aantal in de honderden. Na bemiddeling van de Venezolaanse president Hugo Chávez liet de FARC begin 2008 zes ontvoerde politici los.

Zie Operatie Jaque voor het hoofdartikel over de bevrijding van Betancourt en veertien andere gijzelaars.

Op 2 juli 2008 werd Íngrid Betancourt, samen met drie Amerikaanse gijzelaars en elf Colombiaanse militairen, door het Colombiaanse leger uit handen van de FARC bevrijd. Zij werd op 23 februari 2002 in gijzeling genomen nadat zij als presidentskandidate tijdens de verkiezingen de dialoog had gezocht met de rebellen van FARC en had opgeroepen te stoppen met de gijzelingen. Op 5 februari 2009 liet de FARC haar laatste politieke gevangene, Sigifredo Lopez vrij. Sigifredo Lopez was bijna zeven jaar gevangen geweest; op 18 juni 2007 werden elf andere gevangenen doodgeschoten. In maart 2009 werd de laatste buitenlandse ontvoerde vrijgelaten: de Zweed Erik Roland Larsson.^[6] De FARC houdt nog 22 militairen gevangenen vast en waarschijnlijk enkele honderden burgers voor wie losgeld moet worden betaald.

[bewerken] Organisatie en leden

Demonstratie van slachtoffers van antipersoonsmijnen die veelvulduldig door de FARC worden ingezet.[7]

FARC kindsoldaat.

De FARC werd opgericht door Pedro Antonio Marín (alias Manuel Marulanda, alias Tirofijo - scherpschutter) en Luis Morantes (alias Jacobo Arenas). Morantes overleed in 1990.^[1] Op 26 maart 2008 stierf Manuel Marulanda een natuurlijke dood.^[8] Zijn opvolger is Guillermo León Sáenz Vargas, alias Alfonso Cano. FARC is georganiseerd volgens een militaire bevelstructuur waarbij het commando wordt gevoerd door zeven militairen, het zogeheten ‘secretariaat’. Het bestaat uit Cano, Jorge Briceño, alias "Mono Jojoy", en vijf anderen. Het secretariaat is onderdeel het Centrale Hoge Commando dat uit ongeveer dertig personen bestaat. Het secretariaat is verantwoordelijk voor alle belangrijke politieke en strategische beslissingen. De FARC is georganiseerd in ongeveer tachtig militaire eenheden.^[1]

Op 29 februari 2008 werd tweede man en woordvoerder Raúl Reyes gedood bij een actie van het Colombiaanse leger, net over de grens bij Ecuador. Hij is opgevolgd door Joaquin Gómez. Op 26 juli 2008 arresteerde de politie in Spanje Maria Remedios Garcia Albert die de FARC-coördinator in Europa zou zijn. Informatie die naar de arrestatie leidde was afkomstig van de laptop van Raul Reyes. De 57-jarige vrouw heeft de Spaanse nationaliteit en had had als dekmantel een baan bij een Colombiaanse hulporganisatie. Ze zorgde voor de financiën van de FARC in Europa en coördineerde Europese activiteiten van de rebellenbeweging. De aanhouding van de coördinator was een nieuwe klap voor de FARC.^[9][10]

Zie Tanja Nijmeijer voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In september 2007 werd bekend dat de uit Denekamp afkomstige Tanja Nijmeijer sinds 2002 is aangesloten bij de FARC. Nadat ze in 2001 en 2002, tijdens een verblijf in Colombia, geconfronteerd werd met de armoede, sloot ze zich onder de schuilnaam Eillen, Eileen of Ellen aan bij de FARC, waar ze tolk en vertaler werd. Ook nam ze deel aan gevechtshandelingen.^[11][12] In augustus 2007 werden bij een actie van het Colombiaanse leger haar dagboeken aangetroffen in het kamp waar Nijmeijer op dat moment verbleef.^[13][14]

[bewerken] Kindsoldaten

De FARC rekruteert, net zoals andere illegale partijen in het Colombiaanse conflict, regelmatig kinderen, soms al vanaf 8 jaar, als soldaten en informanten. Zij worden mentaal gebroken door ze te dwingen een familielid of een ontrouw lid van de FARC te vermoorden.^[15] Er zijn ook leden die zich vrijwillig hebben aangesloten, vaak zijn zij op zoek naar een uitweg van hun armoedige leven. Human Rights Watch schat dat FARC de meeste kindsoldaten in Colombia heeft. Een geschatte 20-30% (3000 ongeveer) van de strijders van FARC zou onder de 18 zijn, waarvan de meesten de leeftijd hebben van 12 jaar. Kinderen die proberen te vluchten worden gemarteld en vermoord.^[16][17]

[bewerken] Externe links

• (en) FARC website

Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Revolutionary Armed Forces of Colombia van Wikimedia Commons.